II SA/Rz 1049/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-07-19

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca przyznanie tego prawa?
Ratio decidendi
Postanowienia niekończące postępowania, w tym postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, mogą być zmieniane lub uchylane wskutek zmiany okoliczności sprawy, nawet jeśli są prawomocne. W przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy, zmiana okoliczności musi być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne. W analizowanej sprawie, nowe okoliczności dotyczące trudnej sytuacji finansowej skarżącej, związane z kosztami leczenia, utrzymania domu i przystosowania wjazdu dla wózka inwalidzkiego, uzasadniały zmianę poprzedniego, prawomocnego postanowienia i przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca M.W. złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, argumentując niemożność ponoszenia kosztów postępowania sądowego z uwagi na wydatki związane z leczeniem, utrzymaniem domu i przystosowaniem wjazdu dla wózka inwalidzkiego męża. Wskazała na niskie dochody małżonków i wysokie zobowiązania. Wniosek dotyczył zmiany poprzedniego, prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 kwietnia 2018 r. w tej samej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie referendarza sądowego z dnia 13 kwietnia 2018 r. sygn. II SA/Rz 1049/17 i przyznano skarżącej prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M.W. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości - postanawia – zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 13 kwietnia 2018 r. sygn. II SA/Rz 1049/17 i przyznać skarżącej prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata. Sygn. II SA/Rz 1049/17 U Z A S A D N I E N I E M.W. (dalej: "Skarżąca") zwróciła się po raz kolejny o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego, tj. głównie wydatków związanych z leczeniem, ponieść kosztów postępowania sądowego, w tym zatrudnienia adwokata z wyboru. Ponoszone koszty leczenia, utrzymania domu, wyżywienia wykazane w formularzu usprawiedliwiają wniosek. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, pobierane świadczenia: 1497 zł i 1713 zł są jedynymi dochodami obojga małżonków. Zobowiązania i stałe wydatki w miesiącu czerwcu 2018 r. to koszty wykupu leków 466 zł, koszty wyżywienia 814 zł, opłata za gaz 834 zł- należność spłacana ratalnie i bieżący rachunek 244,72 zł, prąd 279,55 zł, dopłata do szyny podjazdowej do wózka inwalidzkiego 553,50 zł, zaległe zobowiązanie wobec PGNiG 1668 zł. Jako majątek Skarżąca wskazała dom o pow. 64 m² na działce siedliskowej o pow. 0,21 ha. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Wniosek Skarżącej należało potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 13 kwietnia 2018 r. sygn.. II SA/Rz 1049/17. Jest on bowiem kolejnym żądaniem w zakresie przyznania prawa pomocy, podobnym w swojej treści, jak wniosek rozpoznany ww. postanowieniem. W takich więc okolicznościach należało dokonać porównania sytuacji majątkowej i możliwości finansowych istniejących w dacie zgłoszenia poprzedniego wniosku z sytuacją przedstawioną w niniejszym wniosku. W takiej sytuacji zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302)- zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie – a do takiej kategorii należy zaliczyć postanowienia w przedmiocie prawa pomocy- mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Należy podkreślić, że bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (zob. B. Dauter w: B.Dauter, B.Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wskazała na okoliczności, które należy ocenić w sposób, który uzasadnia wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 13 kwietnia 2018 r. Skarżąca nie jest w stanie opłacić na bieżąco rachunków za dostarczane media, zwłaszcza w okresie gdy ich pobór jest wyższy, dlatego spłaca zaległości w ratach, wyznaczonych przez dostawcę, co uprawdopodobniła w związku z wnioskiem o prawo pomocy w innej sprawie, w której wniosła skargę. Z kolei z uwagi na stan zdrowia nie jest możliwe poczynienie oszczędności w innych wydatkach rodziny, które i tak zostały zwiększone z uwagi na poczynione przystosowanie wjazdu dla wózka inwalidzkiego męża. Z tego tytułu zaistniała konieczność partycypowania w kosztach tej koniecznej inwestycji. W takiej sytuacji argumenty wniosku należy uznać za zasadne i w konsekwencji zmienić postanowienie z dnia 13 kwietnia 2018 r., ponieważ zaistniały okoliczności, które dają postawę do przyjęcia, że wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wykazała bowiem, że nastąpiła zmiana okoliczności dotyczących sytuacji życiowej determinującej sytuację majątkową, co uzasadnia wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z dnia 13 kwietnia 2018 r. Skarżąca wykazała okoliczności, w wyniku których istnieje konieczność przekierowania środków utrzymania na inny konieczny cel. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 165 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło