II SA/Rz 1049/20

WyrokWSA w Rzeszowie2020-12-02

Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Maciej Kobak, Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami?
Ratio decidendi
Prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy stanowi wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Stan faktyczny
Skarżący P. R. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatrzymaniu prawa jazdy na okres trzech miesięcy i zobowiązaniu do jego zwrotu. Decyzja została wydana w związku z przekroczeniem przez skarżącego dopuszczalnej prędkości o 69 km/h na obszarze zabudowanym. Skarżący podniósł, że nie przyjął mandatu i kwestionuje pomiar prędkości, wnosząc o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd powszechny. Zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących zagadnienia wstępnego oraz przepisów prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Maciej Kobak /spr./ WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy i zobowiązania do zwrotu zatrzymanego prawa jazdy - skargę oddala - Przedmiotem skargi P. R. (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej w skrócie: "SKO") z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] (dalej w skrócie "Starosta") z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] orzekającej o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. B wydanego w dniu [...] października 2013 r. przez Starostę [...] na okres trzech miesięcy i zobowiązującej do zwrotu przedmiotowego prawa jazdy do Wydziału Komunikacji. Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Starosta [...] w dniu [...] czerwca 2020 r. orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy kat. B skarżącemu na okres trzech miesięcy i zobowiązał do zwrotu przedmiotowego prawa jazdy. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że [...] czerwca 2020 r. wpłynęło zawiadomienie z Komisariat Policji w [....] wraz z informacją, że skarżący w dniu [...] maja 2020 r. w miejscowości [...] przekroczył przepisy ruchu drogowego poprzez przekroczenia o 69 km/h dopuszczalnej prędkości na obszarze zabudowanym, tj. czynu z art. 135 ust.1 pkt 1 a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 110 – dalej w skrócie: Prawo o ruchu drogowym). Z uwagi na brak okazania prawa jazdy, nie zostało ono zatrzymane. Skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniósł, że nie przyjął mandatu karnego z uwagi na zakwestionowanie wartości pomiaru zmierzonego mu przez funkcjonariuszy Policji. W jego ocenie okoliczność ta powinna skutkować zawieszeniem postępowania do czasu jej rozstrzygnięcia przez sąd powszechny. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że stan faktyczny i prawny obliguje organy administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy w każdym takim przypadku (przekroczenia prędkości). SKO wyjaśniło, że decyzje administracyjne wydawane w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1268; dalej w skrócie: "u.k.p.") ma charakter związany, a zatem w każdym przypadku przekroczenia prędkość o więcej niż 50 km/h w terenie zabudowanym starosta posiada obowiązek a nie jedynie uprawnienie do wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy. W replice do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wskazał, że okoliczność odmowy przyjęcia mandatu nie stanowi żadnej podstawy do przerwania biegu postępowania administracyjnego (zawieszenia postępowania), ponieważ byt prawny stanowiący ratio legis art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. byłby bezprzedmiotowy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił wydanej przez SKO decyzji obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a polegającą na: - naruszeniu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji pomimo jej wadliwości w zakresie uznania, iż załatwienie sprawy i wydanie decyzji w niniejszej sprawie nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w toczącym się postępowaniu karnym, tj. w postępowaniu w sprawie o wykroczenie, w związku z odmową przyjęcia mandatu, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., co rodzi konieczność zawieszenia niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie o wykroczenie, - naruszeniu dyspozycji art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a co za tym idzie nie zawieszenie niniejszego postępowania do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Sąd powszechny w sprawie wykroczeniowej prowadzonej przeciwko odwołującemu się, w sytuacji gdy załatwienie sprawy i wydanie decyzji w tym wypadku zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w toczącym się postępowaniu karnym, tj. w postępowaniu w sprawie o wykroczenie, w związku z odmową przyjęcia mandatu, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., co rodzi konieczność zawieszenia niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie o wykroczenie, w szczególności biorąc pod uwagę fakt, iż ze sprawy o wykroczenie, które stało się podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego przed Starostą o wydanie decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, która zawisła przed Sądem Rejonowym w [...] II Wydział Kamy, pod sygn. akt: [...], w szczególności z wniosku o ukaranie wynika zupełnie odmienny stan faktyczny co do zarzucanego skarżącemu wykroczenia, w szczególności w zakresie pojazdu jakim miał się poruszać i któremu zmierzono większą niż dopuszczalna administracyjnie prędkość, a pojazdem jakim rzeczywiście w chwili zdarzenia poruszał się Skarżący, zachodzi zatem prawdopodobieństwo, iż funkcjonariusze Policji dokonujący pomiaru mierzyli prędkość nie tego pojazdu, którym poruszał się skarżący bowiem poruszał się samochodem marki BMW 520 M Pakiet, natomiast z wniosku o ukaranie wynika, iż pomiaru dokonywano dla samochodu marki VW California o nr rej, [...]) - naruszeniu dyspozycji art. 7, 8, 77, 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie a w konsekwencji uznanie, iż załatwienie sprawy i wydanie decyzji w niniejszej sprawie nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w toczącym się postępowaniu karnym, tj. w postępowaniu w sprawie o wykroczenie, w związku z odmową przyjęcia mandatu, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., co rodzi konieczność zawieszenia niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie o wykroczenie, w szczególności biorąc pod uwagę fakt, iż ze sprawy o wykroczenie, które stało się podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego przed Starostą o wydanie decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, która zawisła przed Sądem Rejonowym w [...] II Wydział Karny, pod sygn. akt: [....], w szczególności z wniosku o ukaranie wynika zupełnie odmienny stan faktyczny co do zarzucanego Skarżącemu wykroczenia, w szczególności w zakresie pojazdu jakim miał się poruszać i któremu zmierzono większą niż dopuszczalną administracyjnie prędkość, a pojazdem jakim rzeczywiście w chwili zdarzenia poruszał się Skarżący, zachodzi zatem prawdopodobieństwo, iż funkcjonariusze Policji dokonujący pomiaru mierzyli prędkość nie tego pojazdu, którym poruszał się Skarżący (Skarżący bowiem poruszał się samochodem marki BMW 520 M Pakiet, natomiast z wniosku o ukaranie wynika, iż pomiaru dokonywano dla samochodu marki VW California o nr rej. [...]). Skarżący zarzucił ponadto obrazę przepisów prawa materialnego, polegającą na: - naruszeniu dyspozycji art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 a lit a) ustawy z dn. 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw - poprzez ich zastosowanie i wydanie w niniejszej sprawie wobec odwołującego się decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy z obowiązkiem zwrotu przedmiotowego prawa jazdy - w sytuacji gdy: w kwestii ustalenia, czy skarżący przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h podmiotem właściwym jest sąd powszechny. Organy pominęły tę okoliczność nie zauważając, że rozpoznanie niniejszej sprawy i wydanie decyzji zależy w tym konkretnym wypadku, od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Z treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. A zatem, musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. Postępowanie przed sądem powszechnym spełnia przesłanki zagadnienia wstępnego. Sąd ten przesądza czy kierowca przekroczył prędkość 50 km/h w terenie zabudowanym. Rozstrzyga niewątpliwie o kwestii kluczowej z punktu widzenia przedmiotu postępowania przed starostą, w szczególności biorąc pod uwagę fakt, iż ze sprawy o wykroczenie, które stało się podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego przed Starostą o wydanie decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, która zawisła przed Sądem Rejonowym w [...] II Wydział Karny, pod sygn. akt: [...], w szczególności z wniosku o ukaranie wynika zupełnie odmienny stan faktyczny co do zarzucanego Skarżącemu wykroczenia, w szczególności w zakresie pojazdu jakim miał się poruszać i któremu zmierzono większą niż dopuszczalną administracyjnie prędkość, a pojazdem jakim rzeczywiście w chwili zdarzenia poruszał się Skarżący, zachodzi zatem prawdopodobieństwo, iż funkcjonariusze Policji dokonujący pomiaru mierzyli prędkość nie tego pojazdu, którym poruszał się skarżący bowiem poruszał się samochodem marki BMW 520 M Pakiet, natomiast z wniosku o ukaranie wynika, iż pomiaru dokonywano dla samochodu marki VW California o nr rej. [...]. Podnosząc powyższe, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Staroście. Skarżący wskazał ponadto, że w przypadku uchylenia decyzji organu i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, wnosi o: wskazanie organowi okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, w szczególności rozważenia możliwości zawieszenia niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd powszechny, w sprawie wykroczeniowej dotyczącej osoby Skarżącego. Skarżący wniósł ponadto o zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, związanych z wniesieniem skargi, według norma prawem przepisanych. W uzasadnieniu skarżący argumentował, że w niniejszej sprawie organ I instancji niezasadnie wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, bowiem w kwestia popełnionego wykroczenia właściwym do oceny jest sąd powszechny. A zatem prowadzone postępowanie administracyjne w tym zakresie powinno zostać zawieszone z uwagi na powstanie "zagadnienia wstępnego". Skarżacy podniósł, że organ może zastosować normę z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami wyłącznie w przypadku, kiedy prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy administracyjnej odpowiada hipotezie tej normy, tj. kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W ocenie skarżącego nie jest dopuszczalne automatyczne wydanie decyzji w zakresie zatrzymania prawa jazdy wyłącznie na podstawie informacji uzyskanej od Policji. Skarżący w tym zakresie powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 października 2016 r. sygn. K 24/15. Skarżacy skonstatował, że wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy uzależnione jest uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w toczącym się postępowaniu karnym, tj. w postępowaniu w sprawie o wykroczenia, zatem postępowanie administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. winno być zawieszone. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd odnotowuje, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs ⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ). Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Organy prawidłowo zgromadziły i rozważyły materiał dowodowy, czyniąc na jego podstawie właściwe ustalenia faktyczne. Przyjęta podstawa prawna rozstrzygnięcia również jest poprawna, a wywiedzione z niej następstwa prawne nie budzą wątpliwości. Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowi art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., w myśl którego Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Podstawę do wydania przedmiotowej decyzji stanowi informacja o popełnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, przekazana przez podmiot, który ów czyn ujawnił, czyli co do zasady przez Policję – art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. 2015 r. poz. 541, w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Skarżący opiera swoją skargę na stanowisku, że informacja przekazana przez Policję w trybie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej K.k. nie może stanowić wyłącznej podstawy wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., jeżeli kierujący odmówił przyjęcia mandatu i kwestionuje prawidłowość wykonanego pomiaru prędkości. Zdaniem skarżącego, w takim skonfigurowaniu przedmiotowa kwestia podlega rozstrzygnięciu przez Sąd powszechny i do tego czasu postępowanie administracyjne powinno zostać zawieszone na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 4 K.p.a. Podać należy, że wzmiankowana kwestia była przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2019 r., sygn. I OPS 3/18, której teza brzmi następująco: 1. Podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341 z późn. zm.) w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 z późn. zm.) może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym; 2. Prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341 z późn. zm.). Powołana uchwała została podjęta w trybie art. 264 § 2 w zw. z 15 ust. 1 pkt 2 P.p.s.a., a zatem w celu wyjaśnienia przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jest to tak zwana uchwała abstrakcyjna, która wiąże wszystkie sądy administracyjne w zakresie dokonanej w niej wykładni prawa – art. 269 § 1 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy podnoszone przez skarżącego zarzuty nie mogły odnieść oczekiwanego rezultatu. W aktach sprawy zalega zawiadomienie Komisariatu Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. wraz z informacją, że skarżący w dniu [...] maja 2020 r., kierując pojazdem marki Vw California nr rej. [...], w miejscowości [...] naruszył przepisy ruchu drogowego poprzez przekroczenia o 69 km/h dopuszczalnej prędkości na obszarze zabudowanym, tj. czynu z art. 135 ust.1 pkt 1 a lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Przedmiotowa informacja była wystarczająca do wydania zaskarżonej decyzji. Sąd zauważa, że od momentu wszczęcia postępowania nie zmieniło się ustalenie, co do tego, jakim pojazdem poruszał się skarżący w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu - Vw California nr rej. [...]. Skarżący, ani jego pełnomocnik nie kwestionowali tej okoliczności tak przed pierwszą, jak i przed drugą instancją. Również wniosek o ukaranie skarżącego skierowany do Sądu Powszechnego ujawnia to samo ustalenie. Skarżący dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego podnosi, że kierował innym pojazdem – BMW 520 M-Pakiet. Sąd ocenia zaskarżoną decyzję na dzień jej wydania. Skarżący w toku postępowania działał przez fachowego pełnomocnika, miał zagwarantowane wszystkie uprawnienia procesowe, w tym i te dotyczące inicjatywy dowodowej oraz wypowiedzi w sprawie zgromadzonych dowodów i poczynionych ustaleń. Skarżący na owym etapie nie kwestionował, że w chwili przekroczenia prędkości poruszał się pojazdem Vw California nr rej. [...], podważał jedynie prawidłowość wykonanego pomiaru prędkości. Negując te ustalenia na etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżący nie przedłożył jednocześnie żadnego dokumentu, który by potwierdzał jego stanowisko. W tym stanie rzeczy zarzut poczynienia przez organy wadliwych ustaleń, co do pojazdu jakim kierował skarżący Sąd ocenił, jako chybiony. Z wyłożonych względów Sąd skargę oddalił – at. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło