II SA/Rz 105/08

PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-02-19

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody z emerytury są niewystarczające na pokrycie bieżących wydatków, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, mimo posiadania nieruchomości rolnej i niewykończonego domu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W analizowanej sprawie, mimo posiadania przez skarżącą nieruchomości rolnej i niewykończonego domu, jej dochody z emerytury były niewystarczające na pokrycie bieżących wydatków, co uzasadniało przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca A. F. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni jest emerytką, której dochody nie pokrywają bieżących wydatków, a posiadany majątek (niewykończony dom, budynek gospodarczy do rozbiórki, nieruchomość rolna) nie generuje dochodów pozwalających na pokrycie kosztów sądowych. Sąd rozpatrywał wniosek na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. F. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego kanalizacji sanitarnej postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. A. F. w odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł. od wniesionej przez nią skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym w tym zakresie formularzu PPF zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku i zawartym w nim oświadczeniu wskazała, iż jest osobą samotną, utrzymującą się z emerytury w wysokości 1150 zł. Na ponoszone przez nią w ciągu miesiąca wydatki składają się: zakup żywności (ok. 350 zł.), opłaty (ok. 200 zł.), ogrzewanie (ok. 400 zł., przy całkowitym koszcie zakupu opału 4 tys. zł.), odzież i środki czystości (ok. 250 zł.), koszty leczenia (ok. 300 zł.); w tym zakresie korzysta z pomocy finansowej mieszkających oddzielnie córek. Posiadany przez nią majątek obejmuje "niewykończony, nieocieplony, nieotynkowany" dom o pow. 200 m², stanowiącą nieużytki nieruchomość rolną o pow. 0,56 ha oraz budynek gospodarczy kwalifikujący się z uwagi na stan techniczny do rozbiórki. Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, iż zasługuje on na uwzględnienie w całości. Warunkująca to przesłanka zawarta jest w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (obejmuje ono m.in. zwolnienie od kosztów sądowych) uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena sytuacji materialno – bytowej A. F. wskazuje, iż mimo uzyskiwanych stałych dochodów z pobieranej emerytury opłacenie związanych ze sprawą kosztów sądowych przekracza jej możliwości finansowe. Związane jest to zarówno z wysokością tych kosztów (na obecnym etapie postępowania jest to wpis od skargi w wysokości 500 zł., w przyszłości może to być opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi – 100 zł., czy wpis od skargi kasacyjnej – 250 zł.), jak i z ponoszonymi przez nią wydatkami na utrzymanie siebie i domu oraz leczenie, które to wyczerpują całość jej dochodów, a wręcz okazują się niewystarczające i generują konieczność pomocy finansowej ze strony osób trzecich. Rodzaj tych wydatków i ich wysokość wskazuje, że są one realne jeżeli chodzi o zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych jednej osoby (skarżącej), co tym samym uniemożliwia jej poczynienie nawet niewielkich oszczędności na pokrycie chociażby części kosztów sądowych związanych z jej udziałem w sprawie. Okoliczność ta pośrednio znajduje odzwierciedlenie w stanie zajmowanego przez skarżącą budynku mieszkalnego, na którego wykończenie (zwiększenie funkcjonalności) nie posiada środków; dotyczy to także stanu technicznego budynku gospodarczego. Wnioskodawczyni nie posiada również żadnych zasobów finansowych (oszczędności) ani wartościowych składników majątku, które mogłyby być spieniężone z przeznaczeniem na pokrycie kosztów sądowych. W tym kontekście należy uznać, że bez wpływu na możliwość poniesienia kosztów sądowych pozostaje fakt posiadania przez nią nieruchomości rolnej, której zapewne ze względu na wiek i stan zdrowia nie jest w stanie wykorzystać. Gdyby jednak nawet posiadała taką możliwość, to mając na uwadze stosunkowo niewielki areał tej nieruchomości potencjalnie uzyskane z niej dochody (korzyści) nie miałyby decydującego wpływu dla oceny zasadności wniosku. Skoro zatem skarżąca z przyczyn od niej niezależnych nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, wiąże to Sąd co do złożonego wniosku. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło