II SA/Rz 105/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2009r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2008r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. W sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2008r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Podał w nim, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną H. S. a ich jedynym źródłem utrzymania jest pobierana przez niego emerytura w wysokości 1360,73 zł. Na posiadany przez wyżej wymienionych majątek składa się dom o powierzchni mieszkalnej 98 m.kw oraz nieruchomość rolna o powierzchni 1,69 ha a także samochód marki Fiat 126p, rok produkcji 1979. Wniosek wskazuje, że rodzina wnioskodawcy pieniężnych zasobów nie posiada, wnioskodawca zaciągnął natomiast kilka pożyczek bankowych na spłatę których przeznacza comiesięcznie 1049,63 zł. Na lekarstwa składający wniosek przeznacza co miesiąc kwotę 290-300 zł. Do wniosku dołączono kilka dowodów wpłat dotyczących rachunku bankowego J. S. oraz jeden dotyczący rachunku bankowego, którego posiadaczką jest H. S. Pismem z dnia 12 marca 2009r. składający wniosek wezwany został przez Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie do nadesłania wyciągu z rachunków bankowych będących w posiadaniu skarżącego i pozostałych członków jego rodziny, przedstawiających wszelkie operacje na tych rachunkach za okres lutego i marca 2009r. oraz przedłożenia zeznań podatkowych jego i jego żony za ostatnie dwa lata kalendarzowe. Ponadto wnioskodawcę wezwano do podania aktualnego adresu zamieszkania syna L. S., kosztów utrzymania samochodu osobowego i wyjaśnienia czy otrzymuje dopłaty do gruntów rolnych i w jakiej wysokości, jeśli zaś takich dopłat nie uzyskuje, podanie przyczyn takiego stanu rzeczy. Odpowiadając na powyższe w wyznaczonym terminie J. S. podniósł, że "rachunków bankowych - oszczędności nie posiada". Wskazał, że syn zameldowany jest w miejscu zamieszkania wnioskodawcy, jednak często zmienia miejsce pobytu w związku z poszukiwaniem pracy tak w Polsce, jak i za granicą; prowadzi jednak oddzielne gospodarstwo domowe. Wskazując koszt utrzymania samochodu skarżący podał kwotę 240 zł, bez jednoczesnego wskazania okresu czasu, za jaki ją ponosi. J. S. podniósł, że nie ubiegał się o dopłaty do posiadanych nieruchomości rolnych, bowiem obawia się, że w razie ich otrzymania po jakimś okresie czasu zabrano by mu grunt, bowiem "w demokracji nie ma nic za darmo". Zeznania podatkowego za poprzedni rok podatkowy nie posiada (nie jest w stanie go znaleźć), natomiast dysponuje jedynie rozliczeniem otrzymanym z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które załącza do pisma uzupełniającego dane zawarte w formularzu wniosku o prawo pomocy. Do pisma tego wnioskodawca dołączył harmonogram spłat zaciągniętego przez siebie kredytu w wysokości 7 809 zł., z ustaloną comiesięczną ratą o wysokości 772,59 zł. oraz przedłożone uprzednio dokumenty. Postanowieniem z dnia 26 marca 2009r. Referendarz sądowy w tut. Sądzie odmówił J. S. przyznania prawa pomocy tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W sprzeciwie od powyższego orzeczenia J. S. przedstawił argumentację związaną z merytoryczną oceną przedmiotu skargi tj. wskazanej na wstępie decyzji SKO z dnia [...] października 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Biorąc pod uwagę treść żądania J. S. przedstawionego w formularzu PPF, należy wskazać, iż wyżej wymieniony ubiega się o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie, na który składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika - w tym wypadku adwokata. Zasady udzielania takiej pomocy określają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002rt. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej następnie jako P.p.s.a. Jej art. 246 § 1 pkt 1 wskazuje, iż przyznanie prawa pomocy we wspomnianym wyżej zakresie następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z cytowanego przepisu, jak również z art. 199 P.p.s.a. - wedle którego strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej - można wywieść, iż ciężar udowodnienia okoliczności stanowiących przesłanki udzielenia pomocy finansowej ze strony Państwa spoczywa na składającym wniosek. Oznacza to, iż wnioskodawca obowiązany jest do przedstawienia we wniosku wszelkich danych, które niezbędne są do oceny jego stanu majątkowego, dochodów i sytuacji rodzinnej. W razie zaś, gdy oświadczenie złożone w tym przedmiocie okaże się niewystarczające do dokonania takiej analizy sytuacji strony, bądź też budzi wątpliwości, wnioskujący winien na wezwanie przedłożyć dodatkowe oświadczenie we wskazanym w wezwaniu zakresie oraz żądane dokumenty źródłowe. Takie też wezwanie skierowane zostało do J. S. Akta sprawy świadczą jednak o tym, iż nie zostało ono przez wyżej wymienionego należycie wykonane. Skarżący nie przesłał bowiem zeznań podatkowych jego, jak i żony, podnosząc jednocześnie, iż nie może ich znaleźć oraz wskazując, iż przedkłada rozliczenie z ZUS-em, którego jednakże w rzeczywistości nie dołączył do swojej odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie. Stanowi to niewątpliwie o niedbałości skarżącego w zakresie prowadzenia własnych spraw. Ponadto J. S. nie nadesłał wyciągów z rachunków bankowych zarówno jego, jak też żony, zaś fakt ich posiadania przez obydwojga nie może budzić wątpliwości w świetle załączonych przez wnioskodawcę do wniosku dowodów wpłat odnoszących się do takich rachunków. Należy wreszcie zauważyć, że skarżący oświadczył we wniosku, iż jedyny dochód jego rodziny stanowi otrzymywana przez niego emerytura w wysokości 1360,73 zł, comiesięczne wydatki na lekarstwa to kwota 290-300 zł, zaś comiesięczny koszt spłaty zaciągniętych pożyczek to kwota 1049,63 zł. Z powyższego wynika, iż ubiegający się o prawo pomocy musi uzyskiwać dochody ze źródła, którego nie wskazał we wniosku, bowiem skoro pobierana emerytura przeznaczana jest praktycznie w całości na leki oraz realizację zobowiązań finansowych, to dochód z jakiegoś innego źródła stanowi pokrycie wydatków związanych z wyżywieniem, zakupem odzieży, środków czystości i ponoszeniem różnego rodzaju opłat i podatków. Mając powyższe na uwadze Sąd uznaje, iż J. S. nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a jedynie ta okoliczność może stanowić podstawę uwzględnienia wniosku w żądanym zakresie. Dlatego też orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt. 1 P.p.s.a.