II SA/Rz 105/11
WyrokWSA w Rzeszowie2011-03-23
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Anna Bembenek, Maria Piórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne dotyczące legalności budowy budynku gospodarczego obejmuje również zmianę sposobu jego użytkowania?Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne dotyczące legalności budowy budynku gospodarczego nie obejmuje zmiany sposobu jego użytkowania, gdyż są to odrębne kwestie regulowane różnymi przepisami prawa budowlanego. W przypadku gdy budynek spełnia warunki zgłoszenia budowy, postępowanie legalizacyjne należy umorzyć jako bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
E.S. wybudowała budynek gospodarczy na działce w G.Z. na podstawie zgłoszenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wszczął postępowanie w sprawie nielegalnie wykonanych robót budowlanych, które następnie umorzył. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie utrzymał tę decyzję w mocy. E.S. zaskarżyła decyzję, kwestionując rozdzielenie postępowań dotyczących budowy i użytkowania budynku.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę E.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie umarzającą postępowanie administracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie SO del. Anna Bembenek NSA Maria Piórkowska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 23 marca 2011 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. skargę oddala II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wynagrodzenie na rzecz adwokata A. S. w kwocie 312,20 zł /słownie: trzysta dwanaście złotych dwadzieścia groszy/ tytułem zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy oraz uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.
Decyzją z dnia [..] lipca 2009 r., OA-[...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. (dalej: PWINB w R.) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [..] kwietnia 2009 r., PINB-[...]. umarzającą postępowanie w sprawie budowy garażu na działce nr [x] położonej w G.Z. będącej własnością E.S. W podstawie prawnej decyzji PWINB w R. wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) dalej: k.p.a. W uzasadnieniu decyzji Organ drugiej instancji podkreślił, że odwołanie E.S. i J.Z. nie mogły być uwzględnione, gdyż zarzuty w nich zawarte nie mają uzasadnienia. PWINB w R. wskazał, że organ I instancji błędnie powołał w uzasadnieniu decyzji art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 156, z 2006 r., poz. 1118 ze zm.), jednak nie zmienia to oceny prawnej zrealizowanego przez E.S. obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 29 ust 1 pkt 1 prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej o powierzchni zabudowy nie przekraczającej 35 m2. W sprawie będącej przedmiotem postępowania ustalono w sposób jednoznaczny, że E.S. wybudowała budynek gospodarczy objęty postępowaniem na podstawie zgłoszenia, zatem nie naruszyła przepisów prawa. Z tego też względu wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. postępowanie w sprawie nielegalnie wykonanych robót budowlanych należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Przedmiot postępowania dotyczył tylko budowy budynku gospodarczego, a nie zmiany sposobu jego użytkowania. Zmiana przeznaczenia i funkcji budynku nie może być rozpatrywana w postępowaniu obejmującym legalność jego wykonania. Ten problem jest przedmiotem innego postępowania i nie ma wpływu na umorzenie, które było przedmiotem kontroli w postępowaniu odwoławczym.
Z rozstrzygnięciem PWINB w R. nie zgodziła się E.S. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżąca stwierdziła, że sprawa budowy budynku gospodarczego od początku dotyczyła budowy i użytkowania. Taki zakres sprawy wyznaczało wszczęte postępowanie oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy. Z ustaleń poczynionych w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego jednoznacznie wynika, że postępowanie, w którym zapadła skarżona decyzja odnosiło się także do użytkowania budynku. Rozdzielenie obu postępowań jest skutkiem mataczenia i fałszowania sprawy przed organami administracyjnymi. Z tych względów skarżąca wniosła o unieważnienie skarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [..] kwietnia 2009 r. oraz o rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd.
W odpowiedzi na skargę PWINB w R. wniosło o jej oddalenie podnosząc argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną, ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy.
Skarga E.S. jest niezasadna.
Skarżąca kieruje główny jej zarzut przeciw niewłaściwemu określeniu przedmiotu postępowania, a co się z tym wiąże błędnego wyznaczenia granic sprawy legalizacyjnej. W ocenie skarżącej, postępowanie wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. obejmuje zarówno kontrolę legalności wybudowania budynku gospodarczego, jak i zmiany sposobu użytkowania. Rozdzielenie tych postępowań i wydanie decyzji umarzającej tylko postępowanie związane z legalnością budowy narusza przepisy prawa. Sąd nie podziela takiego stanowiska. Art. 30 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego wskazuje katalog robót budowlanych, których prowadzenie może mieć miejsce na podstawie zgłoszenia. W tym katalogu mieści się budowa budynku gospodarczego zrealizowanego przez skarżącą. Słusznie PWINB w R. wskazał w uzasadnieniu własnej decyzji, ze obiekt budowlany wzniesiony przez skarżącą wyczerpuje dyspozycję art. 29 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, gdyż jest to budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy nie przekraczającej 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. W postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego jednoznacznie ustalono, że skarżąca wybudowała budynek, który odpowiada warunkom zgłoszenia. Ponieważ ten fakt został potwierdzony, to jego konsekwencją musiało być umorzenie postępowania w sprawie legalności budowy. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Stwierdzenie, że objęty postępowaniem obiekt odpowiada zamiarowi wskazanemu w zgłoszeniu daje podstawę do umorzenia postępowania legalizacyjnego. Taka jest konsekwencja treści art. 29 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, w którym wskazano, że obiekty budowlane objęte tym przepisem mogą być realizowane bez zezwolenia budowlanego, po uprzednim ich zgłoszeniu w trybie art. 30 tej ustawy.
Sąd nie może podzielić stanowiska przyjętego w skardze, w myśl którego postępowanie, w którym zapadła skarżona decyzja obejmuje również sprawę zmiany sposobu użytkowania obiektu. Ten przedmiot należy zdecydowanie odróżnić od legalności budowy, co organy uczyniły. Sposób użytkowania obiektu to problematyka, która może pojawić się po zrealizowaniu obiektu. Przepisy prawa jednoznacznie regulują problematykę użytkowania i zmiany dokonywanych w tym zakresie. Art. 71 ust. 2 prawa budowlanego wskazuje przesłanki zmiany sposobu użytkowania obiektu. Zmiana taka może mieć miejsce tylko po jej zgłoszeniu właściwemu organowi, przy czym zgłoszenie musi spełniać warunki określone w tym przepisie. Brak zgłoszenia musi prowadzić do przyjęcia, że zmiana sposobu użytkowania nastąpiła samowolnie.
Z zestawienia tych sytuacji, regulowanych odrębnymi przepisami i opartych na różnych przesłankach, wynika w sposób jednoznaczny, że postępowanie, w którym zapadła skarżona decyzja nie mogło obejmować zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego przez skarżącą. Z tego też powodu zarzut jej skargi wskazujący na wadliwość prowadzonego postępowania należało uznać za niezasadny.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło