II SA/Rz 1053/10
WyrokWSA w Rzeszowie2011-01-18
Skład orzekający: Ewa Partyka, Maria Piórkowska, Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna przyznająca zasiłek pielęgnacyjny może zostać wznowiona i uchylona na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. w sytuacji, gdy skarżący zarzuca popełnienie przestępstwa przy wydaniu decyzji oraz wskazuje na nowe okoliczności faktyczne?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wznowienie postępowania i uchylenie decyzji ostatecznej jest dopuszczalne wyłącznie na podstawie przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Skarżący nie wykazał istnienia prawomocnego orzeczenia stwierdzającego popełnienie przestępstwa ani nie przedstawił nowych istotnych okoliczności faktycznych lub dowodów, które byłyby nieznane organowi w dniu wydania decyzji. Wobec tego brak jest podstaw do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny.Stan faktyczny
R. B., pensjonariusz Domu Pomocy Społecznej, otrzymał decyzję Prezydenta Miasta przyznającą mu zasiłek pielęgnacyjny od 1 stycznia 2010 r. bezterminowo. W maju 2010 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania, zarzucając, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa popełnionego przez pracownika socjalnego oraz wskazując na nowe okoliczności, w tym posiadanie orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności. Organ wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. R. B. złożył skargę do WSA, podnosząc naruszenie przepisów prawa i konstytucji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia sierpnia 2010 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji własnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie NSA Maria Piórkowska /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji własnej -skargę oddala-
Pismem z dnia [...] maja 2010 r. R. B. zwrócił się o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...], którą przyznano mu zasiłek pielęgnacyjny z tytułu ukończenia 75 roku życia w kwocie 153 zł miesięcznie w okresie od 1 stycznia 2010 r. do bezterminowo.
W jego uzasadnieniu R. B. zarzucił obrazę art. 145 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. Podał, że jest pensjonariuszem Domu Pomocy Społecznej i nie został poinformowany, że z chwilą ukończenia 75 lat (co miało miejsce [...] lutego 2008 r.) obligatoryjnie przysługiwało mu świadczenia rodzinne.
Po rozpatrzeniu tego wniosku, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Prezydent Miasta wznowił postępowanie administracyjne, a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...], wydaną w oparciu o art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2, art. 16, art. 24 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm./ odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] marca 2010 r. w sprawie przyznania R. B. świadczenia w postaci zasiłku pielęgnacyjnego od [...] stycznia 2010 r. do bezterminowo.
Organ wskazał, że brak jest podstaw uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i 5 lub art. 145a k.p.a. Podniósł, że R. B. jest pensjonariuszem Domu Pomocy Społecznej, ma 77 lat, nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosporawności i upoważnił pracownika socjalnego ww. domu do uzupełnienia i złożenia w jego imieniu wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego oraz składania innych oświadczeń w MOPS. Wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego pracownik socjalny złożył w dniu [...] stycznia 2010 r. Organ wskazał, iż decyzja z dnia [...] marca 2010 r. przyznająca R. B. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego wydana została zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. Nato R. B. wezwany do udokumentowania, że ww. decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, nie przedłożył prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego, że zostało popełnione przestępstwo, jak również nie wykazał, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał.
Od decyzji tej odwołanie złożył R. B. wnosząc o jej uchylenie w całości, względnie o jej zmianę poprzez wznowienie zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zarzuci, że pracownik socjalny działał na jego szkodę i popełnił przestępstwo z art. 270 § 2 kk poprzez wypełnienie blankietu opatrzonego jego podpisem niezgodnie z jego wolą. W dniu przyjęcia do Domu Pomocy Społecznej miał ukończone 75 lat, tymczasem pracownik socjalny dopiero po roku czasu złożył wniosek o przyznanie mu zasiłku pielęgnacyjnego. Wskazał również, że dysponuje orzeczeniem zaliczającym go do lekkiego stopnia niepełnosprawności.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wydaną po wznowieniu postępowania, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 §1pkt 1 k.p.a.
W uzasadnieniu organ II instancji cytując treść art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz art. 24 ust. 2 i 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazał, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się zaś na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane zostało na czas określony. Kolegium podniosło, że organ I instancji wydając decyzję nie naruszył ww. przepisów. Zarzut wyłudzenia podpisu przez pracownika DPS nie został potwierdzony w żadnym zakończonym postępowaniu, niezasadne są również twierdzenia odwołującego się o ciążącym na DPS obowiązku złożenia w jego imieniu wniosku o ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Upoważnienie udzielane przez wnioskodawcę ubiegającego się o świadczenie rodzinne innej osobie jest jedną z możliwości złożenia wniosku i ma na celu pomoc osobie niepełnosprawnej. Z akt sprawy wynika tymczasem, że zarówno na wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego jak i złożonych oświadczeniach widnieją podpisy odwołującego się.
Skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył R. B. i wniósł o jej uchylenie w całości. Zarzucił, że naruszony został art. 31 pkt 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazał, na sprzeczność ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W całości podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta i naprowadził, że celem było wyłudzenie przez Dom Pomocy Społecznej 70 % kwoty uzyskanego zasiłku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło ojej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm ./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne i postanowienia w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie jest zasadna.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym między stronami jest, że ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2010 r. [...] Prezydent Miasta, po rozpoznaniu wniosku przyznał skarżącemu bezterminowo zasiłek pielęgnacyjny od 1 stycznia 2010 r. w oparciu o treść art. 16, art. 18 ust.l i art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. Z 2006r Nr 139, poz. 992 ze zm./. Pismem z dnia [...] maja 2010 r. R. B. wystąpił z podaniem o wznowienie postępowania zakończonego wyżej powołaną decyzją wskazując jako podstawę prawną wniosku przepisy art. 145 § 1 pkt. 2 i pkt. 5 k.p.a.
W ocenie Sądu, orzekający w sprawie organ, w sposób zgodny z prawem, po wznowieniu i przeprowadzeniu postępowania odmówił uchylenia skażonej decyzji nie dopatrując się wskazanych przez skarżącego podstaw, określonych art. 145 § 1 pkt. 2 i pkt. 5 k.p.a. Wskazać bowiem należy, że każda decyzja administracyjna wydana w sprawie z zakresu administracji publicznej przez uprawniony do tego organ, działający w granicach prawa, korzysta z domniemania prawidłowości. Jeżeli decyzja taka jest nadto decyzją ostateczną, korzysta z ochrony wynikającej z art. 16 k.p.a. co oznacza, że jej wzruszenie może nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych k.p.a. lub w ustawach szczególnych. Przepisy art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. zawierają zamknięty katalog przyczyn wznowienia co oznacza, że wznowienie postępowania nie jest dozwolone z jakichkolwiek innych przyczyn.
Mając na uwadze powyższe uwagi, zdaniem Sądu prawidłowo orzekający w sprawie organ ocenił, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej w wyniku wznowieniowego postępowania w oparciu o wskazaną przez skarżącego przesłankę określoną art. 145 § 1 pkt. 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. W literaturze przyjmuje się, że dla wznowienia postępowania nie ma znaczenia, czy przestępstwo miało wpływ na treść decyzji lecz wystarczy jedynie zaistnienie związku przyczynowego między jej wydaniem a samym przestępstwem nie mniej jednak, wznowienie na tej podstawie jest dopuszczalne, gdy fakt popełnienia przestępstwa zostanie stwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu /B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego , s. 620/. Od tej zasady istnieje wyjątek dający możliwość wznowienia postępowania wówczas, gdy fakt jego popełnienia jest oczywisty, a jednocześnie wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.
Mając na uwadze naprowadzone wyżej ramy postępowania określone art. 145 § 1 pkt. 2 k.p.a. ani przeprowadzone w wyniku wznowienia postępowanie, ani też sam skarżący nie wykazali istnienia tej przesłanki skutkujące uchyleniem decyzji ostatecznej. Brak jest bowiem zarówno orzeczenia sądu czy też innego organu, jak również brak jest oczywistego faktu popełnienia przestępstwa w sytuacji gdy jest to niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego, czy też poważnej szkody dla interesu społecznego.
W ocenie Sądu brak jest również podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji w wyniku wznowieniowego postępowania w oparciu o wskazaną przez skarżącego przesłankę określoną art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. Przepis ten bowiem stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Tak sformułowany przepis oznacza, że ujawnione nowe okoliczności faktyczne jak i dowody muszą być po raz pierwszy zgłoszone przez stronę lub ujawnione przez organ po wydaniu decyzji . Nie ma przy tym znaczenia, czy wcześniejsze nieujawnienie tych okoliczności czy dowodów wynikało z niewłaściwego prowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego, nieznajomości przepisów prawa czy też zmiany ich interpretacji czy w końcu z zamierzonego nieujawnienia ich przez stronę.
Skarżący ani we wniosku o wznowienie postępowania ani w złożonym piśmie z dnia [...] lipca 2010 r. nowych okoliczności faktycznych ani też nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nie wskazał. Takich okoliczności o których mowa w art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. nie ujawnił również prowadzący postępowanie wznowieniowe organ, a w związku z czym zasadnie odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z uwagi na brak w/w przesłanki. Bowiem decyzja ostateczna przyznająca skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny wydana została zgodnie z zapisami ustawy z dnia 28 listopada 2003r o świadczeniach rodzinnych /Dz U. Z 2006 Nr 139, poz. 992 ze zm./, zaś przepis art. 24 ust. 2 w/w ustawy stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Skoro więc wniosek skarżącego o przyznanie tegoż świadczenia został złożony w dniu [...] stycznia 2010 r. to prawidłowo , w świetle przytoczonego przepisu organ przyznał to świadczenie od dnia 1 stycznia 2010r. W tym stanie prawnym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego domagający się wypłaty zasiłku z chwilą ukończenia 75 roku życia albowiem, prawdopodobnie wypłata dodatku pielęgnacyjnego , o który skarżącemu chodzi jest jest regulowana przepisami innej ustawy /ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych /Dz .U. Z 2009r Nr 153, poz. 1227 ze zm./ a także orzekana przez inny organ. Z przyczyn wyżej naprowadzonych Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów konstytucyjnych ani też niekonstytucyjności wskazanych przez skarżącego przepisów.
Z przyczyn wyżej podniesionych Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło