II SA/Rz 1053/10

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-02-25

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata złożony przez osobę korzystającą z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej jest zasadny w części dotyczącej ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przez osobę korzystającą z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej jest zbędny. Jednakże, w sytuacji gdy sytuacja materialna i bytowa wnioskodawcy (wiek, stan zdrowia, brak majątku, niskie dochody po potrąceniu opłat za pobyt w DPS) uzasadnia przyznanie prawa pomocy, wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, aby zapewnić wnioskodawcy pełnię przysługujących mu uprawnień, w tym możliwość skorzystania z kontroli instancyjnej.
Stan faktyczny
R. B., 77-letni pensjonariusz Domu Pomocy Społecznej, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy uchylenia własnej decyzji. Wnioskodawca wykazał niskie dochody (emerytura i zasiłek pielęgnacyjny), z których większość pochłania opłata za pobyt w DPS, a pozostała część ledwo wystarcza na leki i środki czystości. Posiada lekkie stopnie niepełnosprawności, choruje na cukrzycę i nadciśnienie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji własnej postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata. II SA/Rz 1053/10 U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę R. B. na decyzję SKO z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...]. Po doręczeniu skarżącemu 10 lutego 2011 r. odpisu tego wyroku wraz ze sporządzonym uzasadnieniem, wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 16 lutego 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) złożonym na obowiązującym osoby fizyczne formularzu PPF wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego adwokata. Wg udzielonych w nim informacji liczy 77 lat, nie posiada żadnych bliskich osób oraz majątku i jest pensjonariuszem Domu Pomocy Społecznej. Jako źródło swoich dochodów wykazał emeryturę w wysokości 706 zł. brutto (612 zł. netto) oraz związany z przedmiotem skargi zasiłek pielęgnacyjny (153 zł.). 70 % świadczenia emerytalnego pochłania odpłatność za pobyt w DPS, pozostała część z trudem wystarcza mu na leki i środki czystości (od 10 lat choruje na cukrzycę i nadciśnienie tętnicze). Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych m.in. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skoro zatem przedmiot skargi objęty jest zakresem regulacji tego artykułu, oznacza to, że R. B. jako osoby korzystającej z ustawowego zwolnienia nie obciążają w sprawie żadne związane z nią koszty sądowe i nie będzie wzywany do ich opłacenia. W tej sytuacji składanie wniosku o zwolnienie od nich jest całkowicie zbędne. W tych okolicznościach podstawą rozpoznania wniosku u ustanowienie adwokata jest art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania przez osobę wnioskującą, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Chociaż przepisy postępowania sądowoadministracyjnego nie przewidują automatycznego ustanawiania zastępcy prawnego dla osoby korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych należy uznać, iż sytuacja materialno – bytowa skarżącego w dostateczny sposób potwierdza zasadność jego wniosku w części odnoszącej się do ustanowienia adwokata. Jest to podyktowane zarówno brakiem w jego posiadaniu jakichkolwiek wartościowych składników majątkowych czy zasobów finansowych, jak też wysokością dochodów pozostających do jego dyspozycji po potrąceniu należności za pobyt w DPS; jej wysokość wskazana przez skarżącego na 70 % dochodu znajduje potwierdzenie w zalegającej w aktach administracyjnych sprawy kopii decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2009 r., zgodnie z którą stanowi to 389 zł. miesięcznie. Oznacza to, że na zaspokojenie swoich pozostałych potrzeb - w tym sygnalizowanych wydatków na leczenie i środki czystości – pozostaje mu kwota ok. 220 zł., którą trudno uznać za wystarczającą do dodatkowego wygospodarowania środków na ustanowienie fachowego pełnomocnika z wyboru. Wzgląd na wiek skarżącego i jego stan zdrowia mający odzwierciedlenie w dołączonym do akt sprawy orzeczeniu o zaliczeniu go do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności wyklucza podjęcie przez niego działań zarobkowych. Brak jest również przesłanek do uznania, że jako osoba samotna może liczyć na wsparcie finansowe innych osób. Skoro zatem sytuacja materialna i możliwości płatnicze skarżącego nie budzą wątpliwości oraz wyczerpują ustawową przesłankę przyznawania prawa pomocy, uzasadnia to pozytywne ustosunkowanie się do wniosku R. B. o ustanowienie dla niego adwokata (decydujące znaczenie w tym względzie ma faktyczny brak możliwości poniesienia kosztów postępowania - w całości lub w części). Odmienne uznanie pozbawiałoby go możliwości skorzystania z pełni przysługujących mu ustawowo uprawnień, w tym do kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu I instancji (złożenie wniosku o ustanowienie adwokata po wydaniu przez ten Sąd wyroku świadczy o potencjalnym zamiarze skarżącego wniesienia skargi kasacyjnej). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło