II SA/Rz 1053/25

WyrokWSA w Rzeszowie2025-12-17

Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Maria Mikolik, Jolanta Kłoda-Szeliga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uznając, że prawo do zaskarżenia przysługuje wyłącznie wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może mieć charakter merytoryczny, a nie tylko formalny, zwłaszcza gdy istnieją wątpliwości co do kwalifikacji przedsięwzięcia i jego powiązań z innymi etapami inwestycji. W takich przypadkach osoby, które mogłyby być stronami postępowania, jeśli zostałoby ono wszczęte, powinny mieć możliwość zaskarżenia postanowienia.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie, które stwierdziło niedopuszczalność ich zażalenia na postanowienie Wójta Gminy o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej rozbudowy drogi wojewódzkiej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów o doręczeniach, brak publikacji postanowienia, a także błędną kwalifikację przedsięwzięcia jako odrębnej inwestycji, podczas gdy stanowi ono część większego zadania drogowego, co powinno skutkować przeprowadzeniem pełnej oceny oddziaływania na środowisko.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Maria Mikolik AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi B. J., L. R. i Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 3 czerwca 2025 r. nr SKO.4170.31.655.2025 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie na rzecz skarżących B. J., L. R. i Z. S. solidarnie kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zarządza zwrot od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie rzecz skarżących B. J., L. R. i Z. S. solidarnie kwoty 51 zł /słownie: pięćdziesiąt jeden złotych/ tytułem nienależnie uiszczonej opłaty od pełnomocnictw. Przedmiotem skargi B.J., A.G., L.R. oraz Z.S. (dalej: "Skarżący") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Krośnie (dalej: "Kolegium" lub "Organ odwoławczy") z dnia 3 czerwca 2025 r. nr SKO.4170.31.655.2025 w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2023 r. nr IOŚ.6220.2.2023 Wójt Gminy [...] (dalej: "Wójt" lub "Organ I instancji") na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zainicjowanej w dniu 3 lutego 2023 r. wnioskiem Województwa Podkarpackiego - Podkarpackiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Rzeszowie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia pn.: "Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] od km ok. 15+945 do km ok. 16+200 polegająca na rozbudowie skrzyżowania dróg wojewódzkich nr [...] oraz [...] wraz z niezbędną rozbiórką, budową i przebudową infrastruktury technicznej, budowli i urządzeń budowlanych w m. N w ramach zadania pn.: "Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] polegająca na budowie mostu w km 28+557 przez rzekę [...] z rozbudową dojazdów oraz rozbiórką, budową i przebudową infrastruktury technicznej, budowli i urządzeń budowlanych w m. N.". W uzasadnieniu postanowienia Organ I instancji stwierdził, że inwestycja jest związana z budową obwodnicy N., która jest konieczna, celem uwzględnienia dodatkowego wlotu stanowiącego dojazd do obwodnicy. Długość wlotu licząc od środka ronda wynosić będzie około 67 m. Łączna długość dróg realizowanych w ramach projektu wynosi około 630 m. Organ wyjaśnił, że analiza wniosku i przesłanej w załączeniu dokumentacji nie daje Organowi podstaw prawnych do zakwalifikowania przedmiotowego przedsięwzięcia do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm., dalej "Rozporządzenie z dnia 10 września 2019 r.) oraz art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1029 ze zm., dalej "u.u.i.ś."), stąd na jego realizację nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W zażaleniu na powyższe postanowienie B.J., D. J. T.G. J.S., K.D., A.R., K. R. J.N., L.R., K..K., Z.S., M.W., A.H., E.J., K.J. i J.D. wnieśli o uchylenie w całości postanowienia Organu I instancji oraz zobowiązanie Organu I instancji do wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz do przeprowadzenia postępowania z udziałem stron i społeczeństwa zgodnie z przepisami u.u.i.ś. Wnoszący zażalenie zarzucili niedoręczenie postanowienia stronom postępowania, do których należą nieruchomości w zasięgu oddziaływania inwestycji. Należące do nich działki o nr [...] znajdują się w promieniu (do 100 m) oddziaływania inwestycji z uwagi na hałas, emisję, zanieczyszczenia, ruch drogowy etc. Postanowienie nie zostało również opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) ani podane do publicznej wiadomości w inny sposób przewidziany w ustawie. Wobec tego, w ocenie żalących, nie rozpoczął się bieg terminu do zaskarżenia postanowienia, a zażalenie zostało wniesione niezwłocznie po uzyskaniu informacji o tym postanowieniu. Dalej wnoszący zażalenie zarzucili naruszenie art. 61 § 1 k.p.a. przez bezpodstawną odmowę wszczęcia postępowania wskutek błędnej kwalifikacji przedsięwzięcia jako odrębnej inwestycji, podczas gdy stanowi ona łącznik funkcjonalny i techniczny (Etap II) dla dwóch innych etapów przedsięwzięcia drogowego (Etap I oraz Etap III) w ramach zadania inwestycyjnego: "Budowa obwodnicy [...] w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...]". Łącznie wszystkie 3 etapy stanowią ciągłość komunikacyjną a przedmiotowe przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określonych w § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. Taki podział inwestycji, tzw. "salami slicing", jest zabroniony na gruncie art. 3 ust. 1 pkt 13 u.u.i.ś. Organ zignorował obowiązek przeprowadzenia screeningu i uzgodnień z organami opiniującymi, nie dokonał analizy oddziaływań skumulowanych, nie poinformował stron ani społeczeństwa o przebiegu sprawy, naruszając przepisy o doręczeniach, a przy tym działał w sytuacji potencjalnego konfliktu interesów, ponieważ gmina współuczestniczy w realizacji inwestycji, co powinno skutkować wyłączeniem organu od orzekania w sprawie. Mieszkańcy zostali pozbawieni możliwości realnego wpływu na decyzje środowiskowe dotyczące ich miejscowości. Zaskarżonym postanowieniem działając na podstawie art. 17 ust. 1 i 134 w związku z art. 141 § 1 i art. 144 k.p.a. Kolegium stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą prawną do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia jest art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z niedopuszczalnością zażalenia z przyczyn podmiotowych na podstawie art. 141 § 1 k.p.a., z którego wynika, że stronie służy zażalenie na wydane w toku postępowania postanowienia, gdy kodeks tak stanowi. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie to służy zażalenie. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie ma charakter formalny. W sytuacji wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na wniosek nie dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzającego do załatwienia sprawy. Tym samym organ nie ustala kręgu stron w takim postępowaniu, uznając jako jedyną stronę wnioskodawcę. To wnioskodawca nie mogąc doprowadzić do wszczęcia postępowania administracyjnego może tak wydane postanowienie zaskarżyć w oparciu o art. 61 a § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 1012/21, Lex nr 3343671). Tym samym, osobom, które stałyby się stronami postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdyby to postępowanie zostało wszczęte, w niniejszej sprawie zakończonej odmową wszczęcia postępowania nie przysługuje przymiot strony, a tym samym możliwość złożenia zażalenia na wydane postanowienie. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że zarzut "salami slicing" zostanie oceniony w odrębnym postępowaniu dotyczącym decyzji środowiskowej dla obwodnicy, natomiast w zakresie wątpliwości co do bezstronności Wójta - obowiązujące przepisy – w szczególności art. 75 u.u.i.ś. – nie przewidują automatycznego wyłączenia organu tylko z tego powodu, że gmina uczestniczy w realizacji inwestycji. Wójt jest organem właściwym, zwłaszcza że wnioskodawcą w sprawie jest Województwo Podkarpackie, a nie Gmina. Brak jest przesłanek do zastosowania wyłączenia z art. 25 k.p.a., gdyż sprawa nie dotyczy interesów majątkowych kierownika organu ani jego bliskich. W skardze do WSA w Rzeszowie Skarżący reprezentowani przez B.J. (występującego również jako Skarżący) zarzucili zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego wnosząc o jego uchylenie w całości, przekazanie sprawy temu Organowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od Organu na rzecz Skarżących kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi zakwestionowali pozbawienie ich statusu stron postępowania i wywiedli swój interes prawny z położenia ich nieruchomości w zasięgu oddziaływania inwestycji. Podali, że w sprawach dotyczących decyzji środowiskowych krąg stron określają także przepisy szczególne – u.u.i.ś. W myśl tych regulacji stronami postępowania środowiskowego są m.in. właściciele nieruchomości znajdujących się w zasięgu przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia. Skarżący spełniają ten warunek, bowiem należące do nich działki graniczą z planowaną rozbudową drogi lub znajdują się bardzo blisko niej (w odległości kilkudziesięciu metrów), a zatem są narażone na oddziaływania takie jak hałas, zwiększony ruch tranzytowy, zanieczyszczenia powietrza, zmiana stosunków wodnych itp. Inwestor i Organ I instancji sami przyznają, że celem inwestycji jest zasadnicza zmiana układu komunikacyjnego w N. i wyprowadzenie ruchu tranzytowego poza centrum miejscowości, co potwierdza, że przedsięwzięcie będzie oddziaływać na otoczenie w znacznym stopniu - w tym na nieruchomości Skarżących. Skarżący posiadają zatem interes prawny w sprawie decyzji środowiskowej, co czyni ich stronami postępowania administracyjnego. SKO błędnie pominęło tę okoliczność. Stwierdzenie braku legitymacji skarżących jako strony narusza art. 28 k.p.a. oraz art. 74 ust. 3 u.u.i.ś. i stanowi samoistną przesłankę do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów o doręczeniach i u.u.i.ś. poprzez brak należytego powiadomienia stron o postanowieniu Wójta z dnia 9 lutego 2023 r., także wskutek braku jego ogłoszenia w BIP, wskutek czego strony nie miały realnej możliwości wniesienia zażalenia, a SKO – uznając je za niedopuszczalne – utrwaliło naruszenie prawa do udziału w postępowaniu i prawa do sądu. Zdaniem Skarżących Wójt odmawiając wszczęcia postępowania, pominął wymaganą procedurę wstępnej oceny (screeningu) przedsięwzięcia pod kątem jego potencjalnego wpływu na środowisko (art. 63 ust. 1 u.u.i.ś.) rozpatrując wyłącznie etap budowy ronda w oderwaniu od pozostałych części projektu, co stoi w sprzeczności z zasadą, że nie wolno sztucznie dzielić przedsięwzięcia na części w celu uniknięcia pełnej oceny oddziaływań na środowisko. Organ powinien był uwzględnić łączne skutki planowanego ronda, nowego mostu i obwodnicy. Zaniedbanie to skutkowało brakiem rzetelnej oceny środowiskowej. Naruszono w ten sposób art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. c u.u.i.ś. (wymóg uwzględniania skumulowanych oddziaływań z innymi przedsięwzięciami) oraz art. 7, art. 77 §1 i art. 80 k.p.a. (obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przed wydaniem rozstrzygnięcia). SKO zaaprobowało to naruszenie prawa. W efekcie doszło do sytuacji, w której tak ważna inwestycja drogowa realizowana jest bez wymaganej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla całości zamierzenia, co godzi w przepisy prawa ochrony środowiska krajowego i unijnego. Skarżącym bezpodstawnie ograniczono prawo do informacji i udziału w postępowaniu środowiskowym, naruszając Konstytucję RP, u.u.i.ś. oraz Konwencję z Aarhus. Organy administracji zaniechały przeprowadzenia rzetelnej procedury i odmówiły im możliwości skutecznego zaskarżenia decyzji. Skarżący wskazali ponownie na poważne wątpliwości co do bezstronności Wójta, który jako organ prowadzący postępowanie jednocześnie współuczestniczył w projekcie inwestycji, co mogło stanowić konflikt interesów i wymagało dokonania oceny przez pryzmat art. 24 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona, co doprowadziło do jej uwzględnienia z przyczyn wyrażonych niżej. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Otóż w myśl tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi z kolei art. 120 P.p.s.a. Przedmiotem kontroli legalnościowej WSA na skutek skargi osób wymienionych na wstępie było w tej sprawie postanowienie SKO wydane w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia wniesionego przez Skarżące strony od postanowienia Wójta z dnia 9 lutego 2023 r., nr IOŚ.6220.2.2023, opartego na art. 61a § 1 K.p.a. Otóż na mocy tego postanowienia Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku Województwa Podkarpackiego - Podkarpackiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Rzeszowie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia pn.: "Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] od km ok. 15+945 do km ok. 16+200 polegająca na rozbudowie skrzyżowania dróg wojewódzkich nr [...] oraz [...] wraz z niezbędną rozbiórką, budową i przebudową infrastruktury technicznej, budowli i urządzeń budowlanych w m. N. w ramach zadania pn.: "Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] [...] polegająca na budowie mostu w km 28+557 przez rzekę [...] wraz z rozbudową dojazdów oraz rozbiórką, budową i przebudową infrastruktury technicznej, budowli i urządzeń budowlanych w m. N.". SKO utrzymując w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przyjęło, iż w sytuacji wydania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na wniosek, nie dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzającego do załatwienia sprawy. Dlatego organ nie ustala kręgu stron w takim postępowaniu, uznając jako jedyną stronę wnioskodawcę. To wnioskodawca nie mogąc doprowadzić do wszczęcia postępowania administracyjnego może tak wydane postanowienie zaskarżyć w oparciu o art. 61a § 2 K.p.a. Przyjęta przez Organ zażaleniowy teza, jakkolwiek umotywowana poglądem płynącym z wyroku NSA z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 1012/21, Lex nr 3343671, nie mogła zostać przez WSA zaakceptowana w realiach niniejszej sprawy. Przede wszystkim NSA w przytoczonym przez SKO wyroku kontrolował postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o odmówie wszczęcia postępowania w sprawie przeniesienia pozwolenia na utworzenie Szkoły na rzecz Spółki z o.o. Wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie przeniesienia pozwolenia na utworzenie Szkoły w likwidacji został złożony w sytuacji, gdy pozwolenie to ostateczną decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zostało skarżącemu cofnięte. Zatem okoliczności tej sprawy były całkowicie odmienne od charakteryzujących przedmiot kontroli w tym postępowaniu w postaci postanowienia Wójta o odmowie wszczęcia postępowania o wydanie decyzji środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia. Zaakceptowanie powyższego stanowiska SKO byłoby dopuszczalne, jeżeli rozstrzygnięcie organu o odmowie wszczęcia postępowania miałby wyłącznie charakter formalny, a nie merytoryczny, czyli związany z istotą sprawy, o której rozstrzygnięcie ubiega się podmiot żądający wszczęcia procesu administracyjnego. Taki charakter może mieć postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie poddanej regulacjom art. 59 i nast. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 z późn. zm.; zwana dalej u.u.i.ś.), jeżeli organ zetknąłby się z przypadkiem oczywistym, a więc wówczas gdy już z samego żądania wszczęcia postępowania w sposób oczywisty wynikałoby, iż postępowanie to nie może być wszczęte na skutek wniosku tego podmiotu lub z przyczyn przedmiotowych. Natomiast w sytuacji, gdy ustalenie to wymaga podjęcia określonych czynności, czy dokonania złożonego procesu wykładni przepisów prawa, to mogą być one dokonane wyłącznie w toku postępowania administracyjnego. Zdaniem WSA, prawidłowa analiza unormowania zawartego w art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 71 ust. 1 u.u.i.ś. prowadzi do wniosku, że odmowa wszczęcia postępowania następuje jedynie w przypadku, gdy brak możliwości wszczęcia jest oczywisty, zaś "oczywistość" wynika już z podania zawierającego żądanie wszczęcia postępowania i nie wymaga dodatkowych zabiegów wyjaśniających (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 3.12.2025 r., sygn. II SA/Gd 601/25, LEX nr 3980667 oraz powołane w nim piśmiennictwo i orzecznictwo). W niniejszej sprawie zarzuty zawarte w treści wniesionego zażalenia oraz pozostała dokumentacja sprawy, wymagały od Organu II instancji przeprowadzenia szerszego postępowania wyjaśniającego względem tego jakie zostało dokonane przed wydaniem zaskarżonego do WSA postanowienia. SKO pole swych ustaleń wobec przyjętego sposobu interpretacji art. 61a § 1 i 2 K.p.a. zawęziło do zbadania rodzaju postanowienia organu, jego podstawy prawnej oraz stwierdzenia, że osoby które wniosły w tej sprawie zażalenie nie są wnioskodawcami postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Tymczasem wydane przez Organ I instancji postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nie musiało mieć charakteru formalnego, bowiem wobec zarzutów stron oraz przedstawionej przez Zarząd Województwa dokumentacji nie jest oczywistym, iż określone we wniosku Województwa Podkarpackiego przedsięwzięcie inwestycyjne nie poddaje się kwalifikacji w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10.09.2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.; zwane dalej rozporządzeniem), a tym samym przepisów u.u.i.ś. o środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Kolegium nie zwróciło w tej sprawie wystarczającej uwagi na dwie kwestie. Po pierwsze, z treści uzasadnienia postanowienia Wójta Gminy [...] wynika, że Organ ten dokonywał oceny charakteru przedsięwzięcia stwierdzając, że analiza wniosku i przesłanej wraz z nim dokumentacji nie daje podstaw prawnych, aby zaliczyć rozbudowę drogi wojewódzkiej pod treść § 3 ust. 1 pkt 63 rozporządzenia. Do wniosku Zarząd Województwa załączył kartę informacyjną przedsięwzięcia, w której opisano m.in. jego charakterystykę oraz szersze uwarunkowania środowiskowe. Analiza karty przedsięwzięcia świadczy o tym, że podana we wniosku rozbudowa drogi wojewódzkiej jest tylko jednym z etapów większego zadania publicznego, m.in. zakładającego budowę mostu. Po drugie, strony wnoszące zażalenie wyraźnie podnosiły w treści swego środka zaskarżenia, że Organ I instancji dokonał błędnej kwalifikacji przedsięwzięcia w wyniku pominięcia całości inwestycji realizowanej etapami. Żalące się strony opisały poszczególne etapy przedsięwzięcia określając go mianem zintegrowanego, bo obejmującego między innymi budowę mostu i dojazdów, rozbudowę drogi wojewódzkiej oraz budowę obwodnicy. Zaakcentowano również, iż wszystkie trzy etapy stanowią razem ciągłość komunikacyjną, a tym samym jedno przedsięwzięcie, które zostało podzielone w myśl zakazanego prawem schematu "salami slicing". Wobec tych zarzutów nie sposób było pominąć, że twierdzenia zawarte w zażaleniu znajdują wyraźne potwierdzenie w treści wniosku sporządzonego przez pełnomocnika Województwa Podkarpackiego, gdzie wyraźnie napisano, że rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] odbywa się w ramach zadania pn. rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] polegającego na budowie mostu w km 28+557 przez rzekę [....] wraz z rozbudową dojazdów oraz rozbiórką, budową i przebudową infrastruktury technicznej, budowli i urządzeń budowalnych w m. N. Ten sam tytuł zadania został zamieszczony w treści "Karty informacyjnej przedsięwzięcia, Warszawa, 01.2023". Opisane okoliczności mogą podważać przyjętą przez Wójta tezę o oczywistej niedopuszczalności drogi postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku Zarządu Województwa. Wątpliwości, co do potrzeby przeprowadzenia postępowania wykluczonego mocą zaskarżonego postanowienia, pogłębia przytaczana przez Skarżących treść definicji przedsięwzięcia wyrażona w art. 3 ust. 1 pkt 13 u.u.i.ś., która to definicja nakazuje jako jedno przedsięwzięcie rozumieć kilka przedsięwzięć jeżeli są powiązane technologicznie. W tym kontekście, za konieczne należało na etapie postępowania zażaleniowego zweryfikować zarzuty skarżących, bowiem słusznie podnoszą oni, że wymieniony przepis ustanawia zasadę jedności przedsięwzięcia z punktu widzenia jego jednostkowych lub skumulowanych skutków środowiskowych. Nie jest dopuszczalne dzielenie przedsięwzięcia na części (elementy odrębne konstrukcyjnie lub technologicznie), etapy lub odcinki (w przypadku inwestycji liniowych), jeżeli mogłoby to doprowadzić do wyłączenia obowiązku przeprowadzenia jednej i kompleksowej oceny oddziaływania na środowisko całego przedsięwzięcia. Według tego przepisu za jedno przedsięwzięcie należy uznać kilka przedsięwzięć powiązanych ze sobą technologicznie, przy czym powiązaniem technologicznym jest taki związek pomiędzy inwestycjami, który powoduje, że wspólnie tworzą one zorganizowaną całość w postaci jednej spójnej infrastruktury ukierunkowanej na ten sam cel gospodarczy (tak słusznie NSA w wyroku z 13.12.2024 r., II OSK 1844/22, LEX nr 3851988.). SKO zakładając z góry, że prawo do kwestionowania wydanego przez Wójta postanowienia przysługuje wyłącznie wnioskodawcy postępowania, nie wykluczyło w treści swego postanowienia, że poddane tak ograniczonej kontroli postanowienie w/w organu I instancji może mieć charakter merytoryczny, w istocie odpowiadający decyzji o jakiej mowa w art. 84 ust. 1 u.u.i.ś., czyli decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Na marginesie, aktualnie wobec uchylenia art. 63 ust. 2 w/w ustawy w dniu 24.09.2019 r., gdy organ uzna, że brak jest obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania, wydaje właściwą decyzję środowiskową (K. Gruszecki [w:] Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wyd. V, LEX/el. 2025, art. 63.). Wobec usunięcia tej regulacji, tym bardziej ostrożnie należy względem wniosku o wydanie decyzji środowiskowej korzystać z regulacji art. 61a § 1 K.p.a. i nie przesuwać etapu kontroli kwalifikacji przedsięwzięcia na dalszy plan, choćby po to aby nie narażać uczestników procesu na koszty finansowe i czasowe w sytuacji, gdyby dokonana ocena charakteru przedsięwzięcia okazała się błędna. Kolegium nie wypowiadając swej jednoznacznej oceny, co prawidłowości ustaleń kwalifikacyjnych planowanego przedsięwzięcia Organu I instancji nie zajęło koniecznego w tych okolicznościach faktycznych i prawnych stanowiska, co do oczywistości niedopuszczalności wszczęcia postępowania, która warunkuje dopuszczalność zastosowania art. 61a § 1 K.p.a. Tymczasem z uwagi na uzasadnione wątpliwości względem charakteru wnioskowanego przedsięwzięcia drogowego oraz jego powiązań technologicznych z kolejnymi etapami planowanego zadania z obszaru infrastruktury komunikacyjnej, nie można mieć pewności względem czysto formalnego charakteru postanowienia Organu I instancji, tym bardziej że poprzedzała go analiza nie tylko wniosku, ale załączonych do niego dokumentów środowiskowych. Stwierdzone przez WSA naruszenia przepisów postępowania – art. 61a § 1, art. 134 K.p.a. oraz powiązanych z nimi przepisów prawa materialnego – art. 3 ust. 1 pkt 13, art. 71 ust. 1, art. 84 ust. 1 u.u.i.ś. - zadecydowało w tej sprawie o konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia SKO na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c. P.p.s.a., bowiem mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy, wobec nieoczywistego charakteru podejmowanego przez Zarząd Województwa przedsięwzięcia w perspektywie przepisów o przedsięwzięciach mogących znacząco oddziaływać na środowisko, będzie wymagało od Organu bardziej pogłębionej analizy podniesionych w tym uzasadnieniu aspektów faktycznych i prawnych w celu usunięcia wątpliwości odnoszących się do merytorycznego charakteru postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania oraz związanego z tym statusu podmiotów wnoszących zażalenie pod kątem warunków określonych w ar. 73 ust. 3a u.u.i.ś. - kwestie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na prawa rzeczowe tych podmiotów oraz wynikający z tego status stron postępowania administracyjnego. O kosztach postępowania przed WSA orzeczono w pkt II niniejszego wyroku obejmując nimi pokryty przez skarżące Strony wpis sądowy w kwocie 100 zł – art. 200 P.p.s.a. Natomiast orzeczenie wyrażone w pkt III sentencji wyroku, ma oparcie w art. 225 P.p.s.a., bowiem strony nienależnie opłaciły opłaty od pełnomocnictwa na rachunek WSA.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło