II SA/Rz 1054/17

WyrokWSA w Rzeszowie2018-01-23

Skład orzekający: Piotr Popek, Małgorzata Niedobylska, Jarosław Szaro

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wspólnicy spółki cywilnej, którzy prowadzili działalność polegającą na obsłudze i dystrybucji automatów do gier hazardowych, mogą być uznani za 'urządzających gry' w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i ponosić odpowiedzialność administracyjną za naruszenie przepisów tej ustawy, pomimo przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną po dacie popełnienia czynu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wspólnicy spółki cywilnej, którzy prowadzili działalność polegającą na obsłudze i dystrybucji automatów do gier hazardowych, mogą być uznani za 'urządzających gry' w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Odpowiedzialność administracyjna za delikt administracyjny ciąży na wspólnikach, a nie na spółce cywilnej, która nie posiada podmiotowości prawnej. Przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną po dacie popełnienia czynu nie wpływa na odpowiedzialność wspólników, ponieważ odpowiedzialność ta jest osobista i wynika z ich udziału w przedsięwzięciu w momencie popełnienia czynu.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze Urzędu Celnego stwierdzili obecność czynnych automatów do gier hazardowych w trzech lokalach. Właścicielami automatów była firma H. F. P. sp. z o.o., a spółka cywilna P. – W. "T." (wspólnicy M. W. i P. P.) zawierała umowy dotyczące obsługi, dystrybucji i pobierania gotówki z tych urządzeń. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył M. W. i P. P. kary pieniężne za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał te decyzje w mocy. Skarżący zarzucali m.in. naruszenie przepisów technicznych UE oraz błędne oznaczenie strony postępowania w związku z przekształceniem spółki cywilnej w spółkę jawną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Jarosław Szaro / spr./ Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2018 r. spraw ze skarg M. W. i P. P. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2017 r. - nr [...] , z dnia [...] sierpnia 2017 r. - nr [...] , z dnia [...] września 2017 r. - nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargi. Przedmiotem skarg M. W. i P. P. są decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej DIAS) z dnia: 1) [...] sierpnia 2017 r. nr [...], (sprawa oznaczona sygn. II SA/Rz 1054/17); 2) [...] sierpnia 2017 r. nr [...], (sprawa oznaczona sygn. II SA/Rz 1190/17); 3) [...] września 2017 r. nr [...], (sprawa oznaczona sygn. II SA/Rz 1250/17); - wydane w sprawach wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Zaskarżone rozstrzygnięcia zostały oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniach 10.10.2015 r., 13.08.2015 r. i 14.09.2015 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w K. dokonali przeszukania pomieszczeń: 1) lokalu K. G., mieszczącym się w I. – Z., P. D. [...]. Tytuł prawny do władania w/w lokalem posiadał D. B., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: B. P. i T. "B." mgr D. B., I. Z., ul. C. [...], 2) lokalu: "H. C." mieszczącym się w J. przy ul. K. [...], 3) sklepu - "M.-E." P. P., mieszczącym się w K. przy ul. G. [...]. W trakcie czynności procesowych stwierdzono, że: 1) w lokalu opisanym w pkt 1) znajdują się dwa czynne urządzenia do gry: MAX CASH LAXUS nr [...] i APEX nr [...]. Kontrolujący ustalili, że właścicielem przedmiotowych automatów jest firma H. F. P. sp. z o.o. z siedzibą w R. 2) w lokalu opisanym w pkt 2) znajdują się trzy czynne urządzenia do gry: APOLLO GAMES nr [...], APEX MULTI MAGIC nr [...], ADELL 2 nr [...]. Kontrolujący ustalili, że właścicielem przedmiotowych automatów jest firma H. F. P. sp. z o.o. z siedzibą w R. 3) w lokalu opisanym w pkt 3) znajdują się trzy urządzenia do gry w tym automat HOT SPOT nr [...]. Kontrolujący ustalili, że właścicielem przedmiotowych automatów jest firma H. F. P. sp. z o.o. z siedzibą w R. Na zatrzymanych automatach przeprowadzono eksperymenty procesowe, które zostały udokumentowany protokołami odpowiednio z dnia: 10.10.2015 r., 13.08.2015 r. oraz 14.09.2015 r. W wyniku przeprowadzonych eksperymentów stwierdzono, że urządzenia do gier zainstalowane w ww. lokalach, są automatami do gier, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 471; zwanej dalej u.g.h.) Przeprowadzone eksperymenty wykazały bowiem w sposób bezsporny, że na badanych automatach można przeprowadzać gry o charakterze losowym o wygrane rzeczowe oraz wygrane pieniężne, wypłacane bezpośrednio z wyrzutnika monet automatu - hoppera. W ramach prowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Celnego (dalej NUC) dopuścił dowód z opinii Laboratorium Celnego Izby Celnej - jednostki badającej, upoważnionej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w celu stwierdzenia na podstawie konstrukcji i działania, czy gra na przedmiotowych urządzeniach spełnia ustawowe kryteria gry na automacie w ujęciu ustawy o grach hazardowych. Wyniki badań utrwalono w sprawozdaniach z badań: 1) z dnia 4.07.2016 r. i 6.07.2016 r., 2) z dnia 31.03.2016 r. oraz 3) z dnia 28.04.2016 r. W wyniku ustaleń dokonanych w czasie badania automatów stwierdzono, że rozgrywane na nich gry o wygrane pieniężne i rzeczowe mają "charakter losowy, zawierając jednocześnie element losowości, a otrzymywane wyniki gier są nieprzewidywalne i niezależne od woli grającego". Tym samym gry prowadzone na badanych automatach odpowiadają definicji gier na automatach, określonej w art. 2 ust. 3 u.g.h., zaś możliwość rozpoczęcia rozgrywania kolejnych nowych gier za punkty otrzymane w wyniku wygranej odpowiada definicji wygranej rzeczowej, określonej w art. 2 ust. 4 u.g.h. 1) Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], NUC wymierzył solidarnie M. W. i P. P., wspólnikom spółki cywilnej P. i – W. "T." - karę pieniężną w wysokości 24 000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w lokalu K. G., mieszczącym się w I. – Z., P. D. [...]. 2) Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], NUC wymierzył solidarnie M. W. i P. P., wspólnikom spółki cywilnej P. – W. "T." - karę pieniężną w wysokości 12 000 zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry w lokalu "H. C." mieszczącym się w J. przy ul. K. [...]. 3) Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], NUC wymierzył solidarnie M. W. i P. P., wspólnikom spółki cywilnej P. – W. "T." - karę pieniężną w wysokości 12 000 zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry w sklepie "M.-E." mieszczącym się w K. przy ul. G. [...]. Od powyższych decyzji M. W. i P. P. reprezentowani przez adwokata złożyli odwołania, wnosząc o ich uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawach. Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., poprzez ich zastosowanie, podczas gdy przepis ten wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h. współtworzy "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, a w konsekwencji w wyniku braku notyfikacji projektu tejże ustawy przez Komisję Europejską - nie może być on stosowany. W takim stanie rzeczy postępowania w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych powinny zostać umorzone. Decyzjami opisanymi na wstępie z dnia [...] sierpnia 2017 r., [...] sierpnia 2017 r. i [...] września 2017 r. DIAS - utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniach podał, że urządzenia o nazwie: 1) MAX CASH LAXUS nr [...] i APEX nr [...], 2) ADELL 2 nr [...] oraz 3) HOT SPOT nr [...] - umożliwiały prowadzenie gier na automatach, których istotne prawnie elementy ujęte zostały tak w art. 2 ust. 3, jak i w art. 2 ust. 5 u.g.h. - urządzenia te są bowiem urządzeniami elektronicznymi, a urządzane na nich gry mają "charakter losowy, zawierając jednocześnie element losowości", przy czym grający mają możliwość uzyskania zarówno wygranej rzeczowej, jak i pieniężnej. Gry organizowane były w celach komercyjnych, co znajduje oparcie w zebranym w trakcie postępowania materiale dowodowym. W przedmiotowych sprawach na hazardowy charakter ww. urządzeń wskazuje przede wszystkim wynik przeprowadzonych w dniach: 10.10.2015 r., 13.08.2015 r. oraz 27 sierpnia 2015 r. - eksperymentów procesowych oraz sprawozdań z badań, wydanych przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej. Reasumując DIAS stwierdził, że prowadzenie gier na automatach umożliwia uzyskanie wygranej pieniężnej oraz wygranej rzeczowej, o której mowa w art. 2 ust. 4 u.g.h., umożliwiającej zarówno przeprowadzenie kolejnych gier za punkty uzyskane w wyniku wcześniejszych wygranych, jak również umożliwiającej przedłużenie gry bez konieczności wpłaty stawki. Przebieg gier ma charakter losowy, a ich wyniki są nieprzewidywalne i niezależne od woli ani zręczności grającego. Zauważył, że ustalenia w powyższym zakresie nie były przez strony w trakcie postępowania kwestionowane. Strony nie przedstawiły żadnych dowodów, które mogłyby ustalenia te podważać i wskazywać na inny niż hazardowy charakter spornych urządzeń. DIAS uznał, że wyniki przeprowadzonych eksperymentów procesowych oraz wnioski płynące z opinii - sprawozdań z badań Laboratorium Celnego Izby Celnej pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że urządzenia zainstalowane w ww. lokalach są urządzeniami umożliwiającymi prowadzenie gier na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Organ odwoławczy zauważył nadto, że M. W. i P. P. jako wspólnicy spółki cywilnej P. – W. "T." swoimi działaniami w pełni wypełniali znamiona pojęcia "urządzania gier" na ww. automatach, już chociażby przez samo ich udostępnienie do eksploatacji. Właścicielem przedmiotowych automatów była H. F. P. sp. z o.o., gdyż wskazuje na to zawarta w dniu 31.05.2015 r. ramowa umowa dzierżawy powierzchni oraz oznaczenia umieszczone na urządzeniach. W dniu 2.01.2015 r. spółka cywilna P. – W. "T." występując jako zleceniobiorca, zawarła z J. S. sp. z o.o. z siedzibą w W. (zleceniodawca) umowę w zakresie obsługi urządzeń do gier rozrywkowych. J. S. sp. z o.o. (zleceniodawca) oświadczyła, że przedmiotem jej działalności są usługi świadczone na rzecz przedsiębiorców eksploatujących urządzenia do gier rozrywkowych w miejscach ich instalacji, tzw. punktach gier, zwane dalej urządzeniami. W ramach tej umowy spółka cywilna P. – W. "T." zobowiązała się do świadczenia następującego zakresu usług na rzecz zleceniodawcy: - świadczenie usług transportowych, przez co strony rozumieją zapewnienie dostarczenia urządzeń z magazynu do punktu gier zgodnie z zawartą przez obsługiwanego przez zleceniodawcę przedsiębiorcę (wskazanego w § 1 pkt 1) umową dzierżawy powierzchni pod instalację urządzeń lub umową o zainstalowanie urządzeń rozrywkowych, przemieszczanie urządzeń do innego punktu gier, jak również zwrot urządzeń do magazynu po zakończeniu ich eksploatacji, - pobieranie gotówki z urządzeń, przez co strony rozumieją pobranie co najmniej jeden raz w miesiącu gotówki z urządzeń i przekazanie jej zleceniodawcy oraz sporządzenie jeden raz w miesiącu protokołu wyjęcia gotówki dla każdego punktu gier, w którym zainstalowane są urządzenia, - prowadzenie stałego serwisu urządzeń zapewniającego utrzymanie urządzeń rozrywkowych w dobrym stanie technicznym, przez co strony rozumieją stałe i nieprzerwane działalnie urządzeń bez limitu pojedynczych użyć oraz bez względu na warunki techniczne lokalu, w którym urządzenia są eksploatowane. Jednocześnie zgodnie z warunkami świadczenia usługi pobierania gotówki z urządzeń (pkt 4 i 5) zleceniobiorca w określonych okolicznościach zobowiązany był także do przyjmowania faktur obejmujących czynsz dzierżawny od kontrahentów zleceniodawcy, sprawdzenia ich poprawności zgodnie z postanowieniami umowy dzierżawy powierzchni lub umowy o zainstalowanie urządzeń do gier rozrywkowych, dostarczenia takich faktur zleceniodawcy oraz dokonania wypłaty należnego czynszu władającemu lokalem, w którym urządzany jest punkt gier, z gotówki pobranej z urządzeń. W przedmiotowej umowie zleceniobiorca zobowiązał się także do określonego w załączniku do umowy sposobu postępowania w przypadku zatrzymania urządzeń przez organy dochodzeniowo-śledcze w ramach postępowania skarbowego lub karnego. Z tytułu świadczonych usług zleceniobiorcy przysługiwało wynagrodzenie ryczałtowe liczone od każdego aktywnego w danym miesiącu urządzenia (obsługiwanego na podstawie przedmiotowej umowy przez zleceniobiorcę) w kwocie 200 zł brutto. Reasumując DIAS stwierdził, iż umowa łącząca spółkę cywilną P. – W. "T." z J. S. sp. z o.o. była elementem szerszego przedsięwzięcia, w ramach którego H. F. P. sp. z o.o. udostępniała graczom należące do siebie automaty do gier w ww. lokalach, a J. S. sp. z o.o. odpowiedzialna była za logistyczną stronę tego przedsięwzięcia, korzystając przy tym we wskazanym powyżej zakresie z usług spółki cywilnej P. - W. "T.". Wszyscy uczestnicy tego przedsięwzięcia w celu zapewnienia sobie korzyści wspólnie organizowali działalność polegającą na udostępnianiu urządzeń do gier graczom poza kasynem gry, zapewnieniu nieprzerwanego, prawidłowego funkcjonowania tych urządzeń oraz dystrybucji uzyskanych w ten sposób środków pieniężnych. Poprzez łączące ich umowy stworzyli oni mechanizm, którego sprawne funkcjonowanie uzależnione było każdego z tworzących go podmiotów. Bez wątpienia M. W. i P. P. jako wspólnicy spółki cywilnej "T." stanowili bardzo istotny element tego mechanizmu, gdyż świadczone przez ich usługi zapewniać miały ciągłość jego funkcjonowania. Sprawna dystrybucja automatów do gier, zapewnienie obsługi serwisowej urządzeń oraz przepływu uzyskanych z gier środków były niezbędne dla sukcesu przedsięwzięcia, pozwalając m.in. na zakup kolejnych automatów do gier. Oczywistym wydaje się to, że stworzenie takiego mechanizmu miało na celu głównie utrudnienie zajmującym się tym służbom ścigania procederu urządzania gier poza kasynem gry, poprzez rozproszenie zadań związanych z jego organizacją na kilka powiązanych podmiotów. Zamysł ten jednak nie może okazać się skuteczny, gdyż w innym przypadku oznaczałoby to, że rozłożenie organizacji procederu na kilka podmiotów daje możliwość uniknięcia odpowiedzialności za prowadzenie działalności niezgodnej z obowiązującym prawem. Tak więc wspólnicy spółki cywilnej, która zapewniać miała prawidłowe funkcjonowanie urządzeń do gier, gwarantowali odpowiednie warunki umożliwiające rozgrywanie gier hazardowych, tym samym wpisując się w treść pojęcia "urządzającego" gry na automatach poza kasynem gry. Co więcej, mieli oni świadomość nielegalności przedsięwzięcia do którego realizacji przystąpili oraz związanego z tym ryzyka, na co wskazuje m.in. stanowiąca załącznik nr 4 do umowy z dnia 2.01.2015 r. instrukcja postępowania podczas kontroli. Według wiedzy organu w niniejszych sprawach H. F. P. sp. z o.o. nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry w ww. lokalach, a automaty nie posiadały wymaganej prawem rejestracji. Ponadto bezspornym jest również fakt, że spółka cywilna P. – W. "T." czerpała korzyści finansowe z zainstalowanych w ww. lokalach (ale również w wielu innych tzw. punktach gier) automatów. To ilość czynnych (gotowych do gry) automatów stanowiła o przysługującym wynagrodzeniu ryczałtowym, a środki finansowe wpłacane przez graczy gwarantowały jego uzyskanie (w umowie zawarto nawet zapis o zapłacie wynagrodzenia przez kompensatę wierzytelności). Wykazane powyżej okoliczności, w ocenie DIAS bezsprzecznie pozwalają uznać, że wspólnikom spółki cywilnej P. – W. "T.", będącej odpowiedzialną za dystrybucję urządzeń do gry oraz sprawne ich działanie, należy przypisać przymiot urządzającego gry w opisanych powyżej lokalach, tj. poza kasynem i bez zezwolenia, a więc wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych. Nadto DIAS wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1829 ze zm.) status przedsiębiorcy posiadają wspólnicy spółki cywilnej wykonujący w ramach umowy spółki działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 ustawy. Spółka cywilna jest stosunkiem prawnym powstałym na podstawie umowy. Art. 860 kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 459) stanowi, iż w ramach umowy spółki cywilnej wspólnicy zobowiązują się do realizowania określonego celu gospodarczego. Jest to więc specyficzny stosunek prawny, wiążący strony umowy dla osiągnięcia zamierzonego - wspólnego dla wszystkich celu. Strony wiąże więc tożsamość interesów, których zaspokojeniu ma służyć spółka. Jednocześnie podkreślono, że spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej. Konsekwencje braku podmiotowości prawnej spółki cywilnej wyrażają się między innymi w tym, że: stroną zawieranych umów są wszyscy wspólnicy, a nie spółka; podmiotami praw i obowiązków są wszyscy wspólnicy, a nie spółka; stroną postępowania sądowego czy administracyjnego są wszyscy wspólnicy, a nie spółka; majątek spółki jest majątkiem wspólnym wspólników; odpowiedzialność za zobowiązania ponoszą wspólnicy, a nie spółka. W ocenie DIAS organ pierwszej instancji słusznie przyjął, że sankcję za naruszenie ustawy o grach hazardowych powinni ponieść wspólnicy spółki cywilnej, nie zaś sama spółka. Słusznie również zastosowano zasadę odpowiedzialności solidarnej wspólników spółki cywilnej. Stosownie do art. 91 Ordynacji podatkowej do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego do zobowiązań cywilnoprawnych. Uznają one zobowiązanie za solidarne jeżeli to wynika z ustawy lub z czynności prawnej (art. 369 kodeksu cywilnego). Powiązanie umową spółki cywilnej i realizacja wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego rozumiana jako wspólne działanie wszystkich wspólników oznacza w niniejszych sprawach konieczność nałożenia kary solidarnie na wspólników spółki cywilnej. Zgodnie bowiem z treścią art. 864 kodeksu cywilnego za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiedzialni są solidarnie. Zasada solidarnej odpowiedzialności stanowi konsekwencję z jednej strony wspólnego celu i interesów wspólników, z drugiej zaś strony braku podmiotowości prawnej spółki cywilnej w przedmiotowym postępowaniu. Tym samym DIAS uznał, że zobowiązania spółki cywilnej powstałe w związku z działalnością wspólników w ramach spółki, a więc podejmowaną dla osiągnięcia wspólnego celu podlegają odpowiedzialności solidarnej. Przy tym bez znaczenia pozostaje fakt, że źródłem zobowiązania jest czyn niedozwolony - jeśli pozostaje on w związku z działalnością spółki. Stąd też złożone przez strony w innych postępowaniach wezwania do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na błędnym oznaczeniu strony, nie mogą odnieść skutku. Spółka cywilna P. – W. "T." nigdy nie była stroną postępowań w sprawie wymierzenia kary pieniężnej. Stronami w tych postępowaniach są bowiem wspólnicy byłej spółki cywilnej. Nadto wskazano że sankcja za naruszenie ustawy o grach hazardowych określona niniejszymi decyzjami dotyczy czynności podejmowanych przez wspólników spółki cywilnej w ramach wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego. Tym samym późniejsze przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną nie ma żadnego znaczenia dla prowadzonych w tym zakresie postępowań. M. W. i P. P. reprezentowani przez radcę prawnego skierowali do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargi na opisane na wstępie decyzje DIAS z dnia [...] sierpnia 2017 r., [...] sierpnia 2017 r. i [...] września 2017 r. wnosząc o ich uchylenie i decyzji je poprzedzających, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowań według norm przepisanych. W sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1054/17 zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, w postaci obrazy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., przewidującego możliwość wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł od każdego automatu, za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry poprzez jego zastosowanie wobec stron w niniejszej sprawie, podczas gdy powołany przepis, wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h., stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.), a w konsekwencji, w braku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, nie może być on stosowany, zaś postępowanie wobec stron, powinno zostać w tym stanie rzeczy umorzone. W sprawach o sygn. akt II SA/Rz 1190/17, oraz II SA/Rz 1250/17 zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie art. 133 § 1 o.p. poprzez błędne przyjęcie, iż w przedmiotowych sprawach stroną postępowania pozostaje P. P. i M. W., wobec których jako wspólników spółki cywilnej P. – W. T. s.c. i w związku z czynnościami podejmowanymi w ramach prowadzonej przez nich działalności wszczęto postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy na mocy art. 26 § 4 k.s.h. dnia 8.12.2016 r. doszło do przekształcenia wspomnianej spółki cywilnej w T. P. spółka jawna, w związku z czym, to ten podmiot powinien być stroną tych postępowań. W uzasadnieniach, rozszerzono powyższe zarzuty. W odpowiedziach na skargi DIAS wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 23 stycznia 2018 r. Sąd postanowił połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oznaczone sygn. akt II SA/Rz 1054/17, II SA/Rz 1190/17, oraz II SA/Rz 1250/17 i prowadzić je pod sygn. akt II SA/Rz 1054/17. Wojewódzki Sad Administracyjny miał na uwadze, co następuje: Skargi nie są uzasadnione. W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do zarzutu niewłaściwego oznaczenia strony w postępowaniu poprzez wskazanie osób fizycznych zamiast spółki jawnej wobec przekształcenia spółki cywilnej P. – W. T. s.c. w spółkę jawną T. P. Zarzut ten jest nieuzasadniony. Nie budzi wątpliwości w okolicznościach sprawy ustalonych przez organy, że w czasie wykonywania czynności objętych dyspozycja art. 89 ugh M. W. i P. P. prowadzili działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. W takim przypadku, co również nie jest kwestionowane zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie prawniczym kara administracyjna za zachowanie objęte odpowiedzialnością administracyjną nakładana jest na wspólników spółki, nie zaś na spółkę. Spółka cywilna jako nie posiadająca osobowości prawnej, a zarazem nie obciążona taką odpowiedzialnością na mocy szczególnych przepisów nie może odpowiadać za prowadzenie takiej gry i nie może zostać nałożona na nią odpowiedzialność administracyjna. Decyzja o nałożeniu kary musi być więc skierowana do wspólników spółki cywilnej. Jest to ich odpowiedzialność osobista. Materialnoprawna odpowiedzialność ciąży zatem na wspólnikach, nie zaś na spółce. Należy przy tym wskazać, że jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej może mieć w taki sposób ukształtowaną odpowiedzialność czego przykładem może być hybrydowe ukształtowanie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, gdzie podatnikiem podatku akcyzowego i od towarów i usług jest spółka , a już podatnikiem podatku dochodowego czy od nieruchomości są jej wspólnicy. Na mocy przepisów materialnoprawnych odpowiedzialność za delikt administracyjny w postaci urządzania gry poza kasynem ciąży więc na wspólnikach. Nie jest to odpowiedzialność ciążąca na spółce. W takiej sytuacji decyzja nakładająca kare musi być skierowana do wspólników , nie zaś do spółki. Skierowanie jej do spółki świadczyłoby o naruszeniu prawa materialnego i powodowałoby konieczność uchylenia decyzji. Skoro więc zobowiązanymi są wspólnicy i na nich ciąży obowiązek zapłaty kary, to przekształcenie spółki cywilnej w spóle jawna nie ma znaczenia dla postępowania administracyjnego. Obowiązek ciąży na wspólniku, nie zaś na spółce. Nie budzi przy tym w ocenie sądu wątpliwości, że zasady odpowiedzialności muszą być stosowane według stanu faktycznego i prawnego z chwili popełniania deliktu administracyjnego, nie zaś z chwili wydawania decyzji przez organ. Jeżeli więc do jego popełnienia doszło w fazie prowadzenia działalności w formie spółki cywilnej , to organ musi zastosować zasady odpowiedzialności przewidziane przez prawo dla takiej właśnie formy działalności. Nakłada karę na wspólników spółki, nie zaś na spółkę. Skoro zatem kara musi być nałożona na wspólników, nie zaś na spółkę , to także przy przekształceniu spółki cywilnej w spójkę jawną nie dochodzi do przeniesienia odpowiedzialności na działanie naruszające dyspozycje art. 89 ugh. Do przejścia odpowiedzialności doszło by bowiem tylko wtedy , gdyby to spółka cywilna te administracyjną odpowiedzialność ponosiła. Ponieważ tak nie jest to nie może dojść do przeniesienia jej na spółkę jawna. Z tych względów sąd nie zgodził się z narzutami 2 skarg. Nie są trafne również zasadne zarzuty podniesione w skardze trzeciej dotyczące wpływu braku prawidłowej implementacji przepisu art. 14 ugh. Kwestia ta była już wielokrotnie podnoszona w orzecznictwie sądowoadminsitracyjnym i stała się przedmiotem rozważań poszerzonego składu NSA, który w uchwale dnia 16 maja 2016 r., w punkcie 1 jej sentencji stwierdzono, że: "Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, z późn. zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.Urz.UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, z późn. zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy". ( II GPS 1/16 ). Sąd , tak jak inne sądy administracyjne aprobuje pogląd prawny wyrażony w tej uchwale sprowadzający się do przyjęcia, że brak prawidłowej implementacji przepisu art. 14 ust.1 ugh nie stoi na przeszkodzie wymierzenia kary na podstawie art. 89 ust. 1 tej ustawy. Odnotować trzeba istotnie odmienne stanowisko sądów powszechnych w prawnokarnych stanach faktycznych odnoszących się do stosowania przepisu art. 107 kks, jednak stanowisko to nie odnosi się wprost do przepisu 89 ust.1 ugh. W szczególności wskazać trzeba, że samoistny charakter funkcji realizowanej przez ten przepis, nadaje mu samoistny charakter w relacji do art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, co uzasadnia twierdzenie o braku podstaw do odmowy jego stosowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych penalizowane jest bowiem zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. Sad badając skargę wziął pod uwagę również fakt, ze sposób działania skarżących mieści się w pojęciu urządzania gier poza kasynem gry k, a wiec swoim działaniem naruszyli oni dyspozycje tego przepisu. Z tych względów sąd skargi na podstawie art.151 ppsa oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło