II SA/Rz 1055/04
WyrokWSA w Rzeszowie2005-04-05
Skład orzekający: Maria Zarębska-Kobak, Anna Lechowska, Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba niebędąca inwestorem, ale współwłaścicielka nieruchomości, ma przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, zwłaszcza w kontekście wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę została później uchylona?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, jedynym podmiotem posiadającym przymiot strony w tym postępowaniu jest inwestor. Osoba niebędąca inwestorem, nawet jeśli jest współwłaścicielką nieruchomości, nie ma legitymacji do żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, mimo że decyzja o pozwoleniu na budowę została później uchylona.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia 31.12.2003 r., która udzieliła pozwolenia na użytkowanie przebudowanego lokalu mieszkalnego jako sklepu wielobranżowego. Jako podstawę wznowienia wskazała art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., powołując się na wyrok WSA w Rzeszowie z 23.03.2004 r. uchylający decyzje w przedmiocie pozwolenia na budowę tego lokalu. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że skarżąca nie ma przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie, gdyż nie jest inwestorem. Skarżąca twierdziła, że jest stroną jako współwłaścicielka działki i że uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę powinno skutkować wznowieniem postępowania o pozwolenie na użytkowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak Sędzia NSA Anna Lechowska AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi ... na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia ... w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie sklepu wielobranżowego oddala skargę
II SA/Rz 1055/04
U Z A S A D N I E N I E
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., decyzją PINB... działając na podstawie przepisu art. 55 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane /Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm./, po rozpoznaniu wniosku ..., udzielił jej pozwolenia na użytkowanie przebudowanego na potrzeby sklepu wielobranżowego mieszkania nr 1 o pow. 28,80 m2, w budynku nr .... Organ uzasadnił decyzję tym, że ... uzyskała pozwolenie na przebudowę mieszkania. W dniu 18.12.2003 r. wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, przedkładając dokumenty wymagane przez przepis art. 57 Prawa budowlanego, potwierdzające budowę zgodnie z projektem i warunkami pozwolenia na budowę oraz zdatność lokalu do użytkowania w nowej funkcji. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 15 stycznia 2004 r., a doręczona była inwestorce – ... oraz Staroście Powiatowemu, Burmistrzowi Miasta Jasła i Urzędowi Miasta – Wydział Finansowy.
W dniu 2 sierpnia 2004 r. ...k, zamieszkała w J. – K.[...], złożyła w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w J. podanie o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną wyżej ostateczną decyzją. Jako podstawę do wznowienia postępowania wskazała przepis art. 145 § 1 pkt 8 twierdząc, że decyzja wydana została w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona, co – jej zdaniem, ma miejsce w sprawie. Powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 marca 2004 r. uchylający decyzje administracyjne w przedmiocie pozwolenia na budowę. Dodała też, że schody prowadzące do przedmiotowego lokalnie harmonizują z całością budynku, a także, że prowadzona przez J. ... działalność, jaką jest sklep chemiczny, jest uciążliwa dla mieszkańców domu.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., decyzją z PINB-[...] z dnia 24.09.2004 r. odmówił ... wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją PINB-[...] z dnia 31.12.2003 r. pozwalającą ... na użytkowanie sklepu wielobranżowego, urządzonego w lokalu nr 1 budynku mieszkalno-usługowego położonego w J. przy ul. K..
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania ...uzasadniła okolicznościami wynikającymi z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. polegającymi na wydaniu decyzji w oparciu o inne orzeczenie sądu, które zostało uchylone. Organ przywołał treść przepisu art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane, zgodnie z którym stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. ... nie będąc inwestorem przebudowy lokalu z mieszkania na sklep, nie ma przymiotu strony w sprawie, której przedmiotem jest pozwolenie na użytkowanie.
Od decyzji odwołała się ... zarzucając, że jest stroną postępowania, ponieważ działalność przedmiotowego sklepu prowadzona jest na działce, której jest współwłaścicielką. Ponadto zarzuciła, że wyrokiem WSA zostały uchylone decyzje organów obu instancji o pozwoleniu na przebudowę lokalu na sklep.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją [...] z dnia 16.11.2004 r., na podstawie przepisu art. 138 § 1 i art. 149 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że przepis art. 145 § 1 k.p.a. wylicza enumeratywnie, w jakich wypadkach wznawia się postępowanie administracyjne. Wniosek o wznowienie postępowania może wnieść jedynie strona, a zgodnie z przepisem art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane – w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie stroną jest jedynie inwestor.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ... ponownie powołała się na wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 marca 2004 r. stojąc na stanowisku, że skoro w postępowaniu o pozwolenie na budowę była stroną postępowania, to również powinna być stroną w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie. Wniosła o uchylenie decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu na prawach strony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że postępowanie o pozwolenie na użytkowanie zostało zakończone przed wydaniem wyroku WSA. Postępowanie to było postępowaniem niezależnym od postępowania prowadzonego przez organy architektoniczno-budowlane, a decyzja o pozwoleniu na budowę była decyzją ostateczną w czasie wydania pozwolenia na użytkowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, lub gdy doszło do takiego naruszenia przepisów prawa, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania.
Dokonując w ramach postępowania sądowo-administracyjnego kontroli zaskarżonego aktu, Sąd bada jego zgodność z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. W związku z tym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo.
Kontroli legalności w rozpatrywanej sprawie podlega decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie podzielająca stanowisko organu I instancji, że .. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie lokalu. W konsekwencji organy odmówiły skarżącej wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 31 grudnia 2003 r.
Akt rozpatrywanej sprawy wskazują, że wniosek o pozwolenie na użytkowanie lokalu, ... złożyła w dniu 18 grudnia 2003 r., w oparciu o ostateczną decyzję w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwoleniu na przebudowę. Decyzja z dnia 31 grudnia 2003 r., udzielająca pozwolenia na użytkowanie, stała się ostateczna w dniu 15 stycznia 2004 r. i doręczona została inwestorce.
Wyrokiem z dnia 23 maca 2004 r., sygn. SA/Rz 1070/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, w sprawie m. in. ze skargi ..., uchylił decyzje obu instancji w przedmiocie pozwolenia na budowę z powodu naruszenia przez organy przepisów postępowania przez nie wezwanie do udziału w sprawie następców prawnych ...
W dniu 2 sierpnia 2004 r. ..., powołując się na ten wyrok, wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie przebudowanego lokalu, jako podstawę wskazując przepis art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która pozwala na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, pod warunkiem jednak, że postępowanie, w którym ona zapadła dotknięte było wadą wymienioną w przepisach prawa procesowego. Wyczerpujące wyliczenie podstaw wznowienia postępowania zawierają przepisy art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. Oznacza to, że niedopuszczalne jest wznowienie postępowania na innej podstawie, niż wymieniona w tych przepisach. I tak – przepis art. 145 § 1 pkt 8 jako podstawę wznowienia postępowania wymienia okoliczności, że decyzja, której dotyczy podanie o wznowienie postępowania, wydana została w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione.
Odmawiając ... wznowienia postępowania, organy powołały się na treść przepisu art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, a wprowadzonym przez art. 1 pkt 49 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw /Dz. U. 03.80.718/. Przepis ten, dodany w wyniku nowelizacji prawa budowlanego wprowadził szczególną regulację pojęcia strony w postępowaniu w sprawie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego i zgodnie z jego nowym brzmieniem, jedynym podmiotem posiadającym przymiot strony w tym postępowaniu jest inwestor.
Tryb i termin wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania określa przepis art. 148 k.p.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu, podanie takie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Sąd zauważa, że podanie ... o wznowienie postępowania pochodzi z daty 2 sierpień 2004 r., natomiast podstawą do wznowienia postępowania ma być, jej zdaniem, wyrok WSA w Rzeszowie z 23 marca 2004 r., uchylający decyzje o pozwoleniu na budowę. Organy administracji pominęły tę okoliczność w swoich decyzjach, ograniczając się jedynie do kwestii braku legitymacji skarżącej do występowania w charakterze strony.
Skarżąca domagając się uznania jej za stronę postępowania powołuje się na fakt, że była stroną w postępowaniu o zatwierdzenie projektu i pozwolenie na przebudowę lokalu. Jest to zgodne z przepisami ustawy Prawo budowlane, a w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyjaśniano, że przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przysługuje, poza inwestorem, współwłaścicielom nieruchomości oraz właścicielom nieruchomości bezpośrednio sąsiadującym z działką, na której planowana jest inwestycja. Jednak, jak wskazano wyżej, sprawa pozwolenia na użytkowanie wszczęta była po nowelizacji art. 59 prawa budowlanego, stąd pominięcie skarżącej w tym postępowaniu jest zgodne z prawem.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, ze decyzja P.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...]listopada 2004 r. nie narusza prawa, dlatego skargę oddalił na zasadzie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło