II SA/Rz 1055/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Sędzia NSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. C. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2011r., Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa własności nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 3 listopada 2011r., sygn. akt II SA/Rz 1055/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę J. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2011r., Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa własności nieruchomości. Powodem odrzucenia skargi było wniesienie jej z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. tj. po upływie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia organu II instancji w sprawie. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 9 listopada 2011r. i odebrane przez nią osobiście. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2011r., sygn. akt II SA/Rz 1055/11 WSA w Rzeszowie stwierdził, że powyższe postanowienie Sądu z dnia 3 listopada 2011r. o odrzuceniu skargi stało się prawomocne od dnia 12 grudnia 2011r. W dniu 22 grudnia 2011r. do tut. Sądu wpłynął (przekazany przez Wojewodę) wniosek J. C. z dnia 16 listopada 2011r. (nadany w urzędzie pocztowym) o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz z odpisem skargi z dnia 29 września 2011r. W jego uzasadnieniu skarżąca wskazała, że była przekonana, że termin do wniesienia skargi upływa 30 września 2011 r. Przeoczyła, że miesiąc sierpień ma 31 dni. W tym okresie źle się czuła. Dopiero "od Sądu dowiedziała się, że wniosła skargę z jednodniowym opóźnieniem." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 P.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.) Warunki przywrócenia terminu określa art. 87 P.p.s.a., który stanowi, że wniosek wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Na wstępie należy wskazać, że tut. Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu został złożony z zachowaniem 7-dniowego terminu. Z wniosku strony skarżącej wynika, że postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 3 listopada 2011r. o odrzuceniu skargi odebrała ona w dniu 9 listopada 2011r. i z jego treści dowiedziała się o przyczynie odrzucenia (ten dzień należałoby przyjąć za datę kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu). W dniu 16 listopada 2011r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, a zatem spełniony został warunek 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi Sąd stwierdza, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str. 333). Konieczną a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tut. Sąd zauważa, że prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. W wyroku z dnia 28.06.2007 r., sygn. II OSK 479/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że o braku winy można zatem mówić wtedy, gdy mimo dołożenia przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, termin został naruszony. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (publ. system informatyczny LEX nr 344095). Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. W przeciwnym razie strona powinna zadbać z wyprzedzeniem o swoją sprawę (por. postanowienie NSA z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08). Reasumując, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak swojej winy i wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała cały czas. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy zachodzi przeszkoda, której strona przy użyciu największego wysiłku nie mogła usunąć. Takiego braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi nie wykazano. Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja Wojewody z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] została doręczona J. C. w dniu 30 sierpnia 2011r. W orzeczeniu tym zawarto prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem organu w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia. Termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wynosi 30 dni od dnia doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie, a więc w przedmiotowej sprawie upłynął w dniu 29 września 2011r. (czwartek). Tymczasem skarga wniesiona została do Sądu w dniu 30 września 2011 r. (data nadania skargi w urzędzie pocztowym – k. 4 akt sądowych sprawy) – a więc z uchybieniem 30-dniowego terminu. We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, J. C., jako przyczynę uchybienia, wskazała na złe samopoczucie i "przeoczenie, że miesiąc sierpień ma 31 dni". Powyższa argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie i w żaden sposób nie wskazuje na niemożność dokonania przez stronę skarżącą czynności technicznej jaką jest nadanie skargi w urzędzie pocztowym, z zachowaniem ustawowego terminu. Powyższej argumentacji nie można uznać za okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu. Zaistniała zwłoka w nadaniu skargi w urzędzie pocztowym stanowi o braku należytej staranności ze strony składającego skargę. Mając na względzie powyższe Sąd kierując się zasadami doświadczenia życiowego, uznał, że strona skarżąca była w stanie dokonać w terminie czynności, jaką było złożenie skargi w ustawowym terminie i nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oraz że uchybienie terminu było od niej niezależne i nie wynikało z zaniedbania. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając w oparciu o art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.