II SA/Rz 106/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. J. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania -skargę oddala- Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewody z dnia [...] listopada 2011 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania Z. J. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2011r., znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. D. pozwolenia na budowę na planowane zamierzenie inwestycyjne. W podstawie prawnej decyzji organ powołał przepis art. 134 k.p.a. Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że po przeprowadzeniu postępowania Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2011r., znak [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. D. pozwolenia na budowę inwestycji pn.: "Przebudowa lokalu i instalacji wewnętrznych oraz zmiana sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na gabinet stomatologiczny w budynku przy ul. [...] w R., działka nr 1066/4 obr. 207". Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody wniósł Z. J. i wskazał, że nie wyraża zgody na wyżej opisaną inwestycję. Zarzucił, że nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania, co uniemożliwiło mu uczestniczenie w nim oraz złożenie stosownych wniosków. Wojewoda powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] listopada 2011r. stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu wyjaśnił, że organ odwoławczy we wstępnym postępowaniu bada dopuszczalność odwołania. Jego niedopuszczalność może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuację wniesienia odwołania przez osobę, która nie posiada legitymacji prawnej do jego wniesienia. Wojewoda podał, że w nadesłanych przez organ I instancji aktach sprawy zalega kserokopia postanowienia Sądu Rejonowego w R. Wydział I Cywilny z dnia [...] marca 2000r., sygn. akt [...], z którego wynika, że spadek po J. J., zmarłym [...] grudnia 1999r. w R. nabyli żona K. J. w 1/3 części, syn Z. J. w 1/3 części i syn A. J. w 1/3 części. Organ wskazał, że status dokumentów posiadają jedynie oryginały i to one stanowią jedyny skuteczny środek dowodowy, niepoświadczone urzędowo kserokopie dokumentów (w zdecydowanej większości) nie mogą stanowić dowodu na to, co jest w nich zawarte. Powołując się na art. 76a § 2 k.p.a. organ podał, że strona zamiast oryginału może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo występującego w sprawie pełnomocnika strony, będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym, doradcą podatkowym. Wobec powyższego Wojewoda pismem z dnia [...] października 2011 r., znak: [...] wezwał Z. J. (na podstawie art. 50 k.p.a.) do przedłożenia oryginału lub odpisu ww. postanowienia Sądu Rejonowego w R. w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma, pod rygorem rozpatrzenia sprawy w oparciu o posiadany materiał dowodowy. Wezwany nie przedłożył żądanych dokumentów. Zdaniem organu obowiązek wykazania interesu prawnego leży po stronie podmiotu wnoszącego podanie. Organ uznał zatem, że odwołanie wniosła osoba, która nie posiada legitymacji odwoławczej, a zatem jej odwołanie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył Z. J. wnosząc o jego uchylenie w całości. Podkreślił, że niezasadnie odmówiono mu, jako stronie postępowania administracyjnego, wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...]. Odwołanie to złożył jako strona postępowania, zgodnie z pouczeniem zawartym w treści decyzji Prezydenta Miasta [...]. Podkreśli, że po śmierci ojca J. J. przekazał w 2000 roku "do komórek organizacyjnych Prezydenta Miasta [...], kserokopie wyroku Sądu Rejonowego w R. Wydział I Cywilny sygn. akt [...] z dnia [...] marca 2000 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po J. J.", którego "wiarygodność" została potwierdzona w jego obecności przez pracownika Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych w R. – Rejon Obsługi Mieszkańców [...], ul. [...]. Z tej przyczyny otrzymane od organu wezwanie z dnia [...] października 2011 r. o przedłożeniu oryginału lub odpisu orzeczenia uznał za mało istotne dla sprawy, mające na celu przedłużenie terminu rozpatrzenia złożonego przez niego odwołania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, z przyczyn, które były podstawą wydania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W świetle art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem oceny sądu jest w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) zgodność z prawem zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia), przy czym w jej sprawowaniu sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną w skardze podstawą prawną, rozstrzygając w granicach danej sprawy - co wynika z art. 134 § 1 P.p.s.a. Ustalenie, iż zaskarżony akt wydany został z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy powoduje uchylenie tego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a. Sądowa kontrola przeprowadzona w niniejszej sprawie wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jej przedmiotem było wydane przez Wojewodę w oparciu o art. 134 k.p.a. postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania złożonego przez Z. J. od decyzji Prezydenta Miasta [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. D. pozwolenia na budowę w odniesieniu do inwestycji polegającej na przebudowie lokalu i instalacji wewnętrznych oraz zmianie sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na gabinet stomatologiczny w budynku położonym w R. przy ul. [...] na działce nr 1066/4, obr. 207. Pierwszą czynnością, jaką zobowiązany jest dokonać organ drugiej instancji po wpłynięciu do niego odwołania od rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego jest zbadanie, czy środek ten jest dopuszczalny oraz, czy został złożony w ustawowym terminie. Dopiero pozytywny wynik powyższej analizy warunkuje merytoryczne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji w oparciu o art. 138 k.p.a. Negatywna ocena w tym zakresie skutkuje z kolei koniecznością stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu bądź też stwierdzenia jego niedopuszczalności. Wskazana niedopuszczalność odwołania może być spowodowana przyczynami natury podmiotowej bądź przedmiotowej. W pierwszym przypadku chodzi o oczywisty brak po stronie składającego środek zaskarżenia legitymacji do dokonania tego rodzaju czynności procesowej. Jakiekolwiek wątpliwości w tym przedmiocie powinny być wyjaśnione w trybie art. 64 § 2 bądź art. 50 § 1 k.p.a. Ten ostatni przepis stanowi, że organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych. Wezwanie takie może być dokonywane tylko w granicach określonych powyższą regulacją tj., gdy jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych. Stosując powołany przepis (art. 50 § 1 k.p.a.) w niniejszej sprawie Wojewoda wezwał Z. J. do przedłożenia oryginału lub też odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...].03.2000r. (sygn. [...]) o stwierdzeniu nabycia spadku po J. J. W wezwaniu wyznaczono termin 7 dni na jego wykonanie oraz wskazano, iż w razie niezastosowania się do jego treści rozpatrzenie sprawy nastąpi w oparciu o posiadany materiał dowodowy W ocenie Sądu, skierowanie do skarżącego powyższego wezwania było uzasadnione. Jak bowiem wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych organu pierwszej instancji wypisu z rejestru gruntów w odniesieniu do działki nr 1066/4, której dotyczy sprawa, J. J. był jednym z jej współużytkowników wieczystych. W związku zatem z powzięciem informacji o jego śmierci, koniecznym było ustalenie jego następców prawnych celem umożliwienia im udziału w sprawie. Wprawdzie w aktach Prezydenta Miasta [...] znajdował się już odpis postanowienia spadkowego, jednakże była to jedynie kserokopia. Biorąc zatem pod uwagę brzmienie art. 76a § 2 k.p.a. słusznie organ odwoławczy wystosował do Z. J. wspomniane wyżej wezwanie z art. 50 § 1 k.p.a. Status dokumentów mają bowiem jedynie oryginały stanowiąc dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (art. 76 k.p.a.). Ich kopie mogą zostać uznane za dowód wyłącznie wówczas, kiedy są one uwierzytelnione w sposób określony w powołanym art. 76a § 2 k.p.a. Zgodnie z nim, zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. Regulacja ta powiązana jest z brzmieniem m. in. art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.) oraz art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010r. Nr 10, poz. 65 ze zm.), które przewidują prawo adwokata oraz radcy prawnego do sporządzenia poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami, którym w niniejszym przypadku jest właśnie wskazany wyżej art. 76a § 2 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 96 pkt 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008r., Nr 189, poz. 1158 ze zm.) notariusz poświadcza zgodność odpisu, wyciągu lub kopii z okazanym dokumentem. Mając powyższe na względzie należy uznać, że wezwanie Z. J. do przedłożenia oryginału postanowienia spadkowego po J. J. było niezbędne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wobec zaś milczenia ze strony adresata takiego wezwania słusznie Wojewoda orzekł na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Czyniąc tak działał bowiem zgodnie z prawem, a konkretnie z jednoznaczną treścią art. 76a § 2 k.p.a. Znajdująca się w aktach administracyjnych kserokopia postanowienia Sądu Rejonowego w R. z [...].03.2000r. mogłaby bowiem wprawdzie stanowić dowód następstwa prawnego po zmarłym współużytkowniku wieczystym działki nr 1066/4 w R. (J. J.), jednak tylko wówczas, gdyby została poświadczona za zgodność z oryginałem stosownie do powołanego wyżej przepisu. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż odwołanie złożył zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji, którą kwestionował należy wskazać, że o tym, czy dany podmiot ma legitymację do kwestionowania określonego aktu nie decyduje wola organu ani też to, czy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne zostało do niego skierowane, lecz istnienie po jego stronie opartego na normach prawa materialnego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Skarżący nie wykonując skierowanego do niego przez Wojewodę wezwania w trybie art. 50 § 1 k.p.a. nie wykazał, że tego rodzaju interes występuje w jego przypadku. W takiej zaś sytuacji organ odwoławczy nie mógł merytorycznie rozpatrzyć złożonego przez Z. J. środka zaskarżenia, lecz musiał wydać postanowienie z art. 134 k.p.a. Reasumując Sąd stwierdził, że wbrew zarzutom skargi Wojewoda pozostając w zgodzie z zasadą praworządności podjął czynności mające na celu merytoryczne rozpatrzenie sprawy, jednak zachowanie skarżącego (tj. jego milczenie) ukierunkowało stosowne rozstrzygnięcie sprawy. Z tych względów Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.