II SA/Rz 106/14

Dnia 25 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Krystyna Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Z.P. i J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenie projektu scalenia gruntów - postanawia - ustanowić dla skarżącej Z.P. radcę prawnego Przedmiotem skargi J.K. i Z.P. w sprawie o wskazanej wyżej sygnaturze jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013r., nr [...] wydana w przedmiocie zatwierdzenie projektu scalenia gruntów. W dniu 16 czerwca 2014r. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynął wniosek Z.P. o przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata. Wobec jego niełożenia na urzędowym formularzu PPF referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 10 lipca 2014r. pozostawił wniosek Z.P. bez rozpoznania. W dniu 21 lipca 2014r. do WSA w Rzeszowie wpłynął kolejny wniosek Z.P., złożony na formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Dane wniosku wskazują, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z renty w wysokości 1569, 02 zł brutto (1164, 91 zł netto). Jest właścicielką domu o powierzchni 96 m² oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 2, 5392 ha. Zamieszkuje sama i nie posiada dodatkowych zasobów pieniężnych ani wartościowych przedmiotów. Ze złożonego w wyniku wezwania Sądu dodatkowego oświadczenia skarżącej z dnia 13 sierpnia 2014r. (data wpływu do Sądu 18 sierpnia 2014r.) oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że skarżąca korzysta z dopłat bezpośrednich dla rolników, przy czym uzyskana z tego tytułu kwota wyniosła w lutym 2108, 59 zł. Podała, że w prowadzeniu gospodarstwa rolnego korzysta z pomocy syna, jednak wszelkie opłaty związane w prowadzeniem gospodarstwa rolnego ponosi sama, a są to: zakup paliwa, nawozów, nasion, środków ochrony rośli, oraz wynajęcie sprzętu rolniczego i opłacenie pomocy innych osób. Miesięczna kwota tych wydatków okresie natężonych prac polowych wynosi ok. 400 zł. Celem sfinansowania zakupu opału na zimę zaciągnęła kredyt w wysokości 2556, 31 zł, którego miesięczna rata wynosi 231, 94 zł. Opłaty za energię elektryczną wyniosły w marcu 2014r. - 71. 73 zł, w kwietniu 2014r. - 92, 90 zł, w czerwcu 2014r. - 79, 21 zł. Opłata za gaz w marcu 2014r. wyniosła 111, 01 zł, w czerwca 2014r. - 108, 52 zł, a faktura za wrzesień 2014r. wystawiona została na kwotę 110, 56 zł. Miesięczna opłata za gospodarowanie odpadami wynosi 24 zł, a opłata za zimną wodę i ścieki wyniosła w kwietniu 2014r. 48, 48 zł (za okres styczeń, luty, marzec), a w lipcu 2014r. 18, 69 zł (za okres kwiecień, maj, czerwiec). Opłata za telefon wyniosła w maju 2014r. - 31, 98 zł, w czerwcu 2014r. - 49, 82, a w lipcu 2014r. - 31, 98 zł Obowiązkowe ubezpieczenie budynków wchodzących w skład gospodarstw rolnego oraz obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej rolników za okres 22 luty 2014r. do 22 luty 2015r. wyniosło 113 zł. Za rok 2014r. łączne podatkowe zobowiązania pieniężne, do zapłaty których zobowiązana jest skarżąca wynoszą 78 zł oraz 134 zł. Do zapłaty kwoty 134 zł skarżąca zobowiązana jest solidarnie wraz z innymi osobami z tytułu udziału (1/42) we współwłasności nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zmianami), dalej "P.p.s.a" w przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie udzielenia prawa pomocy traci moc. Sąd rozpoznaje wniosek na nowo. Warunki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określa art. 245 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zmianami), dalej "P.p.s.a". Treść oraz warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego określa art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie do treści ostatniego z powołanych przepisów przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc instytucją polegającą na dofinansowaniu osób o niskich dochodach w celu zapewnienia im dostępu do sądu. Nie ma ono charakteru uznaniowego, lecz podlega określonym regułom. Przyznanie prawa pomocy jest z jednej strony realizacją prawa obywateli do sądu, a z drugiej uszczupleniem dochodów państwa. Z istoty prawa pomocy wynika, iż ustawodawca odstępuje od ogólnej zasady odpłatności postępowania – art. 199 P.p.s.a. - na rzecz konstytucyjnego prawa do sądu, w sytuacjach, gdy strona nie jest w stanie partycypować w kosztach związanych z rozpoznaniem wniesionej przez nią skargi. Sąd stwierdza, że skarżąca wykonała skierowane do niej wezwanie Sądu z dnia 5 sierpnia 2014r. w całości w zakresie przedłożenia dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, co jest warunkiem uzyskania prawa pomocy. To na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa bowiem ciężar dowodu, polegający na wykazaniu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dokonana na podstawie wskazanego kryterium ocena aktualnej sytuacji finansowej skarżącej prowadzi do uznania zasadności jej wniosku. Przede wszystkim należy zauważyć, że skarżąca wykazała, że nie stać jej na ustanowienie pełnomocnika z wyboru, a związane z tym jednorazowe koszty przy osiąganym przez nią dochodzie ok. 1340 zł netto i wydatkach ok. 1250 zł netto mogłyby skutkować uszczerbkiem dla jej koniecznego utrzymania i wiązać się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, tj. wyżywienia, kosztów leczenia, podstawowych opłat związanych z utrzymaniem domu. Mając na uwadze powyższe w ocenie Sądu wniosek zasługuje na uwzględnienie. Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 260 P.p.s.a.