II SA/Rz 106/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-03-18
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca prowadzący jednoosobowe gospodarstwo rolne może uzyskać prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w postępowaniu przed WSA?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy wnioskodawcy, uznając, że jego niski dochód z gospodarstwa rolnego oraz brak możliwości pokrycia kosztów postępowania uzasadniają zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zatwierdzenia projektu scalenia gruntów oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo rolne o powierzchni 3,40 ha, z którego uzyskuje miesięczny dochód około 300 zł, a jego miesięczne wydatki wynoszą około 460 zł. W styczniu 2014 r. otrzymał dopłaty unijne w kwocie 3 323,06 zł. Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów - postanawia - przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
J. K. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. W przesłanym następnie urzędowym formularzu (PPF) zaznaczył, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata.
Dane wniosku i informacje przekazane na dodatkowe wezwanie wskazują, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z pracy w posiadanym gospodarstwie rolnym o całkowitej powierzchni 3,40 ha, przy czym jego część (1,45) ha jest niezagospodarowana. W prowadzeniu tego gospodarstwa wnioskodawca korzysta z pracy innych osób, co wiąże się z odpłatnością ok. 120 zł miesięcznie (kwota ta zawiera także koszt nawozów). Mieszka w domu o powierzchni 70 m. kw. Comiesięczne wydatki to kwota ok. 460 zł ponoszona tytułem utrzymania własnego (200 zł), utrzymania domu (250 zł) oraz na telefon (10 zł).
W styczniu 2014 r. skarżący otrzymał dopłaty z Unii Europejskiej związane z posiadaniem gruntów rolnych w kwocie 3 323,06 zł.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje:
Żądanie J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata jest uzasadnione, dlatego podlegało uwzględnieniu. Dotyczy ono przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie, w myśl art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przesłankę uwzględnienia powyższego ustanawia art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym jest nią sytuacja niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Przepis ten stanowi jednocześnie, że wykazanie, że przesłanka powyższa została w danym przypadku spełniona spoczywa na wnoszącym o pomoc.
Dane wniosku J. K. prowadzą do konkluzji o konieczności przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Wyżej wymieniony to osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe, której jedynym źródłem dochodu jest gospodarstwo rolne. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego, uzyskuje z tytułu jego prowadzenia ok. 300 zł miesięcznie. Wprawdzie jego comiesięczne wydatki to kwota ok. 460 zł, co wskazuje na uzyskiwanie przez wnioskodawcę dodatkowego dochodu na pokrycie wynikającej z powyższego różnicy (ok. 160 zł). W związku jednak z twierdzeniem skarżącego, znajdującym zresztą pokrycie w przedłożonym wyciągu z rachunku bankowego, dochód ten otrzymywany jest z tzw. dopłat unijnych (w styczniu tego roku skarżący uzyskał z tego tytułu kwotę 3 323,06 zł).
Powyższe świadczy niewątpliwie o niemożności wygospodarowania przez składającego wniosek jakichkolwiek środków koniecznych do sfinansowania kosztów jego udziału w niniejszym postępowaniu za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika. Wysokość wpisu od skargi, którego uiszczenie warunkuje nadanie tej skardze dalszego biegu wynosi 200 zł. W przyszłości mogą się zaś pojawić koszty sądowe w takiej samej wysokości (opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem w razie oddalenia skargi oraz wpis od skargi kasacyjnej). Do tego dochodzi wolnorynkowe wynagrodzenie profesjonalnego zastępcy prawnego. Uzyskiwany przez J. K. dochód związany z prowadzeniem gospodarstwa rolnego jest na tyle niski, że wystarcza jedynie na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb związanych z mieszkaniem oraz wyżywieniem. Przeznaczenie choćby jego części na koszty niniejszego postępowania spowodowałoby niewątpliwie powstanie uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy.
Dlatego też uwzględniono w całości żądanie J. K. i zwolniono go od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego adwokata.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło