II SA/Rz 106/18

PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-03-29

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd ocenia sytuację finansową strony, uwzględniając jej dochody, wydatki (w tym na ochronę zdrowia) oraz brak możliwości uzyskania pomocy od osób trzecich. W przypadku spełnienia tych przesłanek, sąd orzeka o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżący A.N., działając przez pełnomocnika (żonę M.N.), zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi na decyzję Wojewody. Skarżący uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, podnosząc, że oboje z żoną są osobami starszymi i chorymi, a jego stan zdrowia jest poważny (leżący, niewidomy). Ich emerytury są niskie i przeznaczane głównie na codzienne życie i leki. Nie mogą liczyć na pomoc synów, którzy zmarli. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające stan zdrowia, wysokość świadczeń emerytalnych oraz faktury za podstawowe opłaty.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A.N. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - postanawia – zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości. Sygn. II SA/Rz 106/18 U Z A S A D N I E N I E A.N. (dalej: "Skarżący") działający przez pełnomocnika żonę M.N., zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację materialną. Oboje małżonkowie są osobami starszymi i chorymi. Skarżący jest osobą leżącą i niewidomą. Emerytury obojga (1.684,25 zł i 1377,63 zł) nie są wysokie, a większość pieniędzy jest przeznaczana na codzienne życie, leki i wizyty lekarskie. Nie mogą liczyć na pomoc bliskich, ponieważ obaj ich synowie nie żyją. Jako majątek wskazano dom o pow. 100 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 1,3023 ha i budynek gospodarczy. Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., oświadczono, że oboje małżonkowie nie posiadają rachunku bankowego, wydatkują miesięcznie ok. 1000 zł na ochronę zdrowia, nie posiadają rachunków dotyczących wydatków na leki i inne konieczne wydatki w tej materii, ponieważ ich dotychczas nie pobierali. Utrzymanie, w tym wyżywienie, opał, opłaty, lekarstwa pochłaniają praktycznie cały domowy budżet. Do oświadczenia załączono kopie: zaświadczenia o stanie zdrowia skarżącego, potwierdzenia wysokości pobieranych świadczeń emerytalnych, faktur za wodę, kanalizację, energię elektryczną, gaz. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym (o co wnioskuje w niniejszej sprawie Skarżący), gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia tej regulacji, należy do obowiązku ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona zobligowana jest zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części , tj. że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy, z jednej strony, uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej, ocenić jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Informacje niezbędne dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy strona postępowania ma obowiązek przedstawić w urzędowym formularzu wniosku, wykazując tym samym, że spełnia przesłanki wynikające z art. 246 P.p.s.a. Analiza wniosku PPF i dodatkowych informacji, prowadzi do konkluzji, że Skarżący spełnia przesłanki do zastosowania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Oboje małżonkowie chorują, przy czym Skarżący na tyle poważnie, że nie porusza się i stracił wzrok. Wydatki na cele ochrony zdrowia są w takim przypadku priorytetem. Skarżący i jego żona nie mogą liczyć na pomoc najbliższych członków rodziny, ponieważ według oświadczenia, obaj ich synowie zmarli. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło