II SA/Rz 1060/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-07-23
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, identyczny w swojej treści z wnioskiem już rozpoznanym prawomocnym postanowieniem, może zostać uwzględniony bez wykazania istotnej zmiany okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Sąd nie może zmienić lub uchylić swojego prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, nawet jeśli doszedł do wniosku, że poprzednia ocena okoliczności była błędna, jeśli nie wykazano istotnej zmiany okoliczności sprawy. W przypadku braku takiej zmiany, wniosek identyczny w swojej treści z poprzednim, rozpoznanym prawomocnym postanowieniem, musi zostać oddalony.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten był identyczny w swojej treści z poprzednim wnioskiem, który został prawomocnie odrzucony postanowieniem referendarza sądowego, a następnie utrzymany w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Spółka podała, że jest w trudnej sytuacji finansowej, przedstawiając dane o kapitale zakładowym, wartości środków trwałych, stracie bilansowej i stanie środków na rachunku bankowym. Sąd porównał sytuację majątkową i finansową Spółki przedstawioną w obecnym wniosku z tą z poprzedniego wniosku.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. II SA/Rz 1060/17 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. II SA/Rz 1060/17 P O S T A N O W I E N I E Dnia 23 lipca 2018 r. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym - postanawia- odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. II SA/Rz 1060/17 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Sygn. II SA/Rz 1060/17
U Z A S A D N I E N I E
Postanowieniem z dnia 23 lutego 2018 r. referendarz sądowy odmówił przyznania "A" spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (dalej: "Spółka") prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienie od kosztów sądowych. Od postanowienia Spółka wniosła sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 14 marca 2018 r. sygn. II SA/Rz 1060/17 utrzymał postanowienie referendarza w mocy. Zatem stało się ono prawomocne. Wraz z zażaleniem na odrzucenie skargi kasacyjnej wpłynął kolejny wniosek Spółki, obejmujący prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podała w nim, że prowadzi hurtową sprzedaż drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego. Nie jest w stanie uiścić opłaty w całości bądź w części, jest w bardzo rudnej sytuacji finansowej, czego odzwierciedleniem jest strata i brak środków finansowych. Odnośnie do danych o majątku Spółka wskazała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi 5000 zł, wartość środków trwałych według bilansu wynosi 0, strata bilansowa : 6.866,24 zł, a na rachunku bankowym stan 0 zł. Spółka załączyła informację elektroniczną o stanie środków pieniężnych na dzień złożenia wniosku oraz bilans i rachunek zysków i strat
Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje
Wniosek Spółki należało potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. II SA/Rz 1060/18. Jest on bowiem kolejnym żądaniem w zakresie przyznania prawa pomocy, identycznym w swojej treści, jak wniosek rozpoznany ww. postanowieniem. W takich więc okolicznościach należało dokonać porównania sytuacji majątkowej i możliwości finansowych istniejących w dacie zgłoszenia pierwszego wniosku z sytuacją przedstawioną w niniejszym wniosku. Skoro dane zawarte w treści aktualnego wniosku są zgodne z treścią uprzednio rozpoznanego wniosku, informacje o sytuacji materialnej i majątkowej, w tym użyte w nich sformułowania językowe są identyczne, a Spółka nie wykazała zmiany swojej sytuacji finansowej w sposób mający znaczenie w rozpoznawanej sprawie (sytuacja nie uległa pogorszeniu, nie ujawniono nowych okoliczności, z których wynikałyby przesłanki przyznania prawa pomocy), to zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302)- zwanej dalej P.p.s.a.
Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie – a do takiej kategorii należy zaliczyć postanowienia w przedmiocie prawa pomocy- mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Należy podkreślić, że bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (zob. B. Dauter w: B.Dauter, B.Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stałoby się zasadne.
W rozpoznawanej sprawie Spółka nie wskazała na okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w taki sposób, że uzasadniałyby wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 23 lutego 2018 r. Z porównania wniosków, tj. wniosku z dnia 16 lutego 2018 r. (k.64), i obecnie rozpoznawanego wniosku (k. 120) wynika, że zarówno stan majątkowy, sytuacja finansowa, Spółki nie uległy najmniejszej zmianie. Deklarowany brak środków trwałych i brak jakichkolwiek środków na rachunku bankowym pozostały niezmienne. Argumenty wniosku także nie uległy najmniejszej zmianie. Powyższe stanowi przeszkodę do zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 23 lutego 2018 r., ponieważ brak jest okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, że wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie Spółka nie wykazała bowiem, by w okresie od wydania ww. prawomocnego postanowienia do chwili obecnej, tj. do dnia wydania niniejszego postanowienia nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących jego sytuacji życiowej determinującej w istotny sposób sytuację majątkową, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z dnia 23 lutego 2018 r. Spółka nie powołała się na nowe zdarzenia, a tych w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej pojawia się sporo, na okoliczności nadzwyczajne w wyniku których istniałaby konieczność przekierowania środków na tenże nadzwyczajny cel, a nawet zaciągnięcia zobowiązań finansowych.
W konkluzji jeszcze raz należy wskazać, że wnioskując o przyznanie prawa pomocy skarżąca Spółka nie wskazała na okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany ww. postanowienia.
Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 165 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło