II SA/Rz 1062/10

z dnia 22 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO (del.) Anna Bembenek po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2011 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi E.S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. dnia [..] października 2010 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia złożenia odwołania z uchybieniem terminu wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym ustanowienia adwokata - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wnioskiem z dnia [..] stycznia 2011 r. E.S. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia zawodowego pełnomocnika w osobie adwokata w sprawie ze swojej skargi na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [..] października 2010 r., znak: [...], w przedmiocie stwierdzenia złożenia z uchybieniem terminu odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [..] lutego 2010r., znak: [...], nakazującej jej rozbiórkę zbiornika betonowego wybudowanego na działce nr [...] w G.Z. W uzasadnieniu podała, że sprawa jest dla niej trudna, staje się skomplikowana i niezrozumiała, wymagająca pomocy adwokata, na którego z wyboru jej nie stać. Utrzymuje się z renty oraz zasiłku opiekuńczego w łącznej kwocie 768,30zł, mąż pobiera rentę w wysokości 603,70zł. Dochody gospodarstwa domowego to kwota 1372zł. Wymaga ona stałej specjalistycznej pomocy lekarskiej, w tym kardiologicznej, ginekologicznej, neurologicznej, reumatologicznej i ortopedycznej. Na leki wydaje około 300zł miesięcznie, ponosi wydatki na rehabilitację i za usługi pomocowe osób trzecich. Mieszka z mężem w starym domu Zlat 50-tych składającym się z pokoju i kuchni, wymagającym gruntownego remontu, bez bieżącej wody, sanitariatu, centralnego ogrzewania. Nie korzysta z pomocy społecznej. Posiadają nieruchomość o powierzchni 2,48ha, która pozostaje odłogiem. Z uwagi na stan zdrowia uprawiana jest tylko niewielką część pod jarzyny i to przy pomocy rodziny. Mąż E.S. także wymaga opieki i pomocy, korzysta z pomocy specjalistów medycznych: kardiologa, neurologa, reumatologa i ortopedy, chirurga-naczyniowca. Mąż ma dwie poważne wady serca i nie może pracować, oczekuje na operację. Na leki wydaje około 100zł miesięcznie. Wizyty u lekarzy wymagają wydatków na podróż, która kosztuje ich od 30 do 50 zł. Skarżąca ponosi koszty mediów: gazu (około 90zł), prądu (około 90zł), telefonu (około 100zł), z którego często korzysta załatwiając wiele swoich spraw z uwagi na swoją ułomność. Dokonuje także zakupu opału. Zaprzestała uczęszczać na rehabilitację z uwagi na brak środków finansowych. Pomocy udziela im rodzina, głównie dostarczając żywość. Pomagają im także w pracach wokół domu. W skardze na postanowienie referendarza sądowego zaoponowała przeciwko wyrażonemu poglądowi co do możliwości poczynienia oszczędności dla zabezpieczenia środków na pełnomocnika z wyboru. Wskazane wydatki związane z określonymi pracami przy szopie czy zbiorniku na nieczystości nie wymagały od niej żadnych nakładów finansowych, korzystała z pomocy rodziny, która także wsparła ją finansowo w zakresie niektórych materiałów, w tym na zakup blaszanego garażu oraz cementu, piasku i drutu na remont zbiornika, który zresztą do obecnego czasu nie został rozpoczęty z uwagi na pogorszenie się stanu zdrowia wnioskodawczyni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wniosek należało oddalić z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. Prawo pomocy jest przyznawane stronie na jej wniosek. W zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zawodowego pełnomocnika – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie zawodowego pełnomocnika - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 243 §1, art. 245 §1-§3, art. 246 §1 pkt 1-2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. 2002, nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Z art. 247 p.p.s.a. wynika jednak, ze prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Skarga jest oczywiście bezzasadna, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi zatem o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oczywista bezzasadność skargi zachodzi w przypadku, gdy nie może być ona uwzględniona w świetle jasnych i bezwzględnie wiążących przepisów prawa administracyjnego i w dodatku niepodlegających różnej wykładni (tak m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2003 r., I SA 745/2002, niepubl.). Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca odmówiła przyjęcia przesyłki listownej z pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 10.11.2009r. zawiadamiającego ją o wszczęciu postępowania w sprawie budowy betonowego zbiornika na działce [..] będącej jej własnością. Odmówiła także przyjęcia pisma z dnia 27.11.2009r. i z dnia 30.12.2009r. zawierających pouczenie o treści art. 10 k.p.a. po zakończeniu postępowania wyjaśniającego, a przed wydaniem decyzji w sprawie oraz pisma z zawiadomieniem o terminie rozprawy administracyjnej, na którą się nie stawiła. Skarżąca odmówiła także przyjęcia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] lutego 2010r., znak [...], mimo dwukrotnego przesłania przesyłki listownej. Decyzję z dnia [..] lutego 2010r. doręczono skarżącej w dniu [..] lutego 2010r., a ponowiono doręczenie w dniu [..] marca 2010r. W ten sam sposób skarżąca postąpiła z listem zawierającym zawiadomienie o planowanym terminie kontroli wykonania decyzji dnia [..] lutego 2010 r. przez organ nadzoru budowlanego. Pismo to także było przesyłane skarżącej dwukrotnie. Informację o treści decyzji z dnia [..] lutego 2010 r. powzięła w toku rozprawy przed Sądem Rejonowym w Strzyżowie w czerwcu 2010 r. (k.11). Powyższe przesyłki listowne nadawano listami poleconymi za potwierdzeniem odbioru na adres G.Z. [..]. Pierwsze pismo skarżącej w sprawie pochodzi z dnia [..] lipca 2010r., w którym domagała się przesłania kserokopii wskazanych w piśmie dokumentów i udostępnienia akt administracyjnych. Pismem z dnia [..] września 2010 r. E.S. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [..] lutego 2010 r. uzasadniając, że nie brała ona udziału w postępowaniu, nie otrzymała decyzji, a ta jest błędna i oparta na nieprawdziwych dowodach. Wniosek ten negatywnie rozpoznał P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. Postanowieniem z dnia [..] października 2010r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Następnie skarżonym postanowieniem z dnia [..] października 2010r. organ stwierdził, że odwołanie, zawarte w treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia. Postanowienie to doręczono skarżącej w dniu [..] października 2010r. na taki sam adres, jak dotychczasowe pisma, tj. G.Z. [..]. Skargę wniosła w dniu [..] października 2010r. Powyższe okoliczności faktyczne przemawiają za oczywistą bezzasadnością wniesionej skargi. Skarżone postanowienie ma charakter ściśle formalny i potwierdza jedynie okoliczność faktyczną, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu prawem określonym. Termin ten wynosił 14 dni i należało go liczyć od dnia [..] lutego 2010r. Zgodnie bowiem z 39 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.2000, nr98, poz.1071, z późn.zm.) pisma doręcza się za pokwitowaniem odbioru przez pocztę. Art. 46 §1 k.p.a. wymaga, aby odbierający pismo potwierdził doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. W art. 47 §1 k.p.a. postanowiono, że jeżeli adresat odmawia przyjęcia przesłanego pisma pismo takie zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. W takich przypadkach uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata (art. 47 §2 k.p.a.). Tymczasem odwołanie zostało wniesione dopiero w dniu [..] września 2010 r. (data stempla), podczas gdy termin ustawowy upływał z dniem [..] marca 2010 r., mimo dodatkowej próby doręczenia decyzji. Należy zwrócić uwagę, że skarżącej nie przywrócono terminu do wniesienia odwołania, zatem nie ulega wątpliwości, że złożenie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu, co jedynie potwierdza skarżone postanowienie. W tym stanie rzeczy skargę należy uznać za oczywiście bezzasadną, a przemawiają za tym przedstawione okoliczności. Skarżąca świadomie odmawiała przyjmowania przesyłek listownych, lecz doręczenie nastąpiło skutecznie zgodnie z powołanymi przepisami. Zatem stwierdzenie złożenia odwołania po terminie jest rozstrzygnięciem oczywistym i jednoznacznie wynikającym z przedstawionych okoliczności znajdujących potwierdzenie w aktach administracyjnych oraz jednoznacznie brzmiących przepisów k.p.a., a to art. 134 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Bezzasadnie skarży zatem postanowienie objęte skargą. To zaś przemawia za odmową przyznania prawa pomocy. Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 260 p.p.s.a na podstawie art. 247 p.p.s.a.