II SA/Rz 1063/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-09-15
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest przewlekle chory, niezdolny do pracy i pobiera niską rentę, a jego żona pracuje, ale ich wspólne dochody nie pokrywają wszystkich niezbędnych wydatków, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ jego sytuacja materialna, w tym przewlekła choroba uniemożliwiająca podjęcie pracy, niska renta, dochody żony oraz konieczność ponoszenia wydatków na leczenie i utrzymanie dwóch samochodów, uzasadniają stwierdzenie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Poniesienie tych kosztów skutkowałoby uszczerbkiem w niezbędnym utrzymaniu.Stan faktyczny
Wnioskodawca K. M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę drogi. Wskazał na przewlekłą chorobę, brak możliwości podjęcia pracy zarobkowej i pobieranie niskiej renty. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, której wynagrodzenie jest głównym źródłem dochodu. Rodzina ponosi znaczne wydatki na leczenie, utrzymanie domu i dwóch samochodów, z których jeden jest niezbędny wnioskodawcy ze względu na stan zdrowia, a drugi żonie do dojazdu do pracy. Wnioskodawca otrzymał wyrównanie renty, które częściowo przeznaczył na spłatę zobowiązań i zakup opału.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 15 września 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki drogi - postanawia - przyznać wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
K. M. wezwany został do uiszczenia kwoty 500 zł tytułem wpisu od skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki drogi. W odpowiedzi na powyższe wymieniony złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że nie jest ich w stanie uiścić bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Podał, że jest osobą przewlekle chorą, a brak jednoznacznej diagnozy i skutecznego leczenia generuje duże koszty finansowe. Poza tym, pogarszający się stan zdrowia uniemożliwia mu podjęcie pracy zarobkowej, dlatego też pobiera rentę w kwocie 648,13 zł. Wspólne gospodarstwo domowe strona prowadzi wraz z żoną, której miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi 1300 zł netto. Rodzina mieszka w domu o pow. 140 m.kw. Na jej majątek składa się także nieruchomość rolna o pow. 4,84 ha. wraz z garażem. Do wniosku dołączona została dokumentacja lekarska dotycząca wnioskodawcy.
W uzupełnieniu złożonych danych K. M. wskazał, że jego renta netto wynosi 561 zł. Comiesięczne wydatki rodziny to: żywność – 620 zł, leczenie wnioskodawcy i jego żony – 400 zł, prąd – 100 zł, gaz – 45 zł, opał – 250 zł, wywóz śmieci – 10 zł, Internet – 30 zł, telefony – 60 zł, ubezpieczenie nieruchomości – 18 zł, "podatek" – 17 zł, koszt utrzymania dwóch samochodów – 555 zł (w tym: ubezpieczenie OC – 45 zł, koszty dojazdu żony do pracy – 280 zł, koszt dojazdów do lekarzy – 180 zł, amortyzacja – 50 zł). Wnioskodawca pobiera dopłaty w związku z posiadaniem gruntów rolnych w wysokości 1900 zł rocznie, z czego pokrywane są koszty koszenia. Jeden samochód jest potrzebny żonie wnioskodawcy celem dojazdu do pracy, bowiem nie ma ona dogodnego połączenia komunikacją publiczną. Z kolei drugi samochód użytkowany jest przez skarżącego, bowiem ułatwia mu poruszanie się w czasie, gdy żona jest w pracy, a ze względu na jego zły stan zdrowia poruszanie się przez niego środkami komunikacji publicznej byłoby utrudnione (z uwagi na konieczność przemieszczenia się z domu do przystanku i z przystanku do domu). Wnioskodawca podkreślił, że czasami pomagają mu rodzice. Podał, że od 17 marca 2014 r. do 30 czerwca 2015 r. nie otrzymywał renty i za ten okres, jak też za lipiec 2015 r. wpłynęła na jego konto kwota wyrównania – 8988,85 zł. Jej część - 5000 zł wydatkowali już na spłatę zaciągniętych zobowiązań i zakup opału, zaś pozostałe środki przeznaczą na spłatę zaległych należności.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Z mocy art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy w częściowym zakresie obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata. Ten zakres wsparcia przez Państwo przewidziany jest dla osób, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stanowi o tym art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., który ciężar wykazania wskazanej w nim przesłanki przyznania prawa pomocy nakłada na wnioskodawcę.
Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o jego stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Wymienieni utrzymują siebie i dom, w którym mieszkają z renty wnioskodawcy oraz wynagrodzenia za pracę jego żony. Ponadto otrzymują "dopłaty rolnicze" w wysokości rocznej 1900 zł. Całość powyższych środków pieniężnych przeznaczana jest przez skarżącego i jego żonę na utrzymanie własne i domu. Wnioskodawca posiada dwa samochody (każdy z 1995 r. o wartości 2000 zł). Z jednego z nich korzysta on sam celem dojazdu do placówek leczniczych (jego stan zdrowia powoduje, że przemieszczanie się publicznymi środkami komunikacji byłoby utrudnione). Natomiast drugi samochód użytkowany jest przez żonę strony, która nie ma dogodnego połączenia do pracy komunikacją publiczną. Dlatego też wydatek na utrzymanie wymienionych pojazdów należy zaliczyć do tych koniecznych w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przy rozstrzyganiu w przedmiocie wniosku skarżącego uwzględniono także, iż tak on, jak i jego żona pozostają w leczeniu, co łączy się z dużymi wydatkami – w skali miesiąca jest to kwota 400 zł. Ponadto, wskazany stan zdrowia jest także przyczyną tego, że wnioskodawca nie jest w stanie pracować, co z pewnością poprawiłoby jego sytuację materialną, tylko pobiera niską rentę.
Te wszystkie względy przemawiają za potrzebą sfinansowania K. M. udziału w postępowaniu zainicjowanym jego skargą. Poniesienie przez wymienionego kosztów sądowych we własnym zakresie skutkowałoby bowiem powstaniem uszczerbku w odniesieniu do niezbędnego utrzymania jego i jego żony. Koszty te aktualnie wynoszą 500 zł (wpis od skargi), zaś na dalszym etapie postępowania mogą się pojawić kolejne.
Dlatego też zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło