II SA/Rz 1064/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Magdalena Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania budynku -skargę oddala- Zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2010 roku, nr [...] Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej PWINB) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 roku, nr [...] wstrzymujące użytkowanie części budynku po brojlerni, jako magazynu położonego na działce nr ewid. [...] w M. ul. [...], stanowiącego własność Spółdzielni Rzemieślniczej [...] w M. (dalej Spółdzielnia). W podstawie prawnej postanowienia powołano art. 50 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.; dalej pb) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.; dalej K.p.a.). PWINB podał, że zażalenie nie mogło zostać uwzględnione, albowiem postanowienie organu pierwszej instancji nie narusza prawa. Budynek po byłej brojlerni został zakupiony przez Spółdzielnię od I. i Z. F. w 1978 roku - akt notarialny z [...] kwietnia 1978 roku, nr [...] - jako część składowa działki nr [...]. W § 2 umowy stwierdzono, że strony okazały decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 1970 roku, nr [...] zatwierdzającą budowę budynku inwentarskiego oraz informację Naczelnika Gminy w M. dnia [...] marca 1978 roku, nr [...], w której stwierdzono, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego zezwala się na adaptację istniejącego budynku po brojlerni na magazyn Spółdzielni. Podczas prowadzonej przez organy nadzoru kontroli Prezes Spółdzielni nie przedstawił jednak dokumentu zezwalającego na użytkowanie brojlerni w sposób inny, niż określono w pozwoleniu na budowę. W oparciu o zgromadzone dokumenty organy ustaliły, że zmiana sposobu użytkowania budynku po brojlerni nastąpiła w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.); fakt ten potwierdza: plan realizacyjny budowy wiaty stalowej na bazie magazynowej w Wojsławiu zatwierdzony decyzją Naczelnika Urzędu Gminy w M. z dnia [...] czerwca 1984 roku, nr [...], plan zagospodarowania bazy magazynowej Spółdzielni zatwierdzony decyzją z dnia [...] grudnia 1978 roku, nr [...] o pozwoleniu na budowę magazynu materiałów budowlanych oraz inwentaryzacja magazynów w W. We wszystkich wymienionych dokumentach budynek po byłej brojlerni został opisany, jako budynek magazynowy. Jak ustalono w następstwie przeprowadzonej w dniu [...] maja 2010 roku kontroli parter przedmiotowego budynku na długości 18,40m i szerokości 12,40m od strony działki A. K. użytkowany jest jako magazyn odzieży używanej. W pozostałej części budynku znajdują się puste pomieszczenia po części biurowo- socjalnej. Poczynione ustalenia dały organom podstawę do konkluzji, że doszło do zmiany sposobu użytkowania części budynku po byłej brojlerni, co zobligowało je do wydania postanowienia o wstrzymaniu jego użytkowania w tym zakresie na podstawie art. 50 w związku z art. 71 ust. 3 pb. Wprowadzony ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. 2004 r. nr 93, poz. 888) art. 71 a pb umożliwia legalizację samowolnej zmiany użytkowania obiektu budowlanego, jednakże zgodnie z art. 2 ust. 3 powołanej ustawy zmieniającej, do zmiany sposobu użytkowania dokonanej bez wymaganego pozwolenia i przed wejściem tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, co w rozpatrywanej sprawie zobowiązuje do zastosowania art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego (Dz. U. 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.). Zgodnie z treścią powołanego przepisu zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu (ust. 1). Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: 1) przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne; 2) podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń (ust. 2). W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio (ust. 3). Zgodnie z art. 50 ust. 1 w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Odpowiednie stosowanie art. 50 ust. 1 do samowolnej zmiany użytkowania obiektu budowlanego, w ocenie PWINB, obliguje organy nadzoru budowlanego do wydania postanowienia o wstrzymaniu takiego użytkowania; zawarte w art. 71 ust. 3 odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 50 polega na "wykorzystaniu w innym stanie faktycznym i prawnym instrumentu prawnego, jakim jest wstrzymanie istniejącego stanu faktycznego niezgodnego z prawem." Z postanowieniem PWINB nie zgodziła się Spółdzielnia Rzemieślnicza [...] w M. i zaskarżyła je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W skardze zarzucono, że postanowienia organów obu instancji błędnie określają numer działki, na której zlokalizowany jest budynek objęty postępowaniem. Ponadto strona skarżąca zaznaczyła, że organy niewłaściwie przyjęły, że nie została wydana decyzja o zmianie sposobu użytkowania. Decyzja taka została wydana jednakże nie zachował się jej oryginał bądź odpis. Obowiązujące uprzednio przepisy nie zobowiązywały do przechowywania całej dokumentacji obiektu budowlanego. Dokumentacji takiej nie posiada również organ, który ją wydał; jak wynika z informacji Urzędu Miasta M. została ona - zgodnie z obowiązującymi naówczas przepisami - zniszczona. Fakt wydania takiej decyzji w ocenie Spółdzielni potwierdzają natomiast pozostające w jej dyspozycji dokumenty niezbędne do jej uzyskania. Wnosząc o oddalenie skargi PWINB powołał się na stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy bada zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym porządkiem prawnym. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. PWINB we właściwym zakresie ustalił stan faktyczny istotny dla sprawy oraz poprawnie wskazał i zrekonstruował treść norm stanowiących podstawę prawną wydanego postanowienia. W sprawie bezsporne jest, że decyzją z dnia [...] maja 1970 roku, nr [...] zatwierdzono budowę budynku inwentarskiego - brojlerni - na działce o nr ewid. [...], położonej w M. przy ul. [...]. Budynek został zakupiony przez Spółdzielnię w dniu [...] kwietnia 1978 roku - akt notarialny nr [...]. W wyniku przeprowadzonej przez organ nadzoru kontroli ustalono, że parter przedmiotowego budynku na długości 18,40m i szerokości 12,40m od strony działki A.K. użytkowany jest jako magazyn odzieży używanej; żadna ze stron postępowania nie zakwestionowała tego ustalenia. Z zebranych w toku postępowania dokumentów jednoznacznie wynika, że za użytkowanie budynku jako magazynu nastąpiło w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane; okoliczność tę potwierdza zalegający w aktach plan realizacyjny budowy wiaty stalowej na bazie magazynowej w W. zatwierdzony decyzją Naczelnika Urzędu Gminy w M. z dnia [...] czerwca 1984 roku, nr [...], plan zagospodarowania bazy magazynowej Spółdzielni zatwierdzony decyzją z dnia [...] grudnia 1978 roku, nr [...] o pozwoleniu na budowę magazynu materiałów budowlanych oraz inwentaryzacja magazynów w W. W każdym z tych dokumentów budynek po byłej brojlerni został opisany, jako budynek magazynowy. W ocenie organu, w oparciu o obowiązujące przepisy należało przyjąć, że zmiana sposobu użytkowania części budynku po brojlerni determinowała konieczność wydania postanowienia o wstrzymaniu jej użytkowania. Zdaniem skarżącego zaś, do wydania postanowienia o takiej treści nie było podstaw, albowiem organy błędnie przyjęły, że nie została wydana decyzja o zmianie sposobu użytkowania. Sąd wniosków strony skarżącej nie podziela. Długoletnie użytkowanie budynku po brojlerni jako magazynu oraz uzyskanie dokumentów niezbędnych do wydania decyzji o zmianie sposobu użytkowania, nie pozwala jeszcze w sposób prawnie wiążący przyjąć, że taka decyzja faktycznie została wydana. Podobnie należy odnieść się do pisma Urzędu Miasta w M. z dnia [...] października 2008 roku, na które powołuje się w swej skardze Spółdzielnia. Z jego treści wynika wyłącznie, że na przemiał przekazano dokumenty związane ze stanowiskiem tego organu odnośnie przeprowadzonej przez skarżącą inwentaryzacji zagospodarowania magazynów. W żaden sposób nie można jednak z niego wywodzić, że organ potwierdził legalność zmiany sposobu użytkowania. W myśl art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane, do zmiany sposobu użytkowania dokonanej bez wymaganego pozwolenia i przed wejściem tej ustawy - ustawa weszła w życie w dniu 31 maja 2004 roku - stosuje się przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie, wobec bezspornego ustalenia, że do zmiany użytkowania doszło już w roku 1978 (decyzja z dnia [...] grudnia 1978 roku, nr [...] o pozwoleniu na budowę magazynu materiałów budowlanych oraz inwentaryzacja magazynów w W.) oznacza to, że prawna kwalifikacja zmiany użytkowania budynku po brojlerni powinna nastąpić w oparciu art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego (Dz. U. 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.). Stosownie do jego treści zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu (ust. 1). Jeżeli natomiast do zmiany użytkowania dojdzie bez takiego pozwolenia, odpowiednie zastosowanie znajdują art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 - art. 71 ust. 3. Art. 50 ust. 1 daje podstawę do wydania postanowienia o wstrzymaniu prowadzenie robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, jeżeli są one wykonywane: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Odpowiednie zastosowanie art. 50 ust. 1 do samowolnej zmiany użytkowania obiektu budowlanego stwarza możliwość ustalenia dla tego stanu takich samych konsekwencji, jakie przepis ten przewiduje w odniesieniu do prowadzonych niezgodnie z prawem robót budowlanych. Oznaczać to tym samym musi, że łącznie z art. 71 ust. 1 i 3 może on stanowić podstawę do wydania postanowienia o wstrzymaniu użytkowania całości bądź części budynku, w którym doszło do zmiany sposobu użytkowania bez uzyskania pozwolenia właściwego organu. Sąd potwierdza trafność zarzutu błędnego oznaczenia numeru działki, na której znajduje się budynek po byłej brojlerni; organy obu instancji w swych postanowieniach przyjmują nr [...], podczas gdy właściwe oznaczenie działki to nr [...]. Zaznaczyć jednak trzeba, że uchybienie to nie ma istotnego charakteru. Ustalenie, że chodzi o należącą do strony skarżącej działkę nr [...] można bez jakichkolwiek problemów poczynić w oparciu o inne podane w postanowieniach informacje jak nazwy ulica i nr budynku, opis prowadzonej działalności, wskazanie właściciela działki sąsiedniej. Błąd w numerze działki stanowi oczywistą omyłkę pisarską, która w żaden sposób nie uniemożliwia konkretyzacji treści wynikającego z zaskarżonego postanowienia obowiązku oraz identyfikacji podmiotu zobowiązanego do jego wykonania. Mając całość powyższego na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że postanowienie PWINB z dnia [...] września 2010 roku, nr [...] jest zgodne z prawem, a wniesiona na nie skarga, na podstawie art. 151 P.p.s.a., podlega oddaleniu.