II SA/Rz 1065/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. Sp. kom. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [....] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 997 zł /słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty nr [...] (znak: [...]) z dnia [...] maja 2018 r. wydaną w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r . Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 - zwana dalej w skrócie "K.p.a.") oraz art. 35 ust. 1 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm. – zwana dalej "P.b."). Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia wynika, że wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę pięciu linii kablowych SN-15 kV od muf przy stacji transformatorowej "[...]" do stacji transformatorowej "[...]" na działkach ew. nr 2184/1, 2183/1, 2862/19 położonych w miejscowości K., gmina [...], złożyła A S.A. z siedzibą w [...]. W toku postępowania B Sp. z o.o. S.k. w [...] wniosła zastrzeżenia do przedłożonej przez inwestora dokumentacji. Podniosła, że nie wyraziła zgody na wykonanie prac na działkach stanowiących jej własność (działki ew. nr 2184/1, 2183/1 położone w miejscowości K.). Starosta - pismem z [...] maja 2018 r. - wezwał inwestora do przedłożenia dokumentu potwierdzającego jego prawo do dysponowania na cele budowlane działkami ew. nr 2184/1, 2183/1. W odpowiedzi (pismo z [...] maja 2016 r.) inwestor wyjaśnił, że zgodnie z umową nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. zawartą pomiędzy A S.A. z siedzibą w L. a Gminą [...], Gmina [...] jako właściciel działek ew. nr 2184/1 oraz 2183/1 wyraziła zgodę na ich udostępnienie na rzecz A S.A. z siedzibą w L. w celu ułożenia kabli elektroenergetycznych w ziemi SN 15 kV. Po rozpoznaniu wniosku Starosta decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę na wnioskowane przedsięwzięcie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że inwestor spełnił niezbędne warunki do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, dołączył wymagane dokumenty, w tym oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odnośnie podnoszonych przez B Sp. z o.o. S.k. z siedzibą w [...] zastrzeżeń podał, że inwestor posiada prawo do dysponowania działkami ew. nr 2184/1 oraz 2183/1 położonymi w miejscowości K. na cele budowlane. Odwołanie od tej decyzji złożyła B Sp. z o.o. S.k. wnosząc o jej doręczenie pełnomocnikowi odwołującej, celem umożliwienia skutecznego złożenia odwołania (w sytuacji uznania, że wniesione odwołanie jest nieskuteczne, z uwagi na niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi). Odwołująca zawnioskowała także: o zmianę decyzji i odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i odmowę udzielenia pozwolenia na budowę; o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. poprzez uznanie, że inwestor w sposób skuteczny złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, art. 40 § 2 oraz art. 76 § 2 K.p.a. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Wojewoda, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na wstępie wskazał, że w toku postępowania - pismem z [...] czerwca 2018 r. wezwał pełnomocnika inwestora do przedłożenia oryginału lub urzędowo poświadczonego za zgodność oryginału dokumentu potwierdzającego prawo inwestora do dysponowania działkami ew. nr 2184/1 i 2183/1 położonymi w miejscowości K. na cele budowlane. Inwestor przy piśmie z [...] czerwca 2018 r. przedłożył poświadczony notarialnie za zgodność z oryginałem odpis umowy nr [...] zawartej dnia [...] stycznia 2016 r. pomiędzy A S.A. z siedzibą w [...], a Gminą [...] wraz z załącznikiem graficznym oraz kopię odpisu księgi wieczystej, z której wynika, że ustalona została odpłatnie służebność na czas nieokreślony na działkach ew. nr 2184/1 oraz 2183/1 położonych w miejscowości K. na rzecz A S.A. Wskazując na treść art. 35 ust. 1 P.b. Wojewoda podał, że kontrola dokumentów złożonych przez inwestora, prowadzi do stwierdzenia, że załączony do wniosku projekt budowlany odpowiada przepisom prawa, a inwestor spełnił ustawowe warunki niezbędne do uzyskania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Odnosząc się do kwestionowanej przez odwołującą okoliczności skuteczności złożenia przez inwestora oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania działkami ew. nr 2184/1 oraz 2183/1 na cele budowlane Wojewoda zauważył, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 P.b. pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Samo złożenie takiego oświadczenia jest wymogiem formalnym, bez którego decyzja pozytywna wydana być nie może. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 11 P.b. przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Jak zauważył organ co do zasady złożenie przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest wystarczające dla wykazania ww. prawa. Niemniej organ może dokonać jego weryfikacji. W rozpoznawanej sprawie z treści księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, nr [...] wynika, że działki ew. nr 2184/1 oraz 2183/1 stanowią własność Gminy [...]. W dziale III księgi wieczystej określającym prawa, roszczenia i ograniczenia na nieruchomościach, w podrubryce 3.4.1 wpisane jest ograniczone prawo rzeczowe o treści "odpłatna na czas nieokreślony, na rzecz A S.A. w [...] Oddział [...] i jej każdoczesnych następców prawnych, służebność polegająca m.in. na: prawie budowy na działce nr 2183/1 położonej w K. - 5 kabli nr 4, 5, 6, 13 i 14 ułożonych w ziemi na głębokości 1,5 m, długości ok. 11MB, kable nie będą ograniczać korzystania z nieruchomości oraz nie będą ograniczać budowy drogi o nawierzchni asfaltowej lub parkingu; prawie budowy na działkach ew. nr 2182/5, 2183/3, 2184/1 - 9 kabli DVK 160 ułożonych przy granicy działek (pasie 2m), w ziemi na głębokości 1,5 m, długości ok. 53 MB, kable nie będą ograniczały korzystania z nieruchomości. Wojewoda wskazał, że widniejący w księdze wpis ograniczonego prawa rzeczowego nie został obalony, a w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece istnieje domniemanie, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. W przypadku zmiany właściciela nieruchomości obciążonej służebność polegająca na prawie budowie kabli m. in. na działkach ew. 2183/3 i 2184/1 obciąża każdoczesnego właściciela nieruchomości obciążonej. Podał także, że inwestor w piśmie z dnia [...] maja 2018 r. wyjaśnił, że w chwili złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę nie miał wiedzy na temat zmiany właściciela działek ew. nr 2184/1 oraz 2183/1. Jednocześnie załączył do akt sprawy poświadczony za zgodność z oryginałem odpis umowy numer [...] z [...] stycznia 2016 r. zawartej pomiędzy A S.A. z siedzibą w [...], a Gminą [...] wraz z załącznikiem graficznym. Zgodnie z treścią § 1 ust. 1 umowy Gmina [...] wyraziła zgodę na udostępnienie działek ew. nr 2184/1 oraz 2183/1 w celu budowy urządzeń energetycznych - ułożenie kabli elektroenergetycznych w ziemi SN 15 kV związanych z realizacją zadania "Budowa 5 linii kablowych od muf przy stacji trafo [...] do stacji trafo [...]". W § 3 ust. 2 umowy wskazano, że w przypadku sprzedaży nieruchomości w całości lub w części, do której odnosi się umowa, właściciel nieruchomości zobowiązuje się pisemnie poinformować przyszłego nabywcę o zawartych w niej zobowiązaniach. W tych okolicznościach Wojewoda podał, że inwestor, zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 P.b., nie tylko złożył stosowne oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, ale również pisemne wyjaśnienia. Nadto ujawnione w treści księgi wieczystej ograniczone prawo rzeczowe wskazuje, że posiada prawo do dysponowania działkami ew. nr 2184/1 oraz 2183/1 na cele realizacji wnioskowanej inwestycji. W tym stanie sprawy inwestor spełnił ustawowe wymogi w zakresie przedłożonej dokumentacji, a zatem organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 40 § 2 K.p.a. Wojewoda przyznał, że organ I instancji w sposób nieprawidłowy dokonał doręczenia decyzji (z pominięciem pełnomocnika). Pomimo tego uchybienia Spółka B Sp. z o.o. S.k. wniosła odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu, co czyni je skutecznym. Strona nie poniosła negatywnych skutków procesowych tego uchybienia. Jako chybione Wojewoda ocenił pozostałe zarzuty odwołania. Na powyższą decyzję skargę do WSA w Rzeszowie złożyła B Sp. z o.o. S.k z/s w [...] wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. poprzez uznanie, że inwestor w sposób skuteczny złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji gdy wnioskowana inwestycja nie odpowiada treści służebności ujawnionej w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez SR w [...], gdyż budowa na działce nr 2183/1 pięciu kabli nr 4, 5, 6, 13 i 14 została przez 2018 r. zakończona, zaś wybudowanie nowych kabli – zgodnie z wnioskiem inwestora – nie obejmuje w żadnym zakresie służebności już wykonywanej, ustanowionej uprzednio. Strona skarżąca zarzuciła nadto naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak zebrania całego materiału dowodowego w sprawie, a także nieprawidłową ocenę tego materiału sprzeczną ze stanem faktycznym i prawnym oraz zasadami logicznego rozumowania i uznanie, że inwestor posiada prawo do dysponowania działkami nr 2184/1 i 2183/1 na cele budowlane. Inwestor nie wykazał a organ nie ustalił czy planowana inwestycja odpowiada treści służebności ujawnionej w KW nr [...], - art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie czy planowana inwestycja odpowiada treści służebności ujawnionej w księdze wieczystej, która już przez 2018 rokiem została wykonana. Wywiedziono także, że w decyzji Wojewoda podał, że z KW [...] wynika, że działki nr 2184/1 i 2183/1 stanowią własność Gminy [...]. Tymczasem właścicielem tych działek od dnia [...] stycznia 2018 r. jest skarżąca Spółka, co wynika z treści KW [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że księga wieczysta nr KW [...] na którą powołuje się skarżący powstała poprzez odłączenie od KW nr [...]. Zmiana właściciela działek nr 2183/1 i 2184/1 nie wpłynęła na zakres ujawnionego w dziale III księgi wieczystej ograniczonego prawa rzeczowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sądy administracyjne, jak stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się zatem kryterium legalności dokonują kontroli zgodności zaskarżonego aktu (tu decyzja) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym, jak wynika z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "P.p.s.a." sąd orzeka na podstawie akt sprawy i w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2018 r. wykazała, iż przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym jej usunięcie z obrotu prawnego. Postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej prowadzone było na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.). Z art. 28 ust. 1 tej ustawy wynika, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31 (wyliczają zakres budów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę). Zgodnie z art. 32 ust. 4 P.b. pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i złoży oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z przepisu art. 33 ust. 2 P.b. wynika, że do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 aktualnym na dzień opracowania, a także oświadczenie i decyzję wymienione w cyt. wyżej art. 32 ust. 4 P.b. (pkt 1 – 3). Jeżeli inwestor spełnił wszystkie warunki określone prawem organ administracji architektoniczno – budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, co wynika wprost z art. 35 ust. 4 P.b. W zgodnej ocenie organów orzekających w sprawie niniejszej inwestor spełnił ustawowe warunki wynikające z opisanych wyżej przepisów, co w takiej sytuacji skutkować musiało zatwierdzeniem złożonego przez niego projektu budowlanego i udzieleniem pozwolenia na budowę na wnioskowane przedsięwzięcie, tj. budowę pięciu linii kablowych SN – 15kV od muf przy stacji transformatorowej "[...]" do stacji transformatorowej "[...]" na działkach nr 2184/1, 2183/1, 2862/19 w miejscowości K. Natomiast skarżąca Spółka, zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., podważa skuteczność złożonego przez inwestora (A S.A. w [...]) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tj. działkami nr 2183/1 i 2184/1. Podała przy tym, że inwestycja objęta zaskarżonymi decyzjami – budowa pięciu linii kablowych SN – 15 kV od muf przy stacji transformatorowej "[...]" do stacji transformatorowej "[...]" na działkach nr 2184/1, 2183/1, 2862/19 w miejscowości K. jest zupełnie inną niż ta, dla której na w/w działkach została ustanowiona służebność (ujawniona w KW nr [...] w SR w [...]), a więc budowa pięciu kabli nr 4, 5, 6, 13 i 14 i zakończona przed 2018 r. Wobec zarzutów skargi posiadanie przez inwestora uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (działki nr 2184/1, 2183/1) budzić musi wątpliwości, a zebrane dotychczas dowody nie pozwalają na ich wyjaśnienie i skontrolowanie (ocenę) zasadności zarzutów strony skarżącej. Inwestor, jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. uzyskał zgodę właściciela działek nr 2183/1 i 2184/1, tj. Gminy [...] na udostępnienie nieruchomości w celu budowy urządzeń energetycznych i ułożenie kabli w ziemi SN 15 kV związanych z realizacją zadania "Budowa pięciu linii kablowych SN – 15 kV od muf przy stacji transformatorowej "[...]" do stacji transformatorowej "[...]". Nadto w księdze wieczystej KW Nr [...] wpisane zostało ograniczone prawo rzeczowe – odpłatna na czas nieokreślony na rzecz A S.A. w [...] i jej każdoczesnych następców prawnych służebność polegającą na prawie budowy na działce nr 2183/1 poł. w K. 5 kabli nr 4, 5, 6, 13 i 14 ułożonych w ziemi oraz na prawie budowy na działkach nr 2182/5, 2183/3 i 2184/1 9 kabli DVK 160 ułożonych przy granicy działek. Nie jest też kwestyjne, że skarżąca Spółka w dniu [...] stycznia 2018 r. nabyła własność działek nr 2183/1 i 2184/1 i jej prawo własności wpisane jest w księdze wieczystej Nr [...], jak również ograniczone prawo rzeczowe, tj. służebność ustanowiona na rzecz A S.A. w [...] (wpisana wcześniej w KW nr [...]). Na podstawie treści służebności ujawnionej w księdze wieczystej nie można jednakże w sposób jednoznaczny przyjąć, że służebność polegająca na budowie na działce nr 2183/1 pięciu kabli nr 4, 5, 6, 13 i 14 obejmuje swoim zakresem prawo budowy pięciu linii kablowych SN – 15 kV, zgodnie z wnioskiem inwestora z dnia [...] kwietnia 2018 r. Ilość kabli jest wprawdzie taka sama, ale nie jest to okoliczność wystarczająca do usunięcia wątpliwości powstałych w związku z zarzutami skargi, wskazującymi w szczególności na zrealizowanie już budowy pięciu kabli o numerach 4, 5, 6, 13 i 14. Wobec zarzutów braki w zebranym materialne dowodowym, stanowiąc o zaniedbaniu obowiązków procesowych z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., wymagają uzupełnienia tegoż materiału oraz wyjaśnienia opisanej kwestii i jej oceny przez organ odwoławczy. Z tych przyczyn skarga została uwzględniona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.