II SA/Rz 1066/19

WyrokWSA w Rzeszowie2019-12-16

Skład orzekający: SWSA Maciej Kobak, WSA Magdalena Józefczyk, WSA Elżbieta Mazur - Selwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca ostateczne orzeczenie o kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej "E" może zostać skierowana do wojskowej komisji lekarskiej w celu zmiany tej kategorii w czasie pokoju, pomimo złożenia wniosku w tej sprawie?
Ratio decidendi
W czasie pokoju osoba, wobec której wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej "E", nie może zostać skierowana do wojskowej komisji lekarskiej, nawet na własny wniosek. Przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP mają charakter kategoryczny i nie pozostawiają organowi uznania w tej kwestii.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej w celu zmiany orzeczenia o jego zdolności do czynnej służby wojskowej, wskazując na poprawę stanu zdrowia i chęć podjęcia służby w Wojskach Obrony Terytorialnej. Wojskowy Komendant Uzupełnień odmówił skierowania, powołując się na ostateczne orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej z 2000 r. ustalające kategorię "E". Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje żądanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do wojskowej komisji lekarskiej -skargę oddala- Przedmiotem skargi wniesionej do tutejszego Sądu jest decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] lipca 2019 r. nr 7 utrzymująca w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w sprawie odmowy skierowania J. K. ( dalej: "skarżącego") do wojskowej komisji lekarskiej. Z akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z dnia 18 marca 2019 r. J. K. zwrócił się do Wojskowego Komendanta Uzupełnień o skierowanie do "WKL celem zmiany orzeczenia RKL z dnia [...] października 1992 r., nr [...]. W uzasadnieniu wniosku podał chęć podjęcia służby w formacji Wojsk Obrony Terytorialnej. Decyzją z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień działając na podstawie art 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art 28 ust. 4c i art 29 ust. 3a i 3e ustaw z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku Obrony RP ( Dz.U. z 2019 r., poz. 1541 ze zm., dalej: "ustawa o powszechnym obowiązku obrony") odmówił skierowania do wojskowej komisji lekarskiej. W uzasadnieniu wskazał, że orzeczeniem Rejonowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r. orzeczono względem skarżącego kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej – E. W wyniku rozpoznania odwołania Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, powołując z kolei w podstawie prawnej art 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art 29 ust. 3a ustawy o powszechnym obowiązku obrony, wskazując, że w czasie pokoju nie kieruje się do wojskowej komisji lekarskiej osoby, wobec której wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej -"E". W skardze do Sądu skarżący podobnie jak w odwołaniu wskazał, że jego stan zdrowia uległ poprawie w związku z tym wnosi o skierowanie go na badania do wojskowej komisji lekarskiej celem potwierdzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, że na podstawie obowiązujących przepisów brak jest podstaw do skierowania skarżącego do komisji lekarskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; zwanej dalej "P.p.s.a."), w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późń. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod kątem zgodności z prawem i to zarówno w zakresie prawidłowości zastosowania przez organy przepisów procedury administracyjnej, jak też prawidłowości zastosowanych przepisów prawa materialnego. Wskazać nadto trzeba, że w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] lipca 2019 r., utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia 20 marca 2019 r. w sprawie odmowy skierowania skarżącego do wojskowej komisji lekarskiej w celu ponownego określenia jego zdolności do czynnej służby wojskowej. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony. Na wstępie stwierdzić należy, że generalnie organom orzekającym w niniejszej sprawie przysługują kompetencje do kierowania osób na badania celem wydania orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej. Obowiązujące przepisy wprowadzają zróżnicowanie sytuacji prawnej osób ubiegających się o zmianę kategorii przydatności do służby wojskowej ze względu na rodzaj kategorii przydatności ustalonej wobec nich uprzednio decyzją ostateczną. Inny tryb przewidziano dla osób legitymujących się kategorią A lub B, a jeszcze inny, dla osób legitymujących się kategorią D lub E. Zgodnie z obowiązującymi unormowaniami wniosek zainteresowanego może być skutecznym narzędziem zmiany ostatecznego orzeczenia ustalającego kategorię zdolności do służby wojskowej A lub B. Wniosek taki składa się do powiatowej komisji lekarskiej za pośrednictwem wojskowego komendanta uzupełnień. Osobom, wobec których wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E ustawa odmawia prawa skierowania do powiatowej komisji lekarskiej. Ustawa dopuszcza w art. 29 ust. 5 skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej w przypadku występowania uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych osób wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 3-5. Zgodnie jednak z art. 29 ust. 3a ustawy w czasie pokoju nie kieruje się do wojskowej komisji lekarskiej osoby, wobec której wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej E. Taką kategorię zdolności posiada w niniejszej sprawie skarżący. Zdolność do czynnej służby wojskowej została ustalona ostateczną decyzją Rejonowej Komisji Lekarskiej z dnia 16 listopada 2000 r., nr 639. Fakt ten jest w sprawie bezsporny. Również nie jest możliwe skierowanie takiej osoby do powiatowej komisji lekarskiej, o czym stanowi art. 28 ust. 4c ustawy, zgodnie z którym do powiatowej komisji lekarskiej nie kieruje się osób, wobec których wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorie niezdolności D lub E. Tymczasem wobec skarżącego taka właśnie kategoria E została ustalona. Skarżący jako osoba o kategorii zdolności E, czyli w rozumieniu art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy, osoba trwale i całkowicie niezdolna do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, nie może być skierowany w czasie pokoju do wojskowej komisji lekarskiej. Nie ma tu znaczenia, czy zainteresowany składa sam wniosek, czy też skierowanie takie miałoby nastąpić z urzędu. Dla stwierdzenia, że została wypełniona dyspozycja art. 29 ust. 3a wystarczające jest: po pierwsze - stwierdzenie obowiązywania czasu pokoju, który trwa zawsze wtedy, gdy nie została w trybie art. 116 Konstytucji podjęta uchwała o wprowadzeniu stanu wojny. Ponieważ w chwili wydawania zaskarżonego orzeczenia, stan wojny nie był ogłoszony, to a contrario do treści art. 116 Konstytucji, należy stwierdzić, że obowiązywał stan pokoju. Po wtóre, co już zostało stwierdzone, skarżący posiada ustaloną decyzją ostateczną kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej E. W związku z powyższym, nie jest możliwe skierowanie go do wojskowej komisji lekarskiej. Ponadto orzekanie o zdolności do czynnej służby wojskowej przez wojskowe komisje lekarskie według przepisu art. 29 ustawy uzależnia skierowanie na badania w celu zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej od przesłanki potrzeb uzupełniających sił zbrojnych, co w niniejszej sprawie nie wystąpiło. Powołane wyżej przepisy mają charakter kategoryczny, tym samym ustawodawca przesądził o braku możliwości zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej E, nie pozostawiając organowi żadnej sfery uznania co do możliwości innego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu w całości na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło