II SA/Rz 1067/12

WyrokWSA w Rzeszowie2013-01-15

Skład orzekający: Jerzy Solarski, Maria Piórkowska, Ewa Partyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może odmówić przyznania zasiłku celowego na naprawę pieca kaflowego osobie, która przekracza kryterium dochodowe, ale jej sytuacja życiowa jest trudna, a organ powołuje się na uznanie administracyjne?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej. W przypadku przekroczenia kryterium dochodowego, przyznanie zasiłku celowego na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej następuje w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że sąd bada jedynie prawidłowość ustaleń faktycznych, a nie zasadność samego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
C. W., osoba niepełnosprawna z niskim dochodem, złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na naprawę pieca kaflowego. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego oraz znaczny koszt inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając, że przyznanie zasiłku w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego następuje w ramach uznania administracyjnego i wymaga szczególnie uzasadnionych przypadków, których w ocenie SKO brak. C. W. złożył skargę do WSA, zarzucając nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i błędny wywiad środowiskowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Maria Piórkowska /spr./ WSA Ewa Partyka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi C. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego -skargę oddala- Sygn. II SA/Rz 1067/12 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Burmistrza Gminy i Miasta [...] decyzję z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] odmawiającą C. W. przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego na zakup i sfinansowanie wymurowania pieca kaflowego. W podstawie prawnej Kolegium wskazało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 - zwana dalej k.p.a.) oraz art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 39 oraz art. 41 ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362 z późn. zm.). Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że w dniu [...] lipca 2012 r. C. W. złożył w Ośrodku Pomocy Społecznej w N. wniosek o przyznanie pomocy finansowej przeznaczonej na naprawę instalacji grzewczej – pieca kaflowego. W toku przeprowadzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że C. W. jest osobą samotnie gospodarującą, zamieszkuje w domu rodzinnym u siostry J. J. Zajmuje jeden pokój, w którym znajduje się miejsce do spania oraz szafki na ubrania. Jest osoba niepełnosprawną, całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. Posiada orzeczenie o niezdolności do pracy, z tego tytułu pobiera świadczenie rentowe. Pobiera również dodatek pielęgnacyjny. Łącznie dochód wnioskodawcy wynosi 991,57 zł, z czego kwotę 100 zł przekazuje siostrze tytułem opłat eksploatacyjnych, kwotę 130 zł na zakup leków, a kwotę 70 zł na dojazdy do Środowiskowego Domu Samopomocy w N. Biorąc powyższe pod uwagę Kierownik Działu Pomocy Środowiskowej w N., działający z upoważnienia Burmistrza Gminy i Miasta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] odmówił C. W. przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup i sfinansowanie wymurowania pieca kaflowego z uwagi na niespełnienie kryterium dochodowego, niewłaściwe użytkowanie pieca i obowiązek właściciela domu dokonania przeglądu zdolności grzewczej pieca oraz znaczny koszt inwestycji przekraczający możliwości finansowe OPS. Od tej decyzji odwołał się C. W. i wniósł o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenia jego wniosku oraz uwzględnienie realnych kosztów jego leczenia. Podał, że realny koszt zakupu leków jakie by poniósł gdyby wykupił wszystkie leki to kwota 900 zł, nie 130 zł. Wskazał, że jego sytuacja jest znacznie cięższa niż to wynika z wywiadu środowiskowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazało, że stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł. Sposób wyliczenia dochodu precyzuje natomiast art. 8 ust. 3 tej ustawy. Kolegium podało, że C. W. nie kwalifikuje się do uzyskania prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, gdyż dochód z miesiąca poprzedzającego złożenia wniosku wyniósł 990,57 zł, zatem przekracza kryterium dochodowe. W tej sytuacji jego wniosek mógł być rozpatrzony wyłącznie na gruncie art. 41 ustawy o pomocy społecznej, który dopuszcza przyznanie zasiłku celowego w razie przekroczenia kryterium dochodowego, ale tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przyznanie zasiłku celowego jest świadczeniem fakultatywnym, uzależnionym od uznania administracyjnego. Jednocześnie organ wskazał, że przyznanie pomocy, w sytuacji bardzo ograniczonych środków finansowych i bardzo dużej liczby osób oczekujących na wsparcie, wymaga wyjątkowych okoliczności. W ocenie Kolegium w okolicznościach sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że potrzeba bytowa skarżącego (zakup/wymurowanie pieca kaflowego) powstała na skutek jakiegoś wyjątkowego zdarzenia. Okoliczności takich nie stanowią podnoszone przez odwołującego liczne schorzenia czy wydatki na leki. SKO zaznaczyło, że C. W. posiada stały dochód winien więc wykorzystywać własne możliwości w celu zaspokojenia swoich potrzeb bytowych, w tym tej o zaspokojenie której wnioskował. Skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył C. W. i wniósł o jej uchylenie jako naruszającej prawo. Wskazał, na nieprawidłowo ustalony stan faktyczny oraz błędnie przeprowadzony wywiad środowiskowy. Wbrew twierdzeniom organów nie jest osobą samotnie gospodarującą, zamieszkuje bowiem wraz z siostrą i szwagrem. Jego sytuacja materialna i zdrowotna jest tragiczna. Wskazał, że "bez pieca nie przetrwa zimy". C. W. podniósł, że swój wniosek złożył na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej, wnioskując o przyznanie pomocy na zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej. Reasumując podniósł, że odmowa przyznania mu zasiłku celowego uzasadniona brakiem dotacji budżetowej jest niedopuszczalna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazało, że podnoszone przez skarżącego argumenty nie znajdują potwierdzenia w zebranym materialne dowodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U., Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz.270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie bezspornym między stronami jest, pismem z dnia [...] lipca 2012 r. skarżący zwrócił się do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. o przyznanie pomocy w formie dofinansowania posiłków w Środowiskowym Domu Samopomocy oraz zakupu bądź sfinansowania wymurowania pieca kaflowego. Orzekający w sprawie organ, po przeprowadzeniu postępowania w oparciu o uregulowania zawarte w art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /tekst jedn. Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm./ odmówił przyznania skarżącemu zasiłku celowego z uwagi na przekroczenie przez niego kryterium dochodowego. Przywołując treść art. 8 ust. 1 pkt 1 przywołanej wyżej ustawy wywiódł, że prawo do świadczeń pieniężnych z opieki społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł miesięcznie. Wskazując sposób ustalenia dochodu określony w art. 8 ust. 3 ustawy organ podniósł, że skarżący przekracza wyznaczone kryterium uzyskując w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku dochód w kwocie 990,57 zł. W ocenie organu przekroczenie przez skarżącego kryterium dochodowego eliminuje uzyskanie przez niego zasiłku celowego w oparciu o dyspozycję art. 39 ustawy. Rozpoznając wniosek skarżącego pod kątem ewentualnego zastosowania przepisu art. 41 ustawy o pomocy społecznej organ ustalił jego sytuację rodzinną, materialną i socjalną. Przyjął, że skoro skarżący zamieszkuje u rodziny, korzysta z bezpłatnych usług Środowiskowego Domu Samopomocy w zakresie treningów, zajęć kulturalno-rekreacyjnych, jednego posiłku dziennie, prania, kąpieli i poradnictwa specjalistycznego - nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności warunkujące przyznanie zasiłku z pominięciem kryterium dochodowego. Nadto organ ustalił, że stan techniczny pieca kaflowego, którego wymiany domagał się skarżący, wymaga jedynie naprawy i bieżącej konserwacji. W konsekwencji, w tak ustalonych stanie faktycznym, organ odmówił przyznania skarżącemu żądanego przez niego zasiłku wskazując jednocześnie ograniczone możliwości finansowe, stopień wykorzystania tych środków oraz konieczność zapewnienia tych środków osobom, których dochody poniżej kryterium kwalifikują je do otrzymania takiej pomocy w pierwszej kolejności. W tym stanie sprawy, w ocenie Sądu, nie można zarzucić orzekającym organom naruszenia przepisów prawa, które miałoby istotny wpływ na wynik postępowania. Słusznie bowiem orzekający w sprawie organ, rozpoznając sprawę w oparciu o treść art. 41 ustawy o pomocy społecznej naprowadził, że decyzja administracyjna wydana w tym przedmiocie korzysta z instytucji tzw "uznania administracyjnego". Oznacza to, że kontroli Sądu podlega jedynie prawidłowość i kompletność ustaleń postępowania, zaś wyprowadzone przez organ wnioski i podjęte rozstrzygniecie - pozostają poza zakresem kognicji Sądu. Skoro więc organ ustalił w sposób pełny sytuację społeczną i rodzinną skarżącego, wskazał ograniczone środki dotacji na realizację zadań własnych, w tym zasiłków celowych, to brak jest podstaw do kwestionowania takiego rozstrzygnięcia. W świetle przytoczonych wyżej ustaleń dokonanych przez orzekający organ, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut pominięcia uregulowań zawartych w art. 39 ustawy o pomocy społecznej, gdyż jego zastosowanie w sprawie wynika wprost z powołanej przez organ I instancji podstawy prawnej decyzji i jej uzasadnienia. Zauważyć nadto należy, że w przedmiocie cofnięcia wniosku przez skarżącego o przyznanie mu dofinansowania do posiłków w Środowiskowym Domu Samopomocy, decyzja umarzająca w tym zakresie postępowanie nie spełnia wymogów określonych art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. niemniej jednak, skoro zawiera niezbędne elementy decyzji, w tym podpis osoby upoważnionej do jej wydania, co wynika z Zarządzenia Nr [...] Burmistrza Gminy i Miasta N. - uchybienie to, w ocenie Sądu, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Z tych też powodów, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło