II SA/Rz 1068/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 lutego 2013 r. sprawy ze skargi H. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. II SA/Rz 1068/12 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi H.M. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "SKO" lub "Kolegium") w [..] z [..].08.2012 r. nr [..], którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza [..] z [..].07.2012 r. nr [..] w sprawie uregulowania stosunków wodnych na gruncie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium stanowiły art. 134 w zw. z art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm., dalej zwana: "K.p.a."). Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że decyzja organu I instancji - Burmistrza [..] - została doręczona H.M. 30 lipca 2012 r. W decyzji organ I instancji prawidłowo pouczył o terminie i trybie wnoszenia odwołania. Termin do wniesienia odwołania, wynoszący zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. 14 dni od daty doręczenia decyzji, kończył bieg 13 sierpnia 2012 r. Tymczasem H.M. reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata w ocenie Kolegium złożył odwołanie osobiście w Kancelarii Urzędu Miejskiego w [..] 14 sierpnia 2012 r. Nastąpiło to zatem po upływie ustawowego terminu. Z tego powodu na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze wniesionej do sądu administracyjnego H.M. działający przez pełnomocnika zarzuca naruszenie art. 129 § 2 K.p.a. w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. Strona skarżąca przyznaje, że decyzję doręczono jej 30 lipca 2012 r. Kwestionuje jednak ustalenie Kolegium, aby odwołanie zostało wniesione przez pełnomocnika skarżącego osobiście w dniu 14 sierpnia 2012 r. Na dowód tego dołączono do skargi poświadczoną przez pełnomocnika kopię pocztowego potwierdzenia nadania z daty 13.08.2012 r. twierdząc, że w przesyłce tej zawarte było odwołanie. To zaś ma przemawiać za wniesieniem odwołania z zachowaniem ustawowego terminu, zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. W odpowiedzi na skargę SKO w [..] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Kolegium wyjaśniło, że w aktach brak jest koperty nadawczej, a na podstawie rozmowy telefonicznej z pracownikiem sekretariatu Urzędu Miejskiego w [..] ustalono, że odwołanie zostało wniesione osobiście. Z przedłożonego przez skarżącego dowodu nadania pisma, w ocenie organu, nie wynikać ma, aby odwołanie zostało nadane za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej z zachowaniem ustawowego terminu. Na żądanie Sądu pełnomocnik dołączył do akt sprawy oryginał dowodu nadania pisma adresowanego do Burmistrza [..] z datą stempla pocztowego 13 sierpnia 2012 r. Podczas rozprawy przed Sądem pełnomocnik skarżącego zaprzeczył jakoby osobiście składał odwołanie do Kancelarii Urzędu Miasta w [..], oświadczył, że w dacie wnoszenia za pośrednictwem poczty odwołania mandanta nie reprezentował żadnej innej osoby w postępowaniu przed Burmistrzem [..]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z 30 sierpnia 2002 r., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem kontroli poddane jest postanowienie SKO w [..] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Niesporne jest, że termin do wniesienia odwołania dla skarżącego upływał 13 sierpnia 2012 r. Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni licząc od dnia doręczenia decyzji, względnie od dnia jej ogłoszenia (por. art. 129 § 2 K.p.a.). Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a.). Strona skarżąca dowodzi, że odwołanie zostało nadane przez pełnomocnika skarżącego za pośrednictwem poczty, dowodem na to jest potwierdzenie nadania listu poleconego do Burmistrza [..] w dniu 14 sierpnia 2012 r. Dowód w tym zakresie na żądanie Sądu został dołączony do akt sprawy sądowej. SKO w [..] w skarżonym postanowieniu stwierdziło z kolei, że z akt sprawy ma wynikać, że odwołanie pełnomocnik skarżącego wniósł w dniu 14 sierpnia 2012 r. Twierdzenie to jest w świetle dowodu z dokumentu przedstawionego przez pełnomocnika skarżącego dowolne i nietrafne. Odwołanie pełnomocnika H.M. opatrzone zostało prezentatą wpływu z datą 14 sierpnia 2012 r. Brak jest jednak na złożonym odwołaniu adnotacji o sposobie wniesienia odwołania (np. dopisku urzędowego, że zostało złożone osobiście). O uchybieniu terminu nie można wnioskować także z treści pisma organu I instancji, przy którym przekazano wniesione w sprawie odwołania. Przeciwnie, skoro organ I instancji wnioskował o utrzymanie w mocy swojej decyzji (vide: treść pisma I Zastępcy Burmistrza z 21 sierpnia 2008 r.) to oznacza, że nie dostrzegał, aby odwołania wniesiono z uchybieniem terminu. Znajdujący się w aktach Kolegium oryginał odwołania nosi cechy zginania papieru, co mogło naprowadzać, że odwołanie wniesiono listownie (w kopercie). Kolegium przed wydaniem skarżonego postanowienia nie podjęło jednak czynności wyjaśniających kwestii zachowania terminu do wniesienia odwołania, nie zwracało się przed podjęciem skarżonego postanowienia ani do organu I instancji, ani do pełnomocnika skarżącego. Organ odwoławczy uchybił przeto swoim obowiązkom podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia sprawy (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.), w tym aspekcie w odniesieniu do zachowania terminu odwoławczego. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 134 w zw. z art. 129 § 2 K.p.a., naruszono także zasadę ogólną dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a.), skoro pozbawiono skarżącego prawa do domagania się rozpatrzenia in merito wniesionego przez jego pełnomocnika w terminie odwołania. Co się tyczy stanowiska Zespołu Orzekającego SKO w [..] wyrażonego w przekazanej Sądowi odpowiedzi na skargę, że akta nie zawierają koperty, w której nadano odwołanie, zaś fakt osobistego złożenia odwołania organ odwoławczy miał ustalić na podstawie telefonicznej rozmowy z bliżej nieokreślonym pracownikiem sekretariatu Urzędu Miejskiego w [..], to nie może to mieć znaczenia dla kierunku rozstrzygania przez Sąd. Brak koperty nadawczej jest oczywisty, zaś faktu przeprowadzenia rozmowy telefonicznej nie można w ogóle przyjąć, albowiem nie zostało to w jakikolwiek sposób odnotowane w aktach sprawy. Sąd zwraca uwagę, że zasadą ogólną postępowania administracyjnego jest pisemny sposób załatwiania spraw (art. 14 § 1 K.p.a.). Uszczegółowieniem tej zasady są m.in. przepisy kodeksu o protokołach i adnotacjach. Z art. 72 K.p.a. wynika, że czynności organu administracji publicznej, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, utrwala się w aktach sprawy w formie adnotacji podpisanej przez pracownika, który dokonał tych czynności. Akta SKO w [..] przekazane do Sądu nie zawierają jakiejkolwiek notatki, którą miałby z faktu rozmowy telefonicznej na okoliczność zachowania terminu sporządzić członek Zespołu Orzekającego Kolegium. Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, skoro zaś akta sprawy nie zawierają w tym względzie dowodu na zaistnienie określonego faktu, to powoływanie się na powyższy fakt przez organ odwoławczy jest bezprzedmiotowe. Z tych względów, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Sąd nie orzekał o klauzuli ochrony tymczasowej z art. 152 Ppsa, albowiem akta sprawy wskazują, że SKO w [..] rozpoznało odwołanie innej strony od decyzji organu I instancji. Obowiązkiem organu będzie rozpoznanie wniesionego odwołania z uwzględnieniem okoliczności, że wydano już w sprawie odwoławczej decyzję.