II SA/Rz 1069/15

St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 2 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata. Po wniesieniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] A. R. zwróciła się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu; wniosek w tym zakresie podtrzymała w złożonym urzędowym formularzu PPF, wskazując, że dotyczy on adwokata. W uzasadnieniu wskazała na swój wiek (83 lata), samotne zamieszkiwanie oraz brak możliwości poniesienia związanych ze sprawą kosztów, w tym ustanowienia "płatnego obrońcy". Wg zawartego we wniosku oświadczenia, nie posiada żadnych wartościowych składników majątkowych, a jedyne źródło jej dochodów stanowi emerytura w wysokości 1493 zł netto. Podkreśliła, że jest prawie niewidoma (wg pierwotnego wniosku na jedno oko nie widzi w ogóle, na drugie bardzo słabo), zażywa leki "na serce, wzrok, nadciśnienie tętnicze, psychiatryczne, zawroty i bóle głowy", ma problemy z pamięcią. W codziennym życiu pomaga jej dojeżdżający ok. 25 km syn oraz sąsiedzi, co wiąże się z odpłatnością. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Ustanowienie adwokata objęte jest zakresem częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej warunkowane jest wykazaniem przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Ocena sytuacji materialnej i możliwości płatniczych A. R. wskazuje, że przesłanka ta została przez nią spełniona. Mimo że posiada ona stałe źródło dochodów zabezpieczające ponoszone wydatki, jej sytuację życiową należy określić jako trudną. Wynika to przede wszystkim z podeszłego wieku i złego stanu zdrowia, co uniemożliwia samodzielne funkcjonowanie i uzależnia od pomocy innych osób, przekładając się tym samym na ponoszone wydatki. Jak wynika z przedłożonego pierwotnie przez skarżącą oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania (mającego zastosowanie do osób fizycznych ubiegających się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym), wydatki te w skali miesiąca obejmują opłaty za telefon – 77 zł, energię elektryczną – 162 zł, wodę i ścieki – 30 zł oraz śmiecie – 20 zł, zakup opału – ok. 200 zł, żywności – 300 zł, środków czystości – 100 zł, koszty leczenia – ok. 200 zł (ich suma daje kwotę 1089 zł), pozostała część dochodów (tj. ok. 400 zł) przeznaczana jest na opłacenie świadczonej jej pomocy (rąbanie drzewa, koszenie trawy, sprzątanie, przygotowanie leków). W kontekście prowadzenia przez skarżącą 1-osobowego gospodarstwa domowego, a także jej wieku i stanu zdrowia, rodzaj i wysokość ponoszonych przez nią wydatków jawi się jako wiarygodny i nie budzący wątpliwości. Ponieważ dotyczą one zaspokajania w niezbędnym zakresie podstawowych potrzeb życiowych, dochody skarżącej należy uznać za niewystarczające do wygospodarowania - bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania – środków na ustanowienie w sprawie fachowego pełnomocnika z wyboru. Ponieważ nie posiada ona również wolnych zasobów pieniężnych (oszczędności) ani nie dysponuje żadnymi wartościowymi składnikami majątkowymi które mogłyby być pomocne w pozyskaniu dodatkowych środków na ustanowienie adwokata, uzasadnia to pozytywne ustosunkowanie się do jej wniosku. Pozostaje to w ścisłym związku z celem prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień. Ubocznie należy zauważyć, że z uwagi na przedmiot sprawy, tj. z zakresu pomocy i opieki społecznej, skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt 1a P.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.