II SA/Rz 1072/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Marian Ekiert /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zapewnienia odpowiedniego stanu technicznego instalacji elektrycznej, gazu, przewodów kominowych - skargę oddala - II SA/Rz 1072/04 U z a s a d n i e n i e Działając na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24.08.1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /tekst jednol. Dz.U. Nr 147, poz. 1230 z 2002 r., art. 104 i art. 107 k.p.a. oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej /tekst jednol. Dz.U. Nr 147, poz. 1229 z 2002 r./ i przepisów rozporządzenia Min. Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynku, innych obiektów budowlanych i terenów /Dz.U. Nr 121, poz. 1138/ Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w S. decyzją z dnia [...].10.2004 r. Nr [...] nakazał Spółce A z o.o. wykonanie określonych poniżej obowiązków w budynku wielorodzinnym w S. przy ul. [...] stanowiącą własność Spółki; zapewnić odpowiedni stan techniczny instalacji elektrycznej w terminie 180 dni od chwili otrzymania decyzji. W tym zakresie organ powołał się na art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24.08.1991 r. o ochronie przeciwpożarowej w zw. z § 4 ust. 1 pkt 2 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16.06.2003 r. Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami właściciel, zarządca lub użytkownik budynku zobowiązany jest zapewnić ochronę przeciwpożarową a w szczególności przestrzegać przeciwpożarowych wymagań budowlanych. Oznacza to, że na tego typu obiekcie oraz na terenach przyległych zabronione jest wykonywanie czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnienie prowadzenie działania ratowniczego lub ewakuacji w tym użytkowania instalacji, urządzeń i narzędzi niesprawnych technicznie w sposób niezgodny z przeznaczeniem albo warunkami określonymi przez producenta. Poza tym z powołaniem się na art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej w zw. z § 4 ust. 1 pkt 2 cyt. wyżej rozporządzenia MSWiA z dnia 16 czerwca 2003 r. zobowiązano właściciela do zapewnienia odpowiedniego stanu technicznego instalacji gazowej w terminie 180 dni od otrzymania decyzji oraz do zapewnienia odpowiedniego stanu technicznego przewodów kominowych w określonym wyżej terminie. W uzasadnieniu swojej decyzji organ naprowadził, że w dniu [...].06.2004 r. funkcjonariusz Komendy Powiatowej PSP przeprowadził czynności kontrolno-rozpoznawcze w przedmiotowym budynku. W wyniku tych czynności ustalono zgodnie z protokołem kominiarskim Nr [...] z dnia [...].06.2004 r. oraz protokołem przeglądu technicznego z dnia [...].06.2004 r., że w przedmiotowym obiekcie użytkowane są niesprawne technicznie instalacje: elektryczna, gazowa oraz przewody kominowe, spalinowe i wentylacyjne. W celu usunięcia wyżej wymienionych nieprawidłowości Komendant Powiatowy PSP w S. decyzją z dnia [...].07.2004 r. Nr [...] nakazał właścicielowi budynku ich usunięcie w terminie 60 dni. Na skutek odwołania właściciela obiektu Komendant Wojewódzki PSP decyzją z dnia [...].08.2004 r. Nr [...] uchylił wymienioną wyżej decyzję do ponownego rozpatrzenia z zaleceniem wyjaśnienia czy występujący w obiekcie stan bezpieczeństwa pożarowego może powodować zagrożenie dla życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru. W dniu [...].08.2004 r. przeprowadzono ponownie czynności kontrolno-rozpoznawcze w wyniku których stwierdzono, że w pomieszczeniach mieszkalnych tegoż budynku zainstalowane są nieprawidłowo nieatestowane piecyki gazowe. Na korytarzu I piętra znajduje się łatwopalna wykładzina podłogowa. W związku z powyższym Komendant Powiatowy PSP w S. decyzją z dnia [...].09.2004 r. Nr [...] nakazał odłączyć nieatestowany gazowe urządzenie grzewcze oraz usunąć wykładzinę podłogową, a poza tym postanowieniem z dnia [...].09.2004 r. zawiesił postępowanie w pozostałych kwestiach występujących w sprawie a dotyczących ustalenia występującego zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi powodowanego niewłaściwym stanem technicznym przewodów kominowych oraz stanem technicznym instalacji gazowej i elektrycznej, uzależniając wydanie decyzji w tym przedmiocie od uzyskania waloru ostateczności przez decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...].07.2004 r. Nr [...], traktując zawarte w niej rozstrzygnięcie jako zagadnienie wstępne. Na skutek odwołania Spółki decyzja z dnia [...].09.2004 r. została utrzymana w mocy decyzją Komendanta Wojewódzkiego PSP z dnia [...].10.2004 r. Nr [...], natomiast opisane wyżej postanowienie zostało uchylone przez ten organ postanowieniem Nr [...] z dnia [...].10.2004 r. Mając na uwadze zaistniały stan prawny i faktyczny w sprawie uznano, iż odłączenie nieprowidłowo podłączonych nieatestowanych urządzeń gazowych i grzewczych wyeliminuje stwierdzone zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców, natomiast eliminacja pozostałych usterek winna nastąpić w zakreślonym wyżej terminie. Decyzję tę zaskarżyła odwołaniem skierowanym do Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej Spółka z o.o.A wnosząc o jej uchylenie oraz o wydanie decyzji prawidłowej. Uzasadniając odwołanie skarżąca Spółka podnosi, iż bezspornym w okolicznościach sprawy pozostaje, iż w przedmiotowym budynku występuje zagrożenie bezpieczeństwa pożarowego. Określenie terminu do usunięcia występujących nieprawidłowości na przestrzeni 180 dni oznacza praktycznie, iż przez okres pół roku organ będzie tolerował istniejące zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców. Tego typu rozstrzygnięcie nosi znamiona bezprawnych działań ze strony organów I instancji. Poza tym należy zauważyć, że w motywach zakwestionowanej decyzji dokonano ustaleń nieprawdziwych w zakresie dt. stanu technicznego obiektu poprzez przyjęcie założenia, że usunięcie nieprawidłowo podłączonych urządzeń grzewczych wyeliminuje zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców. Pomimo starań ze strony właściciela obiektu i podejmowanych czynności w asyście organów policji nie udało się dokonać odłączenia przedmiotowych urządzeń o czym poinformowano Komendanta Powiatowe PSP w S. w dniu [...].10.2004 r. Podkreślić należy, iż wbrew powyższemu Komendant Powiatowy PSP w S. nie wydał decyzji zakazującej eksploatację obiektu do czasu usunięcia usterek. Tego rodzaju zakaz znajduje pełne uzasadnienie w opisanym stanie faktycznym oraz obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa. Stanowisko to podzielił również Komendant Wojewódzki PSP w R., który stwierdził w swoim piśmie z dnia [...].08.2004 r., iż "stwierdzenie występowania zagrożenia życia ludzi lub bezpośredniego niebezpieczeństwa powstania pożaru powinno skutkować wydaniem natychmiastowego zakazu eksploatacji obiektem". Wykonanie robót zapewniających odpowiedni stan techniczny instalacji elektrycznej, gazowej i przewodów kominowych w tym obiekcie jak stwierdzili rzeczoznawcy wymaga opuszczenie budynku przez lokatorów, a dodać należy, iż Burmistrz Miasta [...] nie może przydzielić mieszkańcom lokali zastępczych bez decyzji organu I instancji zakazujący dalszej eksploatacji obiektu. W tym kontekście określony wyżej termin 180 dniowy do wykonania decyzji jest praktycznie nierealny. Niezależnie od tego skarżąca Spółka zarzuciła, iż organ I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 8 i 10 k.p.a. Po rozpatrzeniu tegoż odwołania Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej działając na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24.08.1991 r. o Państwowej Straży pożarnej oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzją z dnia [...].11.2004 r. Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podniósł, iż problem konieczności usunięcia piecyków gazowych został ostatecznie rozstrzygnięty decyzją Komendanta Powiatowego PSP w S. z dnia [...].09.2004 r. i stąd też nie może on być przedmiotem rozważań niniejszej sprawy. Natomiast przyjmując niewłaściwy stan techniczny przewodów kominowych oraz instalacji elektrycznej i gazowej w przedmiotowym obiekcie organ I instancji zakwalifikował je jako niepowodujące bezpośredniego niebezpieczeństwa powstania pożaru lub zagrożenia życia ludzi i dlatego nakazał usunięcie powyższego w terminie 180 dni mając na uwadze czas niezbędny dla sporządzenia wymaganej dokumentacji oraz wykonania robót budowlanych. Dokonując tego typu rozstrzygnięcia organ I instancji oparł się na wskazanych przepisach prawa. Odnosząc się zaś do pozostałych podniesionych w odwołaniu zarzutów należy zauważyć, że organ Państwowej Straży Pożarnej nie jest upoważniony do wskazywania stronie działań jakie należy podjąć w celu wykonania wydanej przez niego decyzji. Jeżeli zatem wymaga to przemieszczenia lokatorów do lokali zastępczych to powinno to nastąpić na zasadach określonych w ustawie z dnia 21.06.2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego /Dz.U. Nr 71, poz. 733/. Realizacja postanowień tej ustawy nie leży w kompetencjach organu Państwowej Straży Pożarnej. Z treści odwołania wynika jednoznacznie, iż skarżąca Spółka posiada pełną informację co do charakteru i rodzaju usterek występujących w przedmiotowym obiekcie oraz zna swoje obowiązki z tym związane. Dlatego też ponosi ona wyłączną odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa lokatorów. Chybione są zarzuty dot. naruszenia przez organ I instancji postanowień art. 8 i 10 k.p.a. Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji oparte zostało o ustalenia zawarte w protokóle z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia [...].06.2004 r., protokóle kominiarskim z dnia [...].06.2004 r. oraz protokóle z przeglądu technicznego budynku z dnia [...].06.2004 r. dt. przewodów spalinowych dymowych, wentylacyjnych, stanu instalacji gazowej i elektrycznej. Z zebranego w sprawie materiału wynika jednoznacznie, że wymienione dokumenty były znane stronie przed wydaniem zaskarżonej decyzji. I z tej przyczyny miała ona pełną możliwość do wypowiedzenia się w tej materii. Także i tę decyzję, tym razem skargą skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zaskarżyła Spółka z o.o. A w S., wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...].10.2004 r. Uzasadniając skargę skarżąca Spółka prezentuje argumentację przedstawioną już w motywach swojego odwołania od decyzji organu I instancji podkreślając przy tym, że organy przyjęły błędne założenie jakoby samo nakazanie usunięcia nieprawidłowo podłączonych nieatestowanych urządzeń grzewczych w tym obiekcie wyeliminowało zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców. Jest to tym bardziej chybiona teza, że nałożony obowiązek jest praktycznie niemożliwy do wykonania. Natomiast "udawanie" przez organy Straży Pożarnej, że pozostałe zagrożenia nie istnieją jest rażącym naruszeniem prawa. Podkreślić wypadnie, że Komendant Powiatowy PSP w S. w swojej decyzji nie zamieścił zakazu eksploatacji obiektu do czasu usunięcia usterek. Taki obowiązek wynika wprost ze stanu faktycznego sprawy jak również z obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Znamiennym jest, iż również Komendant Wojewódzki PSP w R. uchylając poprzednią decyzję organu I instancji w swoim piśmie z dnia [...].08.2004 r. pisze, że stwierdzenie występowania zagrożenia życia ludzi lub bezpośredniego niebezpieczeństwa powstania pożaru powinno skutkować wydaniem natychmiastowego zakazu eksploatacji obiektu. Niezależnie od tego strona skarżąca podnosi, iż w toku postępowania dopuszczono się naruszenia przepisów k.p.a., a w szczególności art. 8 i 10. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując w ramach postępowania sądowoadministracyjnego kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego, Sąd stosownie do postanowień art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/ ocenia go pod kątem zgodności z przepisami prawa, będąc przy tym związany granicami przedmiotowymi sprawy. Oznacza to, że poza sferą kognicji Sądu pozostają wszelkie inne względy wynikające z klauzul generalnych takich jak zasady słuszności, zasady celowości, zasady współżycia społecznego, czy wreszcie zasady ukształtowane doświadczenie życiowym. Przedmiotem oceny w badanej sprawie pozostaje decyzja Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...].11.2004 r. nr [...], którą to decyzją organ ten utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...].10.2004 r. nr [...] stanowiącą o nałożeniu na skarżący podmiot, jako właściciela budynku wielorodzinnego obowiązków wynikających z naruszenia przepisów przeciwpożarowych, polegających na zapewnieniu odpowiedniego stanu technicznego instalacji elektrycznej i gazowej oraz przewodów kominowych poprzez usunięcie występujących nieprawidłowości w nakreślonym terminie – 180 dni. Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie skarżąca Spółka zarzuciła, iż realizacja nałożonych na nią obowiązków na przestrzeni tak długiego okresu czasu nie doprowadzi do wyeliminowania w tym czasie istniejącego zagrożenia pożarowego w przedmiotowym obiekcie, a praktycznie stanowi o tolerowaniu przez organy Straży Pożarnej istniejącego zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, które winno być zlikwidowane natychmiast. To zaś w ocenie skarżącej możliwe jest jedynie wówczas, gdy wspomniane organy nakażą lokatorom tegoż budynku opuszczenie zajmowanych lokali. Ponadto skarżąca wywodzi, iż wydając zakwestionowaną decyzję organ dopuścił się naruszenia zasad postępowania wynikających z art. 8 i 10 k.p.a. Odnosząc się do przedstawionych wyżej zarzutów, na wstępie przywołać należy, jako kryterium oceny, wspomnianą wyżej dyrektywę normatywną wyrażającą zasadę legalności. Opierając się o nią wypadnie zauważyć, iż rozstrzygając sprawę organ powołał się na znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy prawa i wbrew zawartym w skardze zarzutom właściwie je zinterpretował. W okolicznościach sprawy w zasadzie bezspornym jest, iż stan techniczny istniejących w przedmiotowym obiekcie instalacji: elektrycznej, gazowej i przewodów kominowych, odbiega od obowiązujących w tym zakresie wymogów i stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Sporną natomiast kwestią pozostaje stopień owego zagrożenia i związany z tym czasookres jego eliminacji. Ocena tych kwestii należy do organu decyzyjnego jako wyspecjalizowanej w tym zakresie jednostki. Skoro zatem organ ten ustalił, iż istniejące niedoskonałości tych urządzeń nie stwarzają bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, wymagającego natychmiastowej eliminacji występujących uchybień i możliwe oraz konieczne jest to w nakreślonym terminie, a stanowisko wyżej zaprezentowane w sposób przekonywujący uzasadnił, odwołując się również do względów praktycznych /niezbędny okres czasu do usunięcia w sposób zgodny z prawem występujących uchybień i źródła uprzednio występujących w tym budynku pożarów/, to trudno przyjąć, iż zakwestionowane rozstrzygnięcie mija się z prawem, tym bardziej że zapis zawarty w art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24.08.1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej uprawnia organ do zobowiązania określonego podmiotu do usunięcia stwierdzonych uchybień w nakreślonym czasie. Dodać przy tym należy, iż znamiennym jest, że skarżąca Spółka podnosząc ten zarzut i utożsamiając go z naruszeniem prawa i to naruszeniem rażącym, nie wskazała, które przepisy prawa zarzut ten obejmuje. Nie można przychylić się również do stanowiska strony skarżącej, jakoby wydany nakaz w praktyce był niemożliwy do zrealizowania z uwagi na opór jaki stwarzają mieszkańcy tego budynku, albowiem jak słusznie zauważono w motywach zaskarżonej decyzji obowiązujący system prawny przewiduje stosowne instrumenty, które właściwie wykorzystane muszą prowadzić do pożądanego rezultatu. Na uwzględnienie nie zasługuje także kolejny podniesiony w skardze zarzut jakoby w toku postępowania administracyjnego, poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 8 i 10 k.p.a. Zasadnie bowiem podnosi organ w odpowiedzi na skargę, iż dokonane w toku postępowania ustalenia oparte są wyłącznie na danych zawartych w protokole z czynności kontrolno-rozpoznawczych z zakresu ochrony przeciwpożarowej dokonanych w obecności przedstawiciela skarżącej Spółki z dnia [...].06.2004 r., protokole kominiarskim z dnia [...].06.2004 r. oraz protokole z przeglądu technicznego budynku z dnia [...].06.2004 r. i że cały ten materiał znany był stronie skarżącej, a brak formalnego zawiadomienia o możliwości zapoznania się z nim i wypowiedzenia się w tej kwestii przed wydaniem decyzji, jakkolwiek stanowi uchybienie procesowe, to jednak tej rangi, iż nie miało ono wpływu na wynik sprawy. Kwestia zaś dotycząca usunięcia nieprawidłowo podłączonych nieatestowanych gazowych urządzeń grzewczych, leży poza granicami przedmiotowymi rozstrzyganej sprawy. Skoro zatem wbrew podniesionym w skardze zarzutom zaskarżona decyzja odpowiada prawu, to działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm./, należało orzec jak w sentencji.