II SA/Rz 1073/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący D. K. wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że z żoną pozostaje w separacji, tworząc tym samym jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest właścicielem działki budowlanej o pow. 14 ar. Przysługuje mu również spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu handlowego. Jego majątek tworzą także trzy samochody. Prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie przynosi dochodów, dlatego w rubryce wniosku dotyczącej źródła utrzymania składający go wskazał "brak-0". Podał także, iż nie ma zaciągniętych żadnych kredytów. Wobec zbytniej ogólnikowości wniosku, wezwano skarżącego do uzupełnienia podanych w nim informacji w zakresie: dochodu, z którego się utrzymuje, tytułu prawnego w stosunku do domu, w którym mieszka, średnich miesięcznych wydatków na utrzymanie swoje i wskazanego domu, na telefon, Internet, związanych z eksploatacją posiadanych samochodów. Wezwanie dotyczyło także podania, czy strona uzyskuje jakieś świadczenia z pomocy społecznej, a nadto nadesłania wyciągów z rachunków bankowych, kserokopii dokumentów dotyczących opłat za utrzymanie domu za jeden ostatni okres rozliczeniowy, kserokopii deklaracji na poczet podatku od towarów i usług za trzy ostatnie okresy rozliczeniowe oraz aktualnych decyzji przyznających świadczenia z pomocy społecznej. W odpowiedzi D. K. przedstawił tylko oświadczenie o tym, że we wrześniu 2016 r. uzyskał dochód wynoszący 500 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Według art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", stronie postępowania sądowego może zostać przyznane, na złożony przez nią wniosek, prawo pomocy. Obejmuje ono - w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. - m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, a przesłankę jego przyznania stanowi, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. – niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść ostatniego z powołanych przepisów nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, iż rzeczywiście znajduje się w sytuacji wymagającej udzielenia mu żądanego wsparcia. Wskazany ciężar odnośnie do dowodu w zakresie okoliczności przesądzających o zasadności uwzględnienia żądania strony wynika zresztą pośrednio z wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. zasady, że to strony postępowania ponoszą związane z nim koszty. Ponadto, art. 252 § 1 P.p.s.a. nakłada na wnioskodawcę obowiązek podania dokładnych danych odnośnie do swojego stanu rodzinnego, majątku i dochodów. Aby ułatwić stronie przedstawienie wszystkich potrzebnych do rozpoznania jej wniosku informacji ustawodawca przewidział instytucję wezwania o podanie dodatkowych danych i nadesłanie dodatkowych dokumentów - art. 255 P.p.s.a. Stosuje się ją wówczas, gdy zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu rodzinnego, majątkowego i możliwości płatniczych lub też budzi ono wątpliwości. D. K. w złożonym przez siebie wniosku podał bardzo małą ilość danych, a zatem rozstrzygnięcie w przedmiocie tego żądania nie było możliwe bez wezwania o wskazanie dodatkowych informacji i nadesłanie dodatkowych dokumentów, które miały potwierdzić sytuację strony. Skarżący zignorował jednak treść przedmiotowego wezwania, wskazując tylko, że jego dochód we wrześniu tego roku wyniósł 500 zł. Jak już wyżej podano, skierowane do wnioskodawcy pytania miały na celu zdobycie szczegółowej wiedzy na temat wszystkich uzyskiwanych przez niego dochodów oraz ponoszonych wydatków. Analiza przez porównanie powyższych dwóch wielkości miała pozwolić na dokonanie oceny, czy D. K. jest w stanie pokryć koszty zainicjowanego przez niego postępowania, czy też tego rodzaju wydatek znajduje się poza jego możliwościami płatniczymi. Lakoniczna odpowiedź strony na wskazane wyżej wezwanie, nie pozwala na rzetelną ocenę jej sytuacji finansowej. Tymczasem, przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. Skoro więc skarżący przemilczał de facto w większości zaadresowane do niego pytania, to zasadnym jest przyjęcie, że nie wykazał spełnienia w jego wypadku przesłanki przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Dlatego odmówiono zwolnienia D. K. od kosztów sądowych, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.