II SA/Rz 1074/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ NSA Maria Piórkowska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia towaru -skargę oddala- Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego zajął wymienione w tym postanowieniu towary tj. kosmetyki opatrzone znakiem towarowym należącym do firmy Gianni Versace, wskazując w podstawie prawnej art. 57 rozporzadzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. str. 1, ze zm., Dz. Urz. WE polska wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 4, str. 307 ze zm.); art. 30, art. 31, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19.03.2004 r. Prawo Celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) oraz art. 216 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). W uzasadnieniu podano, że w dniach [...].02.2009 r. i [...].02.2009 r. funkcjonariusze Oddziału Celnego w M., działając w oparciu o przepisy Rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 z dnia 22.07.2003 r. dotyczącego działań organów celnych skierowanych przeciwko towarom podejrzanym o naruszenia niektórych praw wlasnośći intelektualnej oraz środków podejmowanych w odniesieniu do towarów, co do których stwierdzono, że naruszyły takie prawa (Dz. Urz. UE L Nr 196 z dnia 2.08.2003 r.; Dz. Urz. UE – polskie wydanie specjalne – 02, tom 13 str. 469), dokonali zatrzymania towarów przewożonych samochodem ciężarowym marki Mercedes nr rej. [...] z przyczepą marki Fruehauf nr rej. [...], przez firmę przewozową “[...]" D. K. z J. tj. kosmetyków opatrzonych znakiem towarowym należącym do firmy Gianni Versace, w związku z podejrzeniem, że towary te naruszają prawo własności intelektualnej należące do ww. firmy. Zatrzymanie towarów nastąpiło na podstawie art. 9 ust. 1 Rozporzadzenia Rady (WE) nr 1383/2003, zgodnie z protokołem z dnia [...].02.2009 r. oraz po konsultacjach i na wniosek pełnomocnika właściciela praw – firmy Gianni Versace. Z akt sprawy wynika, że Prokuratura Rejonowa w P. nadzorowała chochodzenie w sprawie wprowadzenia do obrotu gospodarczego towarów z podrobionymi znakami towarowymi przez D. K. na szkodę firmy Gianni Versace tj. z art. 305 pkt 1 ustawy z dnia 30.06.2000 r Prawo własności przemysłowej /Dz. U. Nr 19, poz. 1117/. Po umorzemu postępowania w ww. sprawie postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. sygn. [...] Prokuratura Rejonowa w P. przekazała do Urzędu Celnego w P. uznane z dowód rzeczowy kosmetyki. Wskazano, że zatrzymane towary, opatrzone podrobionym znakiem firmowym, stosownie do przepisów Rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003, nie mogą zostać wycofane z obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej. Podkreślono, że ewentualne wydanie tych przedmiotów uprawnionej osobie stanowiłoby działanie naruszające prawo. Dokonywanie obrotu takimi towarami stanowi przestępstwo. Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego wezwał firmę “[...]" D. K. z/s w J. do nadania przekazanym towarom przeznaczenia celnego zniszczenia towaru. Wobec niedopełnienia ww. obowiązku powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. zajął towar w celu uregulowania jego sytuacji. W zażaleniu od tego postanowienia “[...]" D. K. wniósł o jego uchylenie jako bezzasadnego, powołującego się na postępowanie dowodowe przeprowadzone bez należytej staranności oraz na przepisy prawa, które nie mają zastosowania do zajętych towarów oraz o przeprowadzenie 100% ekspertyzy w stosunku do zajętych towarów. Wskazał, że zajęte towary stanowią własność osoby zagranicznej spoza Wspólnoty – tj. z Ukrainy. Zostały one zakupione w kraju trzecim tj. w Dubaju – Zjednoczone Emiraty Arabskie i przewożone do kraju trzeciego bez przeznaczenia do importu na obszarze celnym Wspólnoty. Towary te nie są importowane przez osobę posiadająca siedzibę we Wspólnocie, nie są jej własnością i nie są przeznaczone na rynek Wspólnoty, zatem nie zostały wprowadzone na obszar celny Wspólnoty sensu stricto – tj. z zamiarem ich sprzedaży i używania. Wobec tego zastosowanie mają przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego, regulujące procedurę wspólnotowego/wspólnego tranzytu. W dalszej części zakwestionował sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego przez firmę Versace, która stwierdziła naruszenie praw własności intelektualnej. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W jej motywach Dyrektor Izby Celnej wskazał, że zajęcie towarów przez organ I instancji było uzasadnione. Zasady i tryb przewozu towarów na obszar celny Wspólnoty Europejskiej oraz wywozu towarów z tego obszaru regulują przepisy prawa wspólnotowego oraz w zakresie uzupełniającym ustawa z dnia 19.03.2004 r. Prawo celne. Zgodnie z art. 2 ostatnio wymienionej ustawy wprowadzenie towaru na obszar celny Wspólnoty lub jego wyprowadzenie z tego obszaru powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 37 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny towary wprowadzone na obszar celny Wspólnoty podlegają, od chwili ich wprowadzenia, dozorowi celnemu. Pozostają one pod dozorem celnym tak długo, jak jest to niezbędne do okreslenia ich statusu celnego, a w przypadku towarów niewspólnotowych i bez uszczerbku dla art. 82 ust. 1, aż do zmiany ich statusu celnego bądź wprowadzenia do wolnego obszaru celnego lub składu wolnocłowego albo ich powrotnego wywozu, bądź zniszczenia zgodnie z art. 182. Natomiast stosownie do art. 57 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jeżeli organy celne stwierdzają, że towary zostały wprowadzone na obszar celny Wspólnoty z naruszeniem przepisów, podejmują wszelkie niezbędne działania, łacznie ze sprzedażą towarów, w celu uregulowania ich sytuacji. Z kolei art. 30 ustawy Prawo celne stanowi, że jeżeli zgodnie z przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego organ celny jest obowiązany podjąć działania zmierzające do uregulowania sytuacji towaru, może dokonać jego zajęcia. Zajęcie towaru może być dokonane bez względu na prawa osób trzecich i z pierwszeństwem przed wszystkimi obciążeniami i przywilejami. Zajęcie towaru następuje w drodze postanowienia, które może być w każdym czasie uchylone lub zmienione. Organ II instancji wskazał, że zajęte towary są towarem niewspólnotowym, ujawnione zaś zostały na terenie Wspólnoty. Świadczy to o uprzednim ich wprowadzeniu na ten obszar. Odrebną kwestią jest wprowadzenie do obrotu przedmiotowych towarów opatrzonych podrobionym znakiem towarowym, któremu prowadzone przez organy celne postępowanie, ma zapobiec. Towary naruszające prawa własnosci intelektualnej bez zgody własciciela praw nie mogą zostać wprowadzone do obrotu zarówno na obszarze celnym Wspólnoty, jak i poza tym obszarem. Celem działania organów celnych, jest ochrona praw właściciela znaku towarowego i niedopuszczenie do działań niezgodnych z prawem. Dyrektor Izby Celnej w P. podniósł, że zajęte towary objęte były uprzednio procedurą tranzytu. Wskazując na art. 1 ust. 1 lit. b i art. 9 oraz 16 rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 i art. 84 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 2913/92 organ wskazał, że towary uznane za naruszajace prawo własnsci intelektualnej z chwilą zakończenia procedury przewidzianej w art. 9 nie mogą być: wprowadzane na obszar celny Wspólnoty, dopuszczone do swobodnego obrotu, wycofane z obszaru celnego Wspólnoty, wywożone, powrotnie wywożone, objęte procedurą zawieszającą lub umieszczone w wolnym obszarze celnym lub w wolnym obszarze celnym. W ocenie organu II instancji prowadzone przez Naczelnika Urzędu Celnego postępowanie było prawidłowe przed wszystkim z uwagi na naruszenie praw własności intelektualnej, poprzez opatrzenie towarów podrobionym znakiem towarowym należącym do firmy Gianni Versace, co potwierdził własciciel praw i Prokuratura Rejonowa w P. oraz z uwagi na nienadanie towarom dopuszczalnego przeznaczenia celnego – zniszenia towaru, mimo wezwania strony przez organ I instancji. Wobec powyższego organ I instancji miał obowiązek zająć przedmiotowe towary w celu uregulowania ich sytuacji prawnej na gruncie przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego i ustawy Prawo celne. Postanowienie Dyrektora Izby Celnej zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie firma “[...]" D. K. z/s w J. i nie wskazując kierunku jej weryfikacji, zarzuciła nieważność postępowania oraz błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydanego postanowienia. Zdaniem skarżącego prowadzenie postępowanie od samego początku dotknięte było wadą nieważności. Firma “[...]" była jedynie przewoźnikiem zakwestionowanego towaru, zatem nie powinna być adresatem podjętych przez organy celne rozstrzygnięć. Uczestnikiem postępowania winna byc osoba, która posiada tytuł prawny do rzeczy tj. odbiorca przesyłki, a zarazem jej właściciel. W dalszej części skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w zażaleniu, w szczególności dotyczące wybiórczego badania niektórych egzeplarzy przewożonych przedmiotów i dokonanie przez przedstawiciela firmy Gianni Versace “na odległość" oceny pod kątem zgodności towaru ze znakiem towarowym ww. firmy. Według skarżącego ocena ta winna być dokonana przez niezależnego eksperta. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i również powołał się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nadto wskazał, odpowiadając na zarzuty skargi, że skarżący pełniąc rolę przewoźnika przyjął towary na czas wykonywania usługi przewozowej i w tym czasie nimi władał, przedstawiał właściwym organom celnym, zgłaszał do odprawy celnej i tym samym ponosił za nie odpowiedzialność. Brał zatem czynny udział w procesie zmierzającym do wprowadzenia podrobionych towarów do obrotu poza obszarem Wspólnoty Europejskiej. Skierowanie do skarżącego postanowienia informującego o wypełnieniu ustawowego obowiązku zajęcia towarów naruszających prawo własności intelektualnej było zasadne, a postanowienie to nie przesądza o odpowiedzialności i nie nakłada na skarżącego żadnych obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym podlega legalność kwestionowanego skargą aktu (tu postanowienie) lub czynności organów administracji publicznej i objemuje ono ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego i ich wykładni przez organy administracji. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępwoaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Jednocześnie należy podnieść, że stosownie do art. 134 § 1 powyższej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w omówionym zakresie, Sąd nie stwierdził takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 ustawy cyt. wyżej, skarga podlegała oddaleniu. W rozpozanwanej sprawie przedmiotem osądu jest to, czy zajęcie towaów, tj. kosmetyków opatrzonych znakiem towarowym należącym do firmy Gianni Versace, w związku z podejrzeniem, że naruszają one prawo własności intelektualnej należące do w/w firmy, a przewożonych przez firmę przewozową “[...]" D. K., było prawidłowe na gruncie obowiązującego prawa. W ocenie Sądu, pogląd organów celnych zasługuje na akceptację. Na wstępie należy zauważyć, że w sferze ochrony własności intelektualnej na granicy podstawowe uregulowania prawne zawierają akty prawa europejskiego, wspólne dla wszystkich państw UE, co nie oznacza jednakże wyeliminowania przepisów prawa krajowego jako podstawy działań organów celnych skierowanych przeciwko towarom podjerzanym o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej oraz środków podejmowanych w odniesieniu do towarów, co do których stwierdzono, że naruszyły takie prawa. Niesporne jest, że w dniach [...] i [...] luty 2009 r. funkcjonariusze Oddziału Celnego w Medyce Urzędu Celnego w P. dokonali zatrzymania towarów, tj. kosmetyków opatrzonych znakiem towarowym należącym do firmy Gianni Versace, wg. załączonej specyfikacji, w związku z podejrzeniem, iż naruszają one prawo wlasności intelektualnej należące do w/w firmy, a które przewożone były samochodem należącym do formy przewozowej “[...]" D. K. Uprawnienie funkcjonariuszy celnych do takich działań wynika z art. 9 ust. 1 Rozporządzenia Rady /WE/Nr 1383/2003 z dnia 22 lipca 2003 r. dotyczące działań organów celnych skierowanych przeciwko towarom podejrzanym o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej oraz środków podejmowanych w odniesieniu do towarów, co do których stwierdzono, że naruszyły takie prawa (Dz.U.UE.L.03.196.7; Dz.U.UE-sp.02-13/469), zwane dalej “Rozporządzeniem nr 1383/03". Akta sprawy zawierają postanowienie z dnia [...] marca 2010 r. [...] Prokuratury Rejonowej w P. w przedmiocie dowodów rzeczowych po umorzeniu dochodzenia, którym przekazano według właściwości do Urzędu Celnego w P. Oddział Celny w M. uznane za dowód rzeczowy towary (przedmiotowe kosmetyki zatrzymane przez funkcjonariuszy celnych w dniach [...] i [...] luty 2009 r.). Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że Prokuratura Rejonowa w P. nadzorowała dochodzenie w sprawie wprowadzenia do obrotu gospodarczego towarów z podrobionymi znakami towarowymi w dniach [...] i [...] luty 2009 r. w M. przez D. K. na szkodę Gianni Versace, czyli o przestępstwo z art. 305 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej. Wprawdzie postępowanie to zostało umorzone w dniu [...] maja 2009 r., wobec braku znamion czynu zabronionego ze względu na fakt, że zatrzymany towar nie został wprowadzony do obrotu na terenie RP. Nie może być jednakże wycofany z obrotu celnego WE (art. 16 Rozporządzenia nr 1383/03). Wspomniany przepis stanowi, że towary uznane za naruszające prawo własności intelektualnej z chwilą zakończenia procedury przewidzianej w art. 9 nie mogą być: - wprowadzane na obszar celny Wspólnoty, - dopuszczone do swobodnego obrotu, - wycofane z obszaru celnego Wspólnoty, - wywożone, - powrotnie wywożone, - objęte procedurą zawieszającą, lub - umieszczone w wolnym obszarze celnym lub w wolnym składzie celnym. Nie jest też kwestionowane, że na wezwanie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2010 r. do nadania towarowi przeznaczenia celnego zniszczenia w terminie 30 dni od dnia otrzymania tego wezwania – towarom zatrzymanym w dniach [...] i [...] luty 2009 r. – skarżący nie zareagował stosownie do tego wezwania. To “niedziałanie" skarżącego doprowadziło w rezultacie do dokonania przez organ celny zajęcia towaru. W myśl art. 37 ust. 1 rozporządzenia Rady /EWG/nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz.WEL302 z 19 październiak 1992 r. ze zm., zwanego dalej WKC) towary wprowadzane na obszar celny Wspólnoty podlegają, od chwili ich wprowadzenia, dozorowi celnemu. Mogą one podlegać także kontroli organów celnych zgodnie z obowiązującymi przepisami. W świetle powyższego, do podstawowych obowiązków osoby odpowiedzialnej za towar bez wątpienia zaliczyć należy przestrzeganie przepisów prawa celnego i innych regulacji dotyczących przywożonych towarów, korzystanie z dróg wyznaczonych przez organy celne, a także przedstawienie towarów tym organom. W związku z objęciem dozorem celnym towarów od chwili ich wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty lub zgłoszenia do wywozu, bez względu na to, czy są to towary wspólnotowe czy też niewspólnotowe, organy celne są uprawnione do przeprowadzenia kontroli wprowadzonych towarów. Jak stanowi ust. 2 cyt. wyżej art. 37 WKC pozostają one pod dozorem celnym tak długo, jak jest to niezbędne do określenia ich statusu celnego, a w przypadku towarów niewspólnotowych i bez uszczerbku dla art. 82 ust. 1 aż do zmiany ich statusu celnego bądź wprowadzenia do wolnego obszaru celnego lub składu wolnocłowego albo ich powrotnego wywozu bądź zniszczenia zgodnie z art. 182. Z kolei stosownie do treści art. 57 WKC, jeżeli organy celne stwierdzą, że towary zostały wprowadzone na obszar celny Wspólnoty z naruszeniem przepisów lub zostały usunięte spod dozoru celnego, podejmują wszelkie niezbędne działania, łącznie ze sprzedażą towarów, w celu uregulowania ich sytuacji. Trzeba również wskazać na treść art. 30 ustawy z dnia 10 września 2004 r. – Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze zm.): “Jeżeli zgodnie z przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego organ celny jest obowiązany podjąć działania zmierzające do uregulowania sytuacji towaru, może dokonać jego zajęcia" (ust. 1). Z ust. 2 i 3 tegoż artykułu wynika, że zajęcie może być dokonane bez względu na prawa osób trzecich i z pierwszeństwem przed wszystkimi obciążeniami i przywilejami, a następuje ono w drodze postanowienia, które może być w każdym czasie uchylone lub zmienione. W świelte przedstwionych uregulowań prawnych oraz niespornych okoliczności stanu faktycznego sprawy, zajęcie towaru postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] dokonane zostało prawidłowo, a tym samym nie narusza prawa. Organ celny działał na podstawie prawa jako organ uprawniony do podjęcia działań zmierzających do uregulowania sytuacji towaru, co w warunkach rozpoznawanej sprawy – ze względu na “niedziałanie" skarżącego – było konieczne i uzasadnione. Działania takie zabezpieczają dalszy tok postępowania poprzez eliminację chociażby ryzyka przypadkowej utraty towaru, uszkodzenia itp., jednak przede wszystkim ukierunkowane są na ochronę praw właściciela znaku towarowego, gdy istnieje podejrzenie, że towar narusza prawo własności intelektualnej i niedopuszczenie do działań niezgodnych z prawem. Chybione jest stanowisko skarżącego, jakoby to nie on – będąc jedynie przewoźnikiem zakwestionowanych towarów – powinien być adresatem postanowienia o zajęciu towarów naruszających prawo własności intelektualnej. Niewątpliwie właśnie on przedstawił towar organom celnym, a więc słuszne są wyjaśnienia w tym względzie zawarte w odpowiedzi na skargę. Sąd nie podziela zarzutów skargi, sformułowanych uprzednio w zażaleniu, co do sposobu przeprowadzenia postępowania dowodowego, a także zgłoszonych przez pełnomocnika skarżącego podczas rozprawy przed sądem – jakoby to postępowanie prowadzone było “tendencyjnie i niefachowo". Z materiału zebranego w sprawie wynika bowiem, że organ celny uzyskał jednoznaczne stanowisko przedstawiciela firmy Versace, iż zatrzymane towary nie zostały wyprodukowane przez GVS.p.A, umieszczone na nich znaki towarowe są podrobione, co zostało też potwierdzone przez Prokuraturę Rejonową w P. Nadto akta sprawy nie zawierają dowodu żądania przez skarżącego przeprowadzenia “100 % ekspertyzy towaru", stąd też zarzuty natury proceduralnej nie mogły odnieść spodziewanego przez niego skutku. Wnioskowanie zaś przed Sądem przeprawodzenia takiej ekspertyzy nie mogło zostać uwzględnione, gdyż nie znajduje wsparcie w przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami adminsitracyjnymi skarga została oddalona.