II SA/Rz 1076/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 5 września 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku G. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie - postanawia - I. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. G. L. wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a przynajmniej od wskazanego wyżej wpisu i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ze złożonego przez niego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wspólne gospodarstwo prowadzi wraz z żoną i czwórką dzieci (26, 21, 17 i 16 lat) w domu o pow. 110 m.kw. Najstarszy syn nie pracuje, natomiast młodszy studiuje poza miejscem zamieszkania, co wiąże się z wydatkiem rzędu 700-900 zł miesięcznie. Koszt biletów komunikacyjnych dla dzieci to 200 zł, natomiast przybory szkolne, wycieczki oraz zajęcia pozalekcyjne dzieci wynoszą od 300 do 500 zł. Dochody wnioskodawcy i jego małżonki to wynagrodzenia za pracę w kwotach odpowiednio: 1366,95 zł oraz 2300 zł. Wydatki rodziny są następujące: telefon i Internet – 97 zł, woda i ścieki – 62 zł, wywóz śmieci – 84 zł, energia elektryczna – 200 zł, wyżywienie 1300 – 1600 zł, ogrzewanie – 160 zł, odzież – 200 do 300 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika to prawo pomocy w całkowitym zakresie, o czym stanowi art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Może być ono przyznane stronie na jej wniosek, gdy w myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei udowodnienie przez wnioskującego o wsparcie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) świadczy o potrzebie udzielenia jej prawa pomocy w częściowym zakresie tj. zwolnienia tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata czy radcy prawnego art. 245 § 3 P.p.s.a.). W obydwu więc powołanych wyżej przepisach tj. art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. zwraca uwagę obowiązek strony udowodnienia, że jej sytuacja materialna uzasadnia odstąpienie w jej przypadku od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania (art. 199 P.p.s.a.). Dane przedstawione przez G. L. nie wskazują, że wymaga on udzielenia prawa pomocy w całkowitym zakresie. Oboje z żoną uzyskują bowiem stałe dochody, mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, jak też są właścicielami samochodu. Trudno zatem zaliczyć wnioskodawcę do osób ubogich, do których adresowane jest prawo pomocy w najszerszych granicach. Poza tym, wnioskodawca wydatkuje także środki na wycieczki i zajęcia pozalekcyjne dzieci, a wydatkowi z tego tytułu nie można przypisać charakteru koniecznego, a zatem odnoszącego się do egzystencji jednostki. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się bowiem, że wydatki na kształcenie można zaliczyć do wydatków utrzymania koniecznego w takim zakresie, w jakim od ich poniesienia zależy możliwość kontynuowania nauki (np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20.06.2006 r. I OZ 805/2006 publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Poza tym, podane przez skarżącego wydatki wyczerpują cały dochód jego i jego żony, a strona nie podała wysokości środków przeznaczanych na utrzymanie samochodu, który – jak wynika z wniosku – posiada. Rodzi to pytanie o źródło pokrycia tego wydatku. Należy także podkreślić, że jako okoliczność uzasadniającą przyznanie prawa pomocy strona wskazała brak znajomości procedury sądowej. Powyższe nie stanowi jednak w świetle powołanych wyżej przepisów przesłanki uwzględnienia żądania w tym zakresie. Stanowi nią natomiast tylko zła sytuacja materialna strony. Ponadto, udział zawodowego pełnomocnika na obecnym etapie postępowania nie jest przez ustawę procesową (P.p.s.a.) wymagany, a Sąd obowiązany jest uwzględnić wszelkie uchybienia, do których doszło na etapie postępowania przed organami administracji publicznej. Mając to wszystko na uwadze uznano, że zasadnym jest udzielenie skarżącemu częściowego wsparcia tj. zwolnienie od wpisu od skargi. Rodzina wymienionego jest wieloosobowa (6), a dochody uzyskują tylko wnioskodawca i jego żona. Duże wydatki przeznaczane są na edukację, zwłaszcza studiującego syna. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.