II SA/Rz 1077/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-11-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która otrzymuje rentę w wysokości 650 zł miesięcznie i jest współwłaścicielem nieruchomości oraz gospodarstwa rolnego, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której miesięczny dochód wynosi 650 zł, a ponoszone koszty utrzymania (w tym opłaty za energię, gaz, ubezpieczenie domu i leki) wynoszą około 260 zł miesięcznie, nie wykazuje, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Posiadanie nieruchomości i gospodarstwa rolnego, mimo że nieprzynoszące bezpośrednich dochodów, stanowi zabezpieczenie majątkowe. Ustanowienie adwokata nie jest obligatoryjne dla zapewnienia prawa do sądu, a sąd bada sprawę z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący S. S. złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, który odmówił mu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych). Referendarz uznał, że skarżący dysponuje stałymi dochodami z renty i posiada gospodarstwo rolne, co wyklucza przyznanie pomocy. Skarżący zarzucił nieprawidłowe ustalenie jego sytuacji majątkowej, wskazując, że renta 650 zł jest jedynym źródłem utrzymania.Rozstrzygnięcie
Sąd utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego, oddalając sprzeciw S. S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1077/17 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.
Zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy odmówił S. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Zdaniem referendarza Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, dysponuje niewysokimi ale stałymi i pewnymi comiesięcznymi dochodami w postaci renty, prowadzi gospodarstwo rolne, które może przynosić dochody i równocześnie może być dofinansowywane dopłatami czy dotacjami. Ponosi niewysokie koszty utrzymania, a skomplikowany charakter sprawy, na który się powołuje nie może stanowić podstawy przyznania pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia wnioskodawca zarzucił referendarzowi nieprawidłowe ustalenie jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. Wskazał, że kwota 650 zł jaką otrzymuje z tytułu renty jest jedynym źródłem jego utrzymania, z czego trudno jest zaspokoić bieżące potrzeby, nie jest w związku z tym w stanie poczynić jakichkolwiek oszczędności na koszty związane z prowadzeniem sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."): przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym ( czego dotyczy wniosek ) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wyłącznymi przesłankami przyznania prawa pomocy są okoliczności związane z sytuacją majątkową. Inne pozaprawne przesłanki, związane choćby z charakterem sprawy, nie mają znaczenia dla oceny wniosku.
Przedstawiona przez Skarżącego sytuacja majątkowa wygląda następująco: Skarżący utrzymuje się z dochodu, w postaci renty, w wysokości 650 zł. Jest współwłaścicielem w 1/9 części domu drewnianego o powierzchni 60 m2 oraz domu murowanego niewykończonego o powierzchni 150 m2. Posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 4,09 ha. Ponoszone przez niego wydatki to opłata za energie elektryczną w wysokości 120 zł miesięcznie, za gaz 100 zł, za ubezpieczenie domu 270 zł, koszt zakupu leków 40 zł.
W ocenie Sądu sytuacja Skarżącego nie wyczerpuje przesłanek opisanych w art. 246 § 1 P.p.s.a.
Z przedstawionych przez niego okoliczności wynika, że Skarżący ponosi koszty utrzymania w wysokości 260 zł plus podana przez niego kwota ubezpieczenia na dom 270 zł, która jest opłatą roczną płatną jednorazowo lub ratalnie, miesięczne obciążenie z jej tytułu wynosi około 23 zł. Porównując zatem przedstawioną przez Skarżącego kwotę dochodów z miesięcznymi wydatkami wskazać należy, że wolna pozostaje jeszcze kwota około 350 zł.
W ocenie Sądu Skarżący nie wykazał, ze nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ramach możliwość Skarżący zaspakaja swoje potrzeby, ma zapewnione potrzeby mieszkaniowe, nie ma obciążeń i nie istnieje ryzyko, że poniesienie przez niego kosztów sądowych spowoduje powstanie uszczerbku w jego utrzymaniu.
Aktualnie wysokość kosztów to 100 zł z tytułu wpisu od skargi. Ustanowienie fachowego pełnomocnika nie jest obowiązkiem i nie jest jedyną gwarancją zapewnienia stronie prawa do sądu. Jak zaznaczył referendarz Sądowy, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani też podstawą prawną, ale z urzędu bada legalność decyzji pod kątem naruszenia przepisów postępowania, przepisów prawa materialnego. Nie istnieje zatem ryzyko, że nieustanowienie zawodowego pełnomocnika ograniczy prawo Skarżącego w dochodzeniu praw przed sądem.
W świetle powyższego Sąd zgadza się z dokonaną przez referendarza oceną. Nie podważa jej wniesiony przez Skarżącego sprzeciw, w którym Skarżący poza odmienną oceną nie przedstawił żadnych nowych okoliczności.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło