II SA/Rz 1079/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 5 września 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. Skarżący W. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie na jego rzecz radcy prawnego. Wskazał, że ma 76 lat; jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Jako będącą we wspólnym z nim gospodarstwie domowym skarżący wskazał żonę, z którą pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej. Podniósł, że jego emerytura wynosi 2908 zł, zaś wydatki są następujące: gaz, woda, prąd, ogrzewanie – 900 zł, leczenie – 170 zł, usługi telekomunikacyjne – 100 zł, częściowe pokrycie rat leasingowych – 1000 zł. Strona wskazała nadto, że posiada zgromadzone oszczędności w kwocie 2300 zł. Uznając powyższe oświadczenie skarżącego za niewystarczające do rozpoznania jego wniosku, wezwano go do jego uzupełnienia. W odpowiedzi wnioskodawca podał, że żona pobiera emeryturę w wysokości 900 zł, z której finansuje swoje leczenie. Prowadzi ona działalność gospodarczą, która jednak nie przynosi dochodów. Posiada ona znaczne zobowiązania finansowe wobec banków. Dom, w którym skarżący mieszka wraz z żoną stanowi własność córki. Koszt wyżywienia to 500 zł, opłata za gaz wynosi 125 – 150 zł, opłata za prąd to także 125 – 150 zł, opłata za wodę – 120 zł, wywóz nieczystości – 20 zł, ogrzewanie – 200 zł, paliwo do samochodu, którego dotyczy umowa leasingu – 100 zł, telefony 70 zł, Internet – 30 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Sytuacja W. W., przedstawiona przez niego we wniosku, nie wskazuje, by wymieniony wymagał uzyskania wsparcia w ramach instytucji prawa pomocy i to w jakimkolwiek zakresie. Przesłankę przyznania całkowitego prawa pomocy, na które składa się zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie zawodowego zastępcy prawnego (art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.".) stanowi niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania – art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z kolei w przypadku częściowego prawa pomocy tzn. obejmującego zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie radcy prawnego (art. 245 § 3 P.p.s.a.), o jego przyznaniu przesądza niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zasadniczo to strona postępowania sądowego obowiązana jest do poniesienia jego kosztów (art. 199 P.p.s.a.) i w tym celu winna wygospodarować środki z uzyskiwanych przez siebie dochodów czy też posiadanych oszczędności. Wysoka emerytura skarżącego (2908 zł), wielkość ponoszonych przez niego co miesiąc wydatków (ok. 2500 zł) w porównaniu z wysokością tej pierwszej oraz posiadane oszczędności pieniężne (2300 zł) w żaden sposób nie wskazują, by istniała potrzeba dofinansowania strony ze środków Skarbu Państwa. Przeciwnie, dane te świadczą o bardzo dobrej kondycji finansowej wnioskodawcy i odstąpienie w takich okolicznościach od obowiązującej w postępowaniu sądowym zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania (art. 199 P.p.s.a.) stanowiłoby ewidentne nadużycie instytucji prawa pomocy. Przeznaczona jest ona dla osób mających trudności z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych. Tego rodzaju problemy nie występują tymczasem w przypadku skarżącego, który jest w stanie nie tylko zaspokoić z uzyskiwanych środków potrzeby egzystencjalne, ale także pokrywa wysokie (stanowiące 1/3 dochodu) raty leasingowe za samochód, koszty paliwa do niego (100 zł), jak też wydatek z tytułu korzystania z dwóch telefonów i Internetu (100 zł). Wymienione wydatki z pewnością nie należą do koniecznych, a zatem dotyczących podstawowych potrzeb życiowych. Ujść uwadze nie może także okoliczność, iż W. W. nie ujawnił sytuacji majątkowej swojej żony tj. nie wskazał uzyskiwanego przez nią z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej dochodu. Podał tylko wymijająco, że z tego "co się orientuje", działalność ta nie przynosi zysków. Powyższe powoduje brak całkowitej jasności co do możliwości płatniczych skarżącego. Fakt bowiem, że pozostaje z żoną w ustroju rozdzielności majątkowej nie skutkuje prawem do odmowy ujawnienia sytuacji materialnej małżonki, z którą skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Powyższe względy zdecydowały o odmowie przyznania stronie żądanego przez nią prawa pomocy, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.