II SA/Rz 1082/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-09-25
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w pełni swojej sytuacji finansowej i nie współpracowała z sądem w zakresie uzupełnienia wymaganych danych?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., ponieważ sprawy dotyczące odmowy przyznania zasiłku celowego są ustawowo zwolnione z opłat. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, co wynikało z niepełnego uzupełnienia danych i dokumentów na wezwanie sądu, zgodnie z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
Strona K. Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania zasiłku celowego. Strona wskazała na niskie dochody z pomocy społecznej i wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Sąd wezwał stronę do uzupełnienia danych dotyczących jej stanu rodzinnego, majątku i dochodów, jednakże strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych informacji, co uniemożliwiło pełną ocenę jej sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
I. Umorzono postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w zakresie zwolnienia wnioskodawczyni od kosztów sądowych. II. Odmówiono przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego - postanawia - I. umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w zakresie zwolnienia wnioskodawczyni od kosztów sądowych, II. odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
K. Z. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Z wniosku, jak też odpowiedzi udzielonej przez stronę na wezwanie o uzupełnienie pierwotnych danych jej żądania wynika, że skarżąca gospodaruje wspólnie z synem. Obydwoje utrzymują się ze wsparcia pomocy społecznej. Skarżąca uzyskuje z tego tytułu zasiłek stały wynoszący 373,08 zł. Ponadto, korzysta także z zasiłków celowych na zakup bielizny i obuwia. Ze względu na wiek i stan zdrowia nie podejmuje żadnych prac dorywczych. Z kolei syn jest osobą bezrobotną i także nie pracuje dorywczo, nie uzyskując tym samym jakiegokolwiek dochodu. Skarżąca wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o emeryturę. Wnioskodawczyni pobiera także dodatek mieszkaniowy w kwocie 155,47 zł oraz dodatek energetyczny w wysokości 15,40 zł. Wnioskodawczyni razem z synem korzystają także z ciepłych posiłków przyznanych im w ramach świadczeń z pomocy społecznej. Strona podniosła, że ubiega się o adwokata, bowiem sama nie jest prawnikiem i niej jest w stanie w pismach procesowych powoływać się na stosowne regulacje prawne. Jako comiesięczne wydatki strona wskazała: 373 zł – żywność, środki higieny osobistej, lekarstwa,110 zł – gaz, 40-60 zł – prąd, 287,12 zł – czynsz (obecna zaległość wnioskodawczyni w tym przedmiocie wynosi 967,47 zł), 5 zł – telefon syna. Skarżąca wskazała, że posiada samochód osobowy, który od 2011 r. jest nieubezpieczony i nie korzysta z niego.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
K. Z. kwestionuje decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Sprawy tego rodzaju objęte są ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych, na co wskazuje brzmienie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Skutkuje to koniecznością umorzenia postepowania z wniosku skarżącej o zwolnienie jej od kosztów sądowych wobec jego bezprzedmiotowości na podstawie art. 249a P.p.s.a.
Przechodząc z kolei do rozpoznania żądania strony w zakresie ustanowienia adwokata należy podnieść, że wchodzi ono w zakres tzw. częściowego prawa pomocy. W art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. zostało wskazane, że pomoc taka przysługuje osobie, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O potrzebie ustanowienia adwokata przesądza więc sytuacja ekonomiczna strony. Nie ma natomiast w tym zakresie żadnego znaczenia podnoszona przez wnioskodawczynię argumentacja, że nie jest prawnikiem i dlatego nie jest w stanie opisać błędów i zaniechań organów z powołaniem się na stosowne akty prawne. Ponadto należy także wskazać, że udział zawodowego pełnomocnika na aktualnym etapie postępowania nie jest obligatoryjny, bowiem z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd zobowiązany jest do uwzględniania z urzędu wszelkich zaniedbań organów administracyjnych.
Z uwagi na wątpliwości co do prawdziwości złożonego przez wnioskodawczynię oświadczenia dotyczącego jej stanu rodzinnego, majątku i dochodów, wezwano stronę do podania dodatkowych danych i przedłożenia dodatkowych dokumentów. Oceniając udzieloną na powyższe odpowiedź należy ją uznać za niepełną. Mianowicie, skarżąca nie podała wysokości comiesięcznych wydatków na telewizję. Nie wskazała także, czy syn jest posiadaczem pojazdów mechanicznych, a jeśli tak, to jakie wiążą się z tym comiesięczne koszty utrzymania. Skarżąca nie nadesłała wreszcie wyciągu z rachunku bankowego syna. Nie można jednocześnie uznać, że danych i dokumentów syna nie wskazała, uznając, że nie jest on członkiem prowadzonego przez nią gospodarstwa domowego. Trudno bowiem przyjąć, że syn gospodaruje odrębnie, bowiem – jak twierdzi strona - nie dokłada się do tego gospodarstwa, pozostając na jej utrzymaniu. Poza tym, skarżąca w odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie przedstawiła inne dane dotyczące osoby syna.
Fakt braku wypełnienia przez składającą wniosek w całości kierowanego do niej wezwania pozwala na przyjęcie, że strona nie wykazała, by nie była w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika w niniejszej sprawie. To bowiem w interesie wnioskodawcy jest podanie wszystkich istotnych z punktu widzenia przesłanki przyznania prawa pomocy danych, w tym w szczególności tych, o które została dodatkowo wezwana. Wskazane wezwanie, którego podstawę prawną stanowi art. 255 P.p.s.a. ma bowiem na celu pełne poznanie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Częściowa zaś odpowiedź na powyższe analizę taką utrudnia bądź nawet uniemożliwia.
Z tych względów, a zatem wobec braku dostatecznej współpracy K. Z. z Sądem odmówiono ustanowienia na jej rzecz adwokata, w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło