II SA/Rz 1089/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi B. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego -skargę oddala- Przedmiotem skargi B. Z. jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] - wydane w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), określanej następnie jako "K.p.a." oraz art. 119 § 1 i art. 59 § 1, § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a." - utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Kółku Rolniczemu [...] w terminie do 30 sierpnia 2006 r. wykonanie w budynku garażowo-biurowym usytuowanym na działce nr 970/1, nr 967/5, nr 967/8 w miejscowości S. szczegółowo określonych czynności. Wobec zmiany właściciela wymienionych działek, w piśmie z dnia 31.10.2012 r., poinformowano nowego właściciela o ciążących na nim obowiązkach, załączając jednocześnie kserokopię decyzji je nakładających. W związku z faktem, że B. Z. nie wykonał przedmiotowych obowiązków, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie egzekucyjne. W piśmie z dnia 7 sierpnia 2013 r. wyżej wymieniony wniósł zarzuty do tegoż postępowania, jak też wniósł w nim o jego umorzenie z uwagi na błąd co do osoby zobowiązanego wskazanego w treści tytułu wykonawczego. Decyzja o nałożeniu obowiązku dotyczy bowiem innego podmiotu niż ten, w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne tj. Kółka Rolniczego [...]. Nawet jednak jeśli przyjąć, że obowiązki objęte tytułem wykonawczym przeszły na niego na skutek umowy sprzedaży, to nie został przedłożony żaden dokument wskazujący na powyższe. B. Z. podniósł także, iż stan faktyczny w porównaniu do roku 2006 zmienił się w ten sposób, że częściowo wykonane zostały nałożone decyzją z dnia [...].07.2006 r. obowiązki. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a., odmówił umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wskazując, że żadna ze wskazanych w tym przepisie przesłanek nie zachodzi. B. Z. złożył zażalenie na to postanowienie, zarzucając błędne przyjęcie wykonalności decyzji dnia [...].07.2006 r. Podniósł, że w budynku, którego dotyczy sprawa mieszkają tzw. dzicy lokatorzy, przeciwko którym toczy się obecnie postępowanie przed Sądem Rejonowym [...] o eksmisję. Czynności, które muszą zostać wykonane, jako wypełnienie nałożonego obowiązku nie mogą być tymczasem podejmowane w obecności lokatorów. Podniósł, że o ile obowiązek wyłączenia budynku z użytkowania obciąża właściciela, o tyle obowiązek zapewnienia lokali zamiennych należy już do właściwej gminy. Do momentu zaś, gdy lokale takie nie zostaną dostarczone, obowiązek nie może zostać wykonany, co wyłącza z kolei możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Po rozpoznaniu zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. utrzymał w mocy kwestionowane nim rozstrzygnięcie organu I instancji. Podkreślił, ze podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego mogą być tylko okoliczności wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a. Organ wskazał, że obowiązek wynikający z ostatecznej decyzji PINB z dnia [...].07.2006 r., która pozostaje w obrocie prawnym i podlega wykonaniu, nie został wykonany i jest nadal wymagalny; został prawidłowo określony i jest wykonalny. Nie zachodzi także błąd co do osoby zobowiązanego, zaś zastosowany środek egzekucyjny jest właściwy. Przedmiotowy obowiązek obciąża aktualnego właściciela budynku bez względu na to, czy stał się on tym właścicielem z mocy umowy (jak w niniejszej sprawie) czy też w drodze dziedziczenia, bowiem obowiązek administracyjny nie podlega przedawnieniu, chyba, że przewiduje to przepis szczególny. B. Z. jest następcą prawnym poprzedniego właściciela i wchodzi w prawa oraz obowiązki wiążące się z nabytą nieruchomością. W ocenie WINB, brak jest także podstaw do umorzenia grzywny w trybie art. 125 u.p.e.a., stanowiącym inny przypadek umorzenia postępowania przewidziany w ustawie w rozumieniu art. 59 § 1 u.p.e.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na postanowienie WINB z dnia [...] września 2013 r. B. Z. wniósł o jego uchylenie w całości wraz z poprzedzającym go postanowieniem organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: 1. art. 7, art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. przez : - niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia PINB, niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności brak wzięcia pod uwagę, że w budynku, którego dotyczy sprawa mieszkają "dzicy lokatorzy", a po opuszczeniu przez nich tego budynku zostanie dokonana jego rozbiórka, - niepełne i niedostateczne uzasadnienie decyzji, 2. art. 59 § 1 pkt 1 i pkt 5 u.p.e.a. przez przyjęcie, że obowiązek wynikający z decyzji PINB z dnia [...].07.2006 r. jest wymagalny, został prawidłowo określony i jest wykonalny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w skarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje : Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 powoływanej dalej jako p.p.s.a.), lub stwierdzenia nieważności w przypadku zaistnienia przyczyn określonych w art. 156 KPA (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten daje więc podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi podczas toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Strona skarżąca domagała się umorzenia postępowania egzekucyjnego mającego na celu doprowadzenie do realizacji nakazów zawartych w decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...], którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Kółku Rolniczemu [...] w terminie do 30 sierpnia 2006 r. wykonanie w budynku garażowo-biurowym usytuowanym na działce nr 970/1, nr 967/5, nr 967/8 w miejscowości S. szczegółowo określonych czynności. Podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w przepisie art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten przewiduje możliwość umorzenia postępowania egzekucyjnego w następujących przypadkach : 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Ponadto postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne oraz w przypadku określonym w art. 105 k.p.a. Strona skarżąca, jako podstawę żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazuje na przepisy art. 59 § 1 pkt 1, 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Argumentacja strony skarżącej w tym zakresie nie zasługuje na akceptację. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem B. Z., dotyczącym konieczności umorzenia postępowania określonej w punkcie 1. Zgodnie z zarzutami samego skarżącego budynek, którego dotyczy postępowanie jest zamieszkiwany przez, jak to on określa "dzikich lokatorów", a więc z całą pewnością można przyjąć, że choćby w tym zakresie obowiązek obciążający dłużnika nie został wykonany, co czyni argumentację w tym zakresie zupełnie chybioną. Nie można uznać, że zachodzi błąd, co do osoby zobowiązanego (art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). Z akt administracyjnych sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że decyzja z dnia [...] lipca 2006 r., Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego została skierowana do Kółka Rolniczego [...] i nakazywała mu, by w terminie do 30 sierpnia 2006 r. wykonał w budynku garażowo-biurowym usytuowanym na działce nr 970/1, nr 967/5, nr 967/8 w miejscowości S. szczegółowo określonych czynności. Poza sporem pozostaje, że doszło do zmiany właściciela wymienionych działek i jest nim obecnie B. Z., dlatego w piśmie z dnia 31.10.2012 r., poinformowano nowego właściciela o ciążących na nim obowiązkach, załączając jednocześnie kserokopię decyzji je nakładających. Poza sporem pozostaje, że skarżący co najmniej w części nałożonych na niego obowiązków nie wykonał. W takiej sytuacji uznać należy B. Z. za następcę prawnego Kółka Rolniczego [...] w zakresie działek nr 970/1, nr 967/5, nr 967/8 w miejscowości S. i w związku z tym z uwagi na brzmienie przepisu art. 28a u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne mogło być kontynuowane z jego udziałem. W tej materii wskazać należy również na brzmienie przepisu art. 33 § 4 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Przepis ten przewiduje, że w sprawach dotyczących spraw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Przeniesienie własności działek, z którymi związany jest obowiązek, nie może być przeszkodą do kontynuowania postępowania egzekucyjnego wynikającego z decyzji administracyjnej w stosunku do nowego ich właściciela. Wadliwe jest również jest stanowisko strony skarżącej, o ile podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego upatruje w przepisie art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Nie można uznać, że obciążający skarżącego obowiązek w zakresie zakazania użytkowania obiektu budowlanego do czasu wykonania w nim remontu okazał się niewykonalny, z uwagi na fakt zamieszkiwania w nim, jak określa skarżący "dzikich lokatorów" i niedostarczenie, w okresie wcześniejszym, przez Gminę lokalu zamiennego. Podkreślenia wymaga, iż toczy się postępowanie o eksmisję osób zamieszkujących w przedmiotowym obiekcie budowanym i że Gmina może być zobowiązana do dostarczenia lokalu zamiennego wskazanym wcześniej osobom, co jest faktem niekwestionowanym przez strony. Nie budzi żadnych wątpliwości Sądu, że o ile obowiązek zaprzestania użytkowania opisanego wyżej obiektu do czasu wykonania remontu obciąża jego właściciela, o tyle do zapewnienia lokalu zamiennego dla mieszkańców zobowiązana jest Gmina. Opóźnienie z dostarczeniem lokalu zamiennego obiektywnie uniemożliwiają skarżącemu realizację obciążającego go obowiązku, jednak przeszkoda ta ma charakter czasowy (ustanie, kiedy zostanie dostarczony lokal zamienny), a nie trwały. W przypadku czasowej niemożności wykonania obowiązku organ egzekucyjny może przykładowo w przypadku określonym w art. 35 u.p.e.a. wstrzymać czynności egzekucyjne, nie może jednak umorzyć postępowania egzekucyjnego z uwagi na czasowy charakter przeszkody. Sąd rozpoznając sprawę w granicach zakreślonych przepisem art. 134 p.p.s.a. nie dopatrzył się również by zachodziły jakiekolwiek inne podstawy określone w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub wynikające z art. 105 § 1 k.p.a. uzasadniające umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.