II SA/Rz 1089/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-12-04

Skład orzekający: Grzegorz Panek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która już korzysta z prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, która już korzysta z prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, jeśli wykaże, że jej dochody nie pozwalają na pokrycie wszystkich wydatków, w tym kosztów postępowania sądowego i wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Sąd, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, może zmienić zaskarżone postanowienie i przyznać prawo pomocy w pełnym zakresie, uwzględniając sytuację finansową wnioskodawczyni oraz zamiar wniesienia skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni ED uzyskała prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Następnie złożyła kolejny wniosek o prawo pomocy, tym razem obejmujący ustanowienie pełnomocnika. Starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała przesłanek ekonomicznych, a jedynie trudności w prowadzeniu sprawy. Sąd rozpoznał skargę wnioskodawczyni na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, oddalając ją. Następnie Sąd rozpoznał sprzeciw wnioskodawczyni od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy ustanowienia pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Zmienić zaskarżone postanowienie i ustanowić dla ED pełnomocnika w osobie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu ED od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 13 listopada 2017 r. w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi ED na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] z dnia [.] sierpnia 2017 r. nr [.] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - p o s t a n a w i a - zmienić zaskarżone postanowienie i ustanowić dla ED pełnomocnika w osobie adwokata. Postanowieniem z dnia 11 października 2017 r., uwzględniając wniosek ED, referendarz sądowy przyznała jej w żądanym zakresie prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 10 listopada 2017 r. ED zgłosiła kolejny wniosek o prawo pomocy, tym razem obejmujący żądanie ustanowienia pełnomocnika, adwokata. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówiła wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy uznając, że nie wykazała ona przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) dalej określanej skrótem "p.p.s.a.". Wniosku nie uzasadniono bowiem przesłankami ekonomicznymi, lecz trudnościami w prowadzeniu sprawy. Nie wykazano natomiast, aby wnioskodawczyni zmaga się z trudnościami finansowymi. W dniu 16 listopada 2017 r. Sąd rozpoznał skargę ED, oddalając ją. Natomiast w dniu 23 listopada 2017 r. wpłynęły dwa formularze PPF, w których ED ponowiła żądanie przyznania jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Dokumenty te Sąd ocenił jako sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 13 listopada 2017 r., ponieważ oba nadane zostały z zachowaniem terminu przewidzianego do wniesienia tego środka zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sprzeciw zasługiwał na uwzględnienie. Występując o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sytuacji korzystania już z prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, przyjąć należało, że skarżąca ubiega się o prawo pomocy w zakresie całkowitym, określonym w art. 245 § 2 p.p.s.a. W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Analizując poprzednio zgłoszony wniosek rozpoznany w październiku 2017 r. oraz obecne Sąd doszedł do przekonania, że ww. przesłanki zostały przez wnioskodawczynię wykazane. Rzeczywiście formularz z dnia 10 listopada 2017 r. nie zawierał szczegółowego uzasadnienia, ale wskazywał wysokość miesięcznego dochodu (1251,18 zł) oraz wydatki (czynsz – 336 zł, energia elektryczna – 60 zł, leki 200 zł, telefon 30 zł, podatek od nieruchomości 45 zł na rok). Dodatkowo aktualnie wnioskodawczyni podała, że na jedzenie przeznacza około 450 zł, środki czystości 50 zł, kosmetyki 50 zł, ubrania 100 zł. Trudno zatem przyjąć, że posiadany przez nią dochód może wystarczyć jej nie tylko na pokrycie zadeklarowanych wydatków, ale też poczynić oszczędności na poniesienie pełnych koszów postępowania sądowego, w tym wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika. Przedstawione informacje pozwalają uznać ją za osobę ubogą, uprawnioną do skorzystania z prawa pomocy w zakresie całkowitym. Dodatkowo, zmianie uległy okoliczności sprawy, ponieważ obecnie skarżąca chciałaby, jak oświadcza, wywieść skargę kasacyjną od wyroku z dnia 16 listopada 2017 r. Z podanych względów, orzekając na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 245 § 2 p.p.s.a., Sąd postanowił zmienić zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 13 listopada 2017 r. i przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy także w zakresie ustanowienia pełnomocnika – adwokata, którego z nazwiska wskaże właściwa Okręgowa Rada Adwokacka w [...], stosownie do art. 253 § 1 i 2 p.p.s.a., o czym wnioskodawczyni zostanie odrębnie powiadomiona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło