II SA/Rz 1091/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do schroniska dla bezdomnych i ustalenia opłaty za pobyt w placówce uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze ( alej: "organ odwoławczy", "organ II instancji" lub "Kolegium" ) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w sprawie skierowania J.P. (dalej: "skarżącego") do Schroniska dla Bezdomnych Kobiet i Mężczyzn , ustalenia opłaty za pobyt w ww. oraz nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej: "K.p.a.") oraz art. 97 ust.1 i 5 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.; dalej: u.p.s.") Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 20.06.2017r. J.P. zwrócił się do MGOPS w [...] o przyznanie pomocy w formie schronienia w Schronisku Dla Bezdomnych Mężczyzn i Kobiet oraz pomocy finansowej na częściowe pokrycie kosztów pobytu w schronisku. Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] Kierownik Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [....] działając z up. Burmistrza [...] skierował skarżącego do Schroniska dla Bezdomnych Kobiet i Mężczyzn , od dnia 01.07.2017r. do dnia 30.09.2017r. ustalił opłatę za pobyt w ww. placówce w wysokości 80 % wartości świadczenia- 720,00zł, zwolnił częściowo z ponoszenia odpłatności za pobyt w wysokości 297,20zł, nadał decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ I instancji stwierdził, że J.P. spełnia warunki do przyznania pomocy w formie schronienia na podstawie art., 48a u.p.s. oraz uchwały Nr [....] Rady Miejskiej w [...] z dnia 30.03.2015r. Jako miesięczny koszt utrzymania w schronisku organ wskazał 900zł miesięcznie. Dochód J.P. ustalił na kwotę 854zł, która jak wyjaśnił znajduje się przedziale od 130% do 150% kryterium dochodowego na osobę samotnie gospodarującą w związku z czym odpłatność za pobyt w schronisku ustalił w wysokości 80% średniego miesięcznego kosztu pobytu w schronisku w kwocie 720zł. Uwzględniając częściowo wniosek o zwolnienie od kosztów utrzymania w schronisku i treść §2 pkt 12 uchwały Rady Miejskiej uznał, że w przypadku wnioskodawcy zaistniały szczególne okoliczności do częściowego zwolnienia z opłaty, zajęcie komornicze. W związku z tym zwolnił skarżącego z ponoszenia opłaty w wysokości 297.20 zł, do zapłaty pozostawiając kwotę 422,40zł. W odwołaniu od powyższej decyzji J. P. domagał się zwolnienia z opłaty do wysokości 197,80 zł. W uzasadnieniu wskazał, że po potrąceniu zajęcia komorniczego i zapłaty raty w banku do dyspozycji pozostaje mu kwota 454zł, tj. 30%, potrzebna na osobiste wydatki tj. zakup środków higienicznych, lekarstwa, żywność, ubiór. Powyższych zarzutów nie podzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które opisaną na wstępie decyzją utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium zgodziło się zarówno z dokonanymi przez organ I instancji ustaleniami, jak i wyciągniętymi na ich podstawie wnioskami. Odnosząc się do postawionych zarzutów wskazało, że w schronisku skarżący ma zapewnione 3 posiłki dziennie, podstawowe środki higieniczne i może również ubiegać się o ubranie. Organ stwierdził również, że w sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w § 12 ust. 3 uchwały, skarżący tego nie wykazał, a posiadane przez niego zasoby pieniężne pozwalają przyjąć, że jest w stanie pokryć częściowe koszty pobytu w schronisku. W skardze do Sądu powtórzył argumenty, które były podstawą złożonego przez niego odwołania, a które sprowadzają się do stwierdzenia, że otrzymywana przez niego emerytura po odliczeniu kosztów zajęć komorniczych i zachowaniu 30 % wynagrodzenia na zaspokojenie bieżących potrzeb nie pozwala na pokrycie ustalonej opłaty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 1066), obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369)– zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja obejmuje: 1. Skierowanie Pana J.P. do Schroniska dla Bezdomnych Kobiet i Mężczyzn , ul. [...] 2 od dnia 01.07.2017r. do dnia 30.09.2017r., 2. Ustalenie opłaty za pobyt www. Placówce w wysokości 80 % wartości świadczenia, co po przeliczeniu daje 720,00zł, 3. Zwolnienie częściowo z ponoszenia odpłatności za pobyt w wysokości 297,20zł. Zarzuty skargi nie dotyczą co do zasady skierowania skarżącego do schroniska czy ustalonej wysokości opłaty, a jedynie zakresu zwolnienia od opłat za schronisko. Według skarżącego powinien on być zwolniony w całości od ich ponoszenia. Sąd w całości akceptuje stanowisko Kolegium w zakresie rozstrzygnięć o skierowaniu skarżącego do schroniska i ustaleniu wysokości opłaty. Ustalenia Kolegium jak i ocena prawna w tej części zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są prawidłowe i odpowiadają prawu. Co do zwolnienia skarżącego w części od obowiązku uiszczenia opłat za schronisko w kwocie 297,20 zł rozstrzygnięcie SKO zapadło bez uwzględnienia istotnej w sprawie okoliczności, tj. zajęcia z dniem 1 sierpnia 2017 r. wierzytelności w Urzędzie Skarbowym w [...] z tytułu nadpłaty w podatkach przypadającej J.P. w toku egzekucji z wniosku wierzyciela S.A. Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji przeciwko dłużnikowi J.P. na podstawie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym wydanym przez Sąd Rejonowy w [...], sygn. akt I [...] z dnia 1 lutego 2017 r., zaopatrzonym w klauzulę wykonalności w dniu 28 marca 2017 r. Kwota zadłużenia z odsetkami i kosztami egzekucji wyniosła na 1 sierpnia 2017 r. - 10 187,28 zł. Organy administracji procedując w kontrolowanej sprawie ustaliły na podstawie decyzji o waloryzacji emerytury skarżącego z 18 marca 2017 r., że jest ona przedmiotem egzekucji sądowej świadczeń niealimentacyjnych i potrąca się miesięcznie z tego tytułu skarżącemu 250 zł. Data nadania klauzuli wykonalności w/w nakazowi zapłaty z dnia 1 lutego 2017 r.– 28 marca 2017 r. – wskazuje, że egzekucja na podstawie tytułu wykonawczego jest prawdopodobnie inną egzekucją niż ta, którą organy opisują i z tytułu której potrącono skarżącemu po 250 zł. Istotne jest też to, że egzekucja na rzecz TUiR była wszczęta i prowadzona w dacie orzekania przez organy administracji. SKO w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji nie zweryfikowało także twierdzeń odwołania o posiadaniu przez skarżącego kredytu w banku i ratach z tego tytułu po 150 zł miesięcznie z tego tytułu. Obowiązkiem organu podczas procedowania w sprawie, w której stroną jest osoba ponad 70-letnia, pozbawiona dachu nad głową, mająca kłopoty finansowe są większe niż w standardowej sprawie. Dotyczy to w szczególności obowiązków informacyjnych z art. 9 K.p.a. jak i podejmowania z urzędu działań w celu zweryfikowania twierdzeń nieporadnej strony (art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a.). Zaniechanie tych obowiązków doprowadziło do przedwczesnej oceny przez SKO sytuacji życiowej skarżącego. Podstawą prawną rozstrzygnięcia o częściowym zwolnieniu skarżącego z opłat za schronisko jest § 12 cyt. uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia 30 marca 2015 r., nr [...]. Zgodnie z jego treścią w szczególnie uzasadnionym przypadku osoba/rodzina korzystająca z pobytu w ośrodku wsparcia może, na jej wniosek lub pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad być częściowo lub całkowicie zwolniona z ponoszenia odpłatności za pobyt, zwłaszcza ze względu na następujące okoliczności: a) z przeprowadzonej analizy budżetu domowego osoby/rodziny, uwzględniającej najniezbędniejsze potrzeby (m. in. udokumentowane wydatki związane z zakupem leków, opłatami za leczenie, stosowaniem specjalistycznej diety) wynika, że osoba/ rodzina nie jest w stanie ponosić odpłatności w wysokości wynikającej z przyjętych zasad; b) inne sytuacje życiowe i losowe. Posiadanie zadłużenia w banku i długu na ponad 10 000 zł – istniejącego na datę wydania decyzji przez SKO, w świetle przytoczonej regulacji są okolicznościami, które należy wziąć pod uwagę przy podejmowaniu decyzji w tym przedmiocie. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy SKO ustali z całą pewnością kwestię zadłużenia skarżącego w banku i W. S.A. Dopiero poczynienie tych ustaleń pozwoli na wydanie poprawnej decyzji w tym przedmiocie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.