II SA/Rz 1091/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia - postanawia – I. zwolnić skarżącą od uiszczenia kosztów sądowych II. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SA/Rz 1091/18 U Z A S A D N I E N I E M.B. (dalej: skarżąca) w sprawie opisanej w sentencji niniejszego postanowienia wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata. Podała, że mieszka w domu parterowym z lat 60-tych XX wieku i kilka lat temu zmuszona była zaciągnąć kredyt na jego remont z uwagi na jego zły stan techniczny. Spłaca raty w wysokości 403 zł z pobieranej emerytury w kwocie 1253 zł miesięcznie. Nie ma jeszcze zabezpieczenia przed zimą w postaci opału. Musi pomagać matce. Skarżąca mieszka sama, oprócz domu o pow. 70 m² posiada samochód osobowy o znikomej wartości z 1993 r. Jej stałe zobowiązania to: kredyt 400 zł, woda ok. 60 zł, energia elektryczna 80 zł, telefon 50 zł, ubezpieczenie domu 60 zł na 6 miesięcy, abonament za gaz 17 zł, odpady 84 zł rocznie, podatek 164 zł. Skarżąca zaznaczyła, że wniosek podyktowany jest jej złą sytuacją finansową. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.), osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2) -gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Oświadczenie strony powinno być dokładne, tzn. powinno z niego wynikać, że strona okoliczności związane z trudną sytuacją materialną wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek. Winna mieć ona świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W ocenie rozpoznającego wniosek referendarza, który zbadał przesłanki przyznania prawa pomocy w tej sprawie, zasadnym jest udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca utrzymuje się z niewysokiej emerytury, zmuszona była zaciągnąć zobowiązanie w postaci kredytu (20.000 zł) na konieczny remont dachu domu, w którym zamieszkuje. W sprawie nie wystąpiły jednak przesłanki do ustanowienia prawa pomocy w zakresie całkowitym, który zarezerwowany jest dla osób szczególnie ubogich, które nie tylko nie mają środków na pokrycie kosztów całego postępowania sądowego, ale także nie mają możliwości na ich zdobycie. Skarżąca nie powołuje się na okoliczności, które całkowicie uniemożliwiałyby jej jakąkolwiek partycypację w postępowaniu sądowym, np. w postaci wydatków związanych z ochroną zdrowia, którym należałoby dać pierwszeństwo przed innymi. Dlatego brak jest przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nadmienić w sprawie należy, że w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest reguły, zgodnie z którą udział pełnomocnika w sprawie jest potrzebny już na etapie wnoszenia skargi (czynność wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest objęta tzw. "przymusem adwokackim"). W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym przysługują gwarancje procesowe; Sąd bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę, udziela również pouczeń. W tej sprawie zakres przyznanego prawa pomocy pozwoli nadać sprawie bieg przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i zweryfikować rozstrzygnięcie organu. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.