II SA/Rz 1093/18
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-11-16
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazuje trudną sytuację materialną, ale spłaca zobowiązania cywilne?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, może zostać przyznane jedynie w sytuacji, gdy strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy strona wykazuje trudną sytuację materialną, ale jednocześnie spłaca zobowiązania cywilne (np. ratę kredytu), brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, natomiast uzasadnione może być przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący A.K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niską rentę, wydatki na leczenie, leki, opłaty i spłatę kredytu. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od uiszczenia kosztów sądowych. II. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami - postanawia – I. zwolnić skarżącego od uiszczenia kosztów sądowych II. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.
Sygn. II SA/Rz 1093/18
U Z A S A D N I E N I E
A.K. (dalej: skarżący) w sprawie opisanej w sentencji niniejszej decyzji wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata. Podał, że żyje bardzo skromnie, jest osoba samotną, utrzymuje się z renty po ojcu w kwocie 1450 zł, leczy się na choroby wewnętrzne z powodu całkowitej niezdolności do pracy. Dom, w którym zamieszkuje nie należy do niego. Skarżący wskazał, że na żywność wydaje ok. 500 zł, na ubrania 150 zł, na środki czystości 150 zł, na opłaty i opał 600 zł. Pozostała kwota emerytury przeznaczana jest na leki i opatrunki. Skarżący nie zadeklarował jakiegokolwiek majątku ruchomego ani nieruchomego. Uzupełnił oświadczenie o informacje o spłacie kredytu (250 zł rata miesięczna).
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.), osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2) -gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Oświadczenie strony powinno być dokładne, tzn. powinno z niego wynikać, że strona okoliczności związane z trudną sytuacją materialną wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
W ocenie rozpoznającego wniosek referendarza, który zbadał przesłanki przyznania prawa pomocy w tej sprawie na postawie wniosku i akt sprawy, zasadnym jest udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący z uwagi na stan zdrowia nigdy nie pracował, korzysta z pomocy swoich sióstr w prowadzeniu domu, pobiera rentę rodzinną, która powinna zabezpieczyć mu w pierwszej kolejności wydatki na stałe leczenie.
W sprawie brak jest jednak okoliczności, które całkowicie pozbawiałyby skarżącego możliwości udźwignięcia jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący jak podał spłaca zaciągnięte zobowiązania cywilne –kredyt –który nie może korzystać z pierwszeństwa przed wszystkimi zobowiązaniami w zainicjowanym postępowaniu sądowym. Dlatego brak jest przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zakres ten jest usprawiedliwiony wówczas, gdy skarżący nie ma jakiegokolwiek źródła pokrycia tych wydatków ani nie ma możliwości zdobycia koniecznych środków, z powodu braku źródeł stałych dochodów lub jakiegokolwiek majątku nieruchomego. Nadmienić w sprawie należy, że w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest reguły, zgodnie z którą udział pełnomocnika w sprawie jest potrzebny już na etapie wnoszenia skargi (czynność wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest objęta tzw. "przymusem adwokackim"). W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym przysługują gwarancje procesowe; Sąd bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę, udziela również pouczeń.
Zakres przyznanego prawa pomocy pozwoli nadać sprawie bieg przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło