II SA/Rz 1096/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-09-25

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie uzupełniła w całości wezwania organu o przedstawienie dodatkowych danych i dokumentów dotyczących swojej sytuacji finansowej, może skutecznie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Strona ubiegająca się o prawo pomocy, w tym zwolnienie od kosztów sądowych, musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewykonanie w całości wezwania organu o przedstawienie dodatkowych danych i dokumentów, które są niezbędne do oceny sytuacji materialnej, skutkuje brakiem podstaw do przyznania prawa pomocy i uzasadnia odmowę.
Stan faktyczny
K. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych. Po złożeniu wstępnego oświadczenia o stanie majątkowym, sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące wydatków, sytuacji finansowej oraz źródła dochodów. Strona uzupełniła wniosek częściowo, nie podając wszystkich wymaganych informacji, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawczyni K. M. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 25 września 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni K. M. prawa pomocy. Do skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry K. M. dołączyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy z uwagi na trudną sytuację finansową. Podała, że wraz z mężem, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe mieszka w domu o powierzchni 369 m.kw. Ponadto jest właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 0,46 ha oraz samochodu ciężarowego Mercedes ML z 2003 r. Jej dochód to kwota 1648,53 zł miesięcznie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Z kolei mąż pobiera rentę wynoszącą 672,83 zł. Uznając powyższe oświadczenie za niewystarczające do rozpoznania wniosku strony, wezwano ją do jego uzupełnienia poprzez wskazanie zakresu żądania (czego nie zaznaczyła we wniosku), średnich miesięcznych wydatków na utrzymanie domu z wyszczególnieniem takich jak za prąd, gaz, wywóz śmieci, wodę i kanalizację, opał, z tytułu korzystania przez siebie i męża z telefonu, kosztów utrzymania trzech samochodów (wiedzę o ich liczbie i rodzaju zaczerpnięto z danych zawartych w aktach sprawy oznaczonej sygn. akt II SA/Rz 853/15, w której K. M. również ubiegała się o przyznanie prawa pomocy), źródła pokrycia wynagrodzenia pełnomocnika reprezentującego stronę w sprawach oznaczonych sygn. akt II SA/Rz 853/15 i II SA/RZ 854/15 oraz wskazanie, z czym związana jest zasygnalizowana we wniosku trudna sytuacja finansowa. Skarżącą wezwano także do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych własnych i męża oraz rachunków (faktur) dotyczących kosztów utrzymania domu. W odpowiedzi K. M. podała, że ubiega się o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Średnie miesięczne wydatki na żywność określiła na kwotę 800 zł, zaś na utrzymanie domu i samochodów na kwotę 700 zł. Podniosła, że trudna sytuacja finansowa jej rodziny polega na tym, że bieżące dochody pozwalają jedynie na pokrycie tylko części kosztów. Ponadto strona dołączyła także wyciągi ze swojego rachunku bankowego z saldem na dzień 31 sierpnia 2015 r. wynoszącym 26,97 zł oraz wyciąg z rachunku bankowego męża z saldem na dzień 15 lipca 2015 r. wynoszącym 2,92 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Żądanie K. M. przyznania jej prawa pomocy nie może zostać uwzględnione, bowiem wymieniona nie wykazała, że jej sytuacja finansowa wymaga udzielenia żądanego wsparcia. Strona ubiega się mianowicie o zwolnienie od kosztów sądowych, które mieści się w tzw. częściowym prawie pomocy, o czym stanowi art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Aby osoba fizyczna uzyskała tego rodzaju pomoc zobligowana jest wykazać – w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. – że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. A zatem to strona wnioskująca o prawo pomocy winna przedstawić w sposób pełny i nie budzący wątpliwości wszystkie istotne z punktu widzenia wskazanej wyżej przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. okoliczności. Służy temu zawarte w formularzu wniosku oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Nadto, jeśli oświadczenie to okaże się, zdaniem rozpoznającego wniosek, niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych, stanu rodzinnego bądź też budzi wątpliwości, to unormowanie z art. 255 P.p.s.a. daje możliwość wezwania strony o przedstawienie dodatkowych danych i przedłożenie dodatkowych dokumentów. Od postawy strony tj. odpowiedzi na kierowane do niej wezwanie zależy następnie los złożonego przez nią wniosku. W sytuacji bowiem, gdy udzielona odpowiedź jest niepełna, wnioskodawca musi liczyć się z odmownym rozstrzygnięciem w przedmiocie jego żądania. Wówczas bowiem zasadnym jest przyjęcie, że nie wykazał on w dostateczny sposób swojej sytuacji materialnej. Wszelkie zaś wątpliwości w tym zakresie nie mogą być interpretowane na jego korzyść. Jak już bowiem wyżej zaznaczono, to strona domagająca się przyznania od państwa wsparcia powinna podjąć wszelkie niezbędne w tym zakresie kroki, by w sposób jak najbardziej pełny i jasny przedstawić wszystkie istotne w tym zakresie okoliczności. W niniejszej sprawie K. M. nie podjęła należytej współpracy z Sądem przy rozpoznawaniu jej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Nie wykonała bowiem w całości kierowanego do niej wezwania. I tak, nie określiła ona kwotowo poszczególnych wydatków ponoszonych na utrzymanie domu [w tym zakresie nie przedłożyła także stosownych rachunków (faktur)], utrzymanie samochodów oraz z tytułu korzystania z telefonów. Dane te, w szczególności te odnoszące się do utrzymania trzech samochodów oraz do korzystania z telefonów były potrzebne do oceny, czy wydatki te - z uwagi na ich wymiar - można zaliczyć do tych koniecznych w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Nie podała także źródła pokrycia wynagrodzenia pełnomocnika, który reprezentuje ją w dwóch innych sprawach toczących się przed tut. Sądem, kiedy jednocześnie twierdzi, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Należy także w tym miejscu wskazać, że w wymienionych sprawach skarżąca uiściła wpisy w łącznej kwocie 800 zł, co wskazuje na możliwości czynienia przez nią oszczędności na ten cel. Strona podkreśliła, że uzyskiwane przez rodzinę dochody pozwalają na pokrycie kosztów jedynie w części, jednakże nie podając równocześnie wszystkich żądanych przez Sąd danych uniemożliwiła ocenę co do jej rzeczywistych możliwości finansowych Skoro więc K. M. nie przedstawiła w sposób należyty swojej sytuacji materialnej, to brak było podstaw do przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Dlatego też odmówiono zwolnienia wnioskodawczyni od kosztów sądowych. Podstawę niniejszego orzeczenia stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło