II SA/Rz 1100/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-10-09

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby fizyczne ubiegające się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinny zostać zwolnione od kosztów sądowych i ustanowiony dla nich fachowy pełnomocnik, jeśli wykażą brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Osoby fizyczne ubiegające się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinny zostać zwolnione od kosztów sądowych i ustanowiony dla nich fachowy pełnomocnik, jeśli wykażą brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja materialna wnioskodawców, obejmująca dochody, wydatki i posiadane składniki majątkowe, jest kluczowym wyznacznikiem możliwości poniesienia kosztów. W przypadku niskich dochodów, braku oszczędności i wartościowych składników majątkowych, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać uwzględniony w całości, aby zapewnić prawo do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący Z. K. i K. K. złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku z odrzuceniem ich skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące ustalenia opłaty legalizacyjnej. Powołali się na ciężką sytuację rodzinną, zdrowotną i materialną, wskazując na posiadanie 4 dzieci, bezrobocie jednego z wnioskodawców, niskie dochody drugiego, posiadany majątek w postaci domu i nieruchomości rolnej oraz zobowiązania finansowe. Sąd rozpoznał wnioski wspólnie, biorąc pod uwagę więź małżeńską i wspólne gospodarstwo domowe wnioskodawców.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżących od kosztów sądowych i ustanowić dla nich radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków Z. K. i K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z ich skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej postanawia zwolnić skarżących od kosztów sądowych i ustanowić dla nich radcę prawnego. Postanowieniem z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt j.w., doręczonym skarżącym 26 września 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę Z. K. i K. K na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...]. Złożonymi w następstwie na formularzach PPF wnioskami, skarżący wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Powołali się na ciężką sytuację rodzinną, zdrowotną (obydwoje pozostają w leczeniu) i materialną. Wg oświadczenia, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z 4 dzieci w wieku 10 – 19 lat. Z. K. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Posiadany przez nich majątek to dom o pow. 100 m² i nieruchomość rolna o pow. 0,069 ha. Źródło utrzymania stanowią dochody z pracy zarobkowej K. K. w wysokości 1800 zł. brutto, przeznaczane w większości na zakup żywności (z uwagi na chorobę oraz potrącenia z tytułu spłaty pożyczki pracowniczej, do wypłaty w m-cu sierpniu i wrześniu 2014 r. przypadały kwoty 994 i 1021 zł.). Na skarżących ciążą zobowiązania względem osób prywatnych z tytułu długów zaciągniętych na "opłaty administracyjne" pozostające w związku z prowadzonym postępowaniem (w tym samym celu została zaciągnięta przez K. K. w/w pożyczka). Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Z uwagi na łączącą wnioskodawców więź małżeńską, pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym oraz przysługujący im w postępowaniu sądowym ten sam status (wynikający z zaskarżenia postanowienia dotyczącego nałożenia na nich wspólnie opłaty legalizacyjnej z tytułu zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia budowy budynku gospodarczego), postanowiono o wspólnym rozpoznaniu złożonych przez nich wniosków PPF. Dochodzone przez skarżących zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego zastępcy prawnego dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, czego warunkiem w przypadku osoby fizycznej jest wykazanie braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 245 § 2 w/z z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako P.p.s.a. Jedynym wyznacznikiem możliwości wywiązania się z ustawowego obowiązku poniesienia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.) jest więc sytuacja materialna osoby wnioskującej, związana z uzyskiwanymi przez nią oraz osoby wspólnie gospodarujące dochodami, ponoszonymi wydatkami oraz posiadanymi wartościowymi składnikami majątkowymi. Dokonana w kontekście powyższych regulacji analiza wniosku Z. i K. K. przemawia za jego uwzględnieniem w całości. Jak wynika z udzielonych informacji, jedyne źródło utrzymania ich i dzieci stanowi uzyskiwane przez skarżącego wynagrodzenie za pracę. Względem zaspokojenia potrzeb 6-osobowej rodziny należy ocenić je jako niskie i nie stwarzające żadnych realnych możliwości poczynienia oszczędności, a tym samym poniesienia chociażby części kosztów postępowania. Wnioskodawcy nie posiadają też żadnych wartościowych składników majątkowych, które poprzez przynoszony dochód lub w wyniku ewentualnego zbycia mogłyby stanowić źródło ich opłacenia. Twierdzenie o ich trudnej sytuacji materialno – bytowej znajduje przy tym odzwierciedlenie w treści skargi, w której wskazują, że nie są w stanie uiścić opłaty legalizacyjnej w wysokości 25 tys. zł. Gdyby mieli świadomość konieczności zapłaty takiej kwoty, dokonaliby rozbiórki związanej z przedmiotem sprawy szopy i nie angażowali środków finansowych na sporządzenie wymaganej do jej legalizacji dokumentacji, w którym to celu sprzedali samochód, zapożyczyli się u znajomych, rodziny i w zakładzie pracy. Przesądza to o uznaniu zasadności wniosków Z. i K. K. w całości, co pozostaje w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobom ubiegającym się o jego przyznanie prawa do sądu i możliwości skorzystania bez względu na sytuację materialną z wszystkich przysługujących im jako stronom postępowania uprawnień. Stosownie do powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło