II SA/Rz 1102/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu MB od postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 czerwca 2017 r. II SA/Rz 1102/16 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi MB na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej - p o s t a n a w i a - utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy Po rozpoznaniu wniosku MB o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych, postanowieniem z dnia 30 czerwca 2017 r. II SA/Rz 1102/16 referendarz sądowy odmówił uwzględnienia zgłoszonego żądania. W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony, gdyż wnioskodawca nie wyjaśnił należycie swojej sytuacji materialnej, czym uniemożliwił dokonanie rzetelnej analizy tej sytuacji w kontekście brzmienia regulacji prawnych ustanawiających przesłanki przyznania prawa pomocy. Zgodnie bowiem z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) - dalej: "Ppsa", wnioskujący o prawo pomocy powinien podać dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Informacje te służą sprawdzeniu, czy żądanie strony ubiegającej się o dofinansowanie ze środków publicznych rzeczywiście zasługuje na uwzględnienie. Referendarz sądowy wskazał, że MB został wezwany w trybie art. 255 Ppsa do wskazania konkretnie wyszczególnionych informacji, w odpowiedzi zaznaczył jednak, że skierowane do niego wezwanie było niejasne i budzi jego wątpliwości. Zdaniem referendarza sądowego, trudno wnioskodawcy nie przypisać złej woli w zakresie prawidłowego ustosunkowania się do treści kierowanego do niego wezwania. Ponadto w ocenie referendarza sadowego, zwrócenia uwagi wymaga, że skarżący zainicjował przed Sądem wiele spraw, w których po otrzymaniu wezwania do uzupełnienia pierwotnie złożonego oświadczenia o stanie majątkowych odmawiał powyższego, zasłaniając się niejasnością tegoż wezwania. Zdaniem referendarza sądowego, świadczy to niewątpliwie o braku rzeczywistej chęci należytego ustosunkowania się do wezwania w niniejszej sprawie. Gdyby bowiem strona faktycznie miała zamiar wykazać szczegółowo swoje możliwości płatnicze, to podjęłaby chociaż próbę udzielenia referendarzowi żądanych przez niego informacji. W dniu 20 lipca 2017 r. MB wniósł – skierowane do Naczelnego Sadu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie – sprzeciw na opisane wyżej postanowienie z dnia 30 czerwca 2017 r. Wnioskodawca podniósł, że nie mógł wykonać wezwania referendarza sądowego, gdyż nie wskazał on okresów, za jakie żąda wskazanych dokumentów lub sposobu dokonania wyliczeń średnich miesięcznych wydatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że wprawdzie jako adresat sprzeciwu skarżący wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, jednakże w myśl art. 259 § 1 Ppsa, od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (a zatem m.in. od postanowień referendarza sądowego wydanych w przedmiocie prawa pomocy), strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie wolą skarżącego jest zainicjowanie instancyjnej kontroli zaskarżonego sprzeciwem postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 czerwca 2017 r., a zatem właściwym do rozpoznania tak wniesionego środka zaskarżenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 Ppsa, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 - 8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 Ppsa). W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, jego obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć również należy, w świetle poczynionych dalej rozważań, że wnioskodawca, co do zasady, winien już na etapie składania wniosku poczynić starania w celu wykazania, m.in. na podstawie stosownych dokumentów, istnienie przesłanek do przyznania mu prawa pomocy. Zdaniem Sądu, zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy w pełni zasadnie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Wnioskodawca zarówno wypełniając formularz PPF, jak i udzielając odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, nie podjął nawet próby wyjawienia swojej rzeczywistej sytuacji materialno-bytowej, czym uniemożliwił dokonanie oceny zasadności złożonego wniosku. Trudno bowiem dopatrywać się dobrej woli skarżącego w tym zakresie, jeżeli w urzędowym formularzu nie podaje niezbędnych informacji chociażby odnośnie do lokalu, w którym obecnie zamieszkuje, skoro jak podkreśla, nie ma dostępu do swojego mieszkania, jak również danych odnośnie do określenia rodzaju oraz sposobu ewidencjonowania otrzymywanych należności z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (wystawianie faktur, rachunków, paragonów, pokwitowań itp.), a wobec jasnego i czytelnego wezwania referendarza sądowego zwraca się o wskazanie metodologii jaką winien przyjąć dokonując wyliczeń średnich miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem. Nie wykazał zatem (a nawet nie uprawdopodobnił), że uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 200 zł, może spowodować uszczerbek koniecznego utrzymania dla jego osoby. Co również istotne, we wniesionym sprzeciwie nie przedstawił żadnych informacji, które podważałyby zasadność stanowiska referendarza sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.