II SA/Rz 1103/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administarcyjnym na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości -skargę oddala- II SA/Rz 1103/05 U z a s a d n i e n i e Wójt Gminy [...] decyzją dnia [...] sierpnia 2005 roku [...] zatwierdził z urzędu podział działki nr 1430/1 o pow. 2,2013 ha w T. gmina [...] na nowe działki nr ewid.1430/4 o pow. 0,1611 ha i dz.1430/5 o pow.2,0402 ha, przedstawiony w geodezyjnym projekcie podziału wykonanym przez geodetę J. H., przyjętym do ewidencji zasobu powiatowego w dniu 1 sierpnia 2005 roku nr [...]. Podstawę prawną decyzji stanowi art. 93 ust.1, art. 97 ust. 3 pkt.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, § 10 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że działka 1430/1 jest własnością Z. D. Podziału działki dokonano z urzędu w celu realizacji celu publicznego, jakim jest budowa skansenu archeologicznego. Podział zgodny jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu "[...]" uchwalonego przez Radę Gminy [...] Uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2003 roku. Zgodnie z miejscowym planem działka położona jest w terenie oznaczonym symbolami : KD4- projektowana droga wewnętrzna dojazdowa LS - tereny leśne ,dopuszcza się rekonstrukcje obwarowań i obiektów zabudowy pradziejowej. Pozostała część działki /po podziale –nr 1430/5/ wykorzystywana na cele rolne i wykazana w katastrze nieruchomości jako użytki rolne, zgodnie z art. 92 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie podlega przepisom tej ustawy. Przedmiotowy podział jest zgodny z wstępnym projektem podziału działki nr ewid. 1430/1, który został pozytywnie zaopiniowany postanowieniem z [...] grudnia 2004 roku [...]. Odwołanie od decyzji Wójta wniosła Z. D. Zarzuciła, że podziału działki dokonano w celu wywłaszczenia , a nadto – podział uniemożliwi dojazd do działki 1448/1, co pozbawi odwołującą dostępu do studni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2005 roku [...], po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawę prawną decyzji stanowi art. 6 pkt.5,art. 93 ust.1 i 2 i art. 97 ust.3 pkt.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami / Dz. U. Nr 261 poz. 2603 z 2004 r. ze zm./oraz art. 17pkt.1i art. 138 par.1 pkt.1k.p.a. W uzasadnieniu organ wskazał na treść przepisu art. 93 ust.1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ,zgodnie z którym podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek. Dopuszczalny jest tylko taki podział nieruchomości , który gwarantuje, że działki powstałe w jego wyniku będą mogły być zagospodarowane zgodnie z celem przewidzianym dla tych gruntów w planie miejscowym. Zgodnie z art. 97 ust.3 pkt.1 podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, gdy jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Takim celem jest w rozumieniu art. 6pkt.5 opieka nad nieruchomościami stanowiącymi zabytki. Zgodnie z art. 6 ust.1 pkt.3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania zabytki archeologiczne będące w szczególności : pozostałościami terenowymi pradziejowego i historycznego osadnictwa, cmentarzyskami, kurhanami, reliktami działalności gospodarczej, religijnej i artystycznej. W rozpatrywanej sprawie podział ma służyć wydzieleniu gruntów pod teren skansenu archeologicznego a wydzielona działka nr 1430/4 stanowi część tego terenu. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego teren ten oznaczony jest symbolami "ES" i LS" i objęty jest ścisłą ochroną archeologiczną. Projekt podziału służy realizacji celu i przeznaczenia określonego w planie miejscowym. Plan jest przepisem prawa miejscowego i wiąże zarówno właścicieli , jak i organy administracji publicznej. Ustalenia planu kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości /art. 6 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym / i mogą prowadzić do ograniczenia tego prawa. Odpowiadając na zarzuty odwołania organ wskazał, że działka 1448/1 przylega do drogi , dlatego zarzut braku dostępu do studni jest chybiony, gdyż działka przylega do drogi i podział objęty zaskarżoną decyzją nie zmienia tego stanu rzeczy. Skargę na decyzję SKO wniosła Z. D. Zarzuciła, że podziału działki 1430/1 dokonuje się w celu wywłaszczenia, a studni wywłaszczać nie wolno. Realizując postanowienia planu, wcześniej należy zapewnić zaopatrzenie w wodę. Skarżąca prosi o część działki 1448/1 ponieważ tylko na jej terenie można jeszcze szukać żródła. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że skarga podnosi te same argumenty , które zawierało odwołanie, a na te organ odpowiedział w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył ,co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153poz.1269z 2002 roku / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr.153 poz.1270 z2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędna do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem , gdy dotknięta jest naruszeniem prawa które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania ,jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Przedmiotem kontroli legalności w rozpatrywanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca decyzję organu I instancji w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Tryb podziału nieruchomości normuje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku / Dz. U. Nr 261 poz. 2603 z 2004 roku ze zm./ w Dziale III, Rozdział 1, w przepisach od art. 92 do 100. Przesłanką materialnoprawną dopuszczalności podziału jest jego zgodność z ustaleniami planu miejscowego / przepis art. 93 ust.1/. Akta sprawy zawierają uchwałę nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2003 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu skansenu archeologicznego "[...]" ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...] , poz. [...] . Zgodnie z § 1 i 2 ust.1 uchwały, plan skansenu obejmuje obszar o powierzchni 6.52 ha w miejscowości T., ograniczony od wschodu starym rzeczyskiem rzeki R. i przemysłową bocznicą kolejową , od północy terenem wąwozu i cieku wodnego a od zachodu i południa terenem lasu i gruntami rolnymi. Integralną częścią planu jest rysunek w skali 1:2000, stanowiący załącznik do uchwały/§ 2 ust. 2/. Teren skansenu archeologicznego uchwała ustala w § 3, oznaczając go na rysunku planu symbolami "ES" i "LS" . Przeznaczeniem podstawowym terenu "ES" jest ekspozycja grodziska i obwarowań oraz ich rekonstrukcji, a na terenie "LS" dopuszcza się rekonstrukcje obwarowań i obiektów zabudowy pradziejowej. Na obu terenach obowiązują ustalenia ścisłej ochrony archeologicznej / § 3 ust.1 pkt.3 uchwały /. Z załącznika graficznego wynika, że teren oznaczony symbolem "LS" obejmuje m.in. działkę 1430/1 stanowiącą własność Z. D. Wymieniona działka jest przedmiotem projektu podziału na nowe działki nr 1430/4 i 1430/5. Projekt ten, dokonany z urzędu , ma na celu realizację zamierzeń zawartych w planie, a polegających na wydzieleniu działki nr 1430/4 z przeznaczeniem podbudowę skansenu archeologicznego. Zgodnie z przepisem art. 96 ustawy ,podziału dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział. Taki podział może być dokonany z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych/ art. 97 ust.3 pkt.1/. Celami publicznymi, zgodnie z przepisem art. 6 pkt.5 ustawy, jest opieka nad nieruchomościami stanowiącymi zabytki w rozumieniu przepisów ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Stosownie natomiast do przepisu art. 6 ust.1 pkt. 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami / Dz. U. Nr 162 poz.1568 z 2003 roku ze zm./ ochronie i opiece podlegają, bez względu a stan zachowania zabytki archeologiczne będące w szczególności : pozostałościami terenowymi pradziejowego i historycznego osadnictwa, cmentarzyskami, kurhanami oraz reliktami działalności gospodarczej, religijnej i artystycznej. Niewątpliwie rozpatrywana sprawa dotyczy terenu wymienionego w art. 97 ust.3 pkt.1 ustawy, bowiem wydzielona w wyniku podziału nieruchomości działka nr 1430/4 stanowić ma część terenu skansenu archeologicznego. W przedmiotowej sprawie, Wójt Gminy [...], realizując ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, działając z urzędu zatwierdził podział nieruchomości 1430/1 na nowe działki 1430/4 i 1430/5, po wyczerpaniu trybu określonego w przepisie art. 97 ust.3 pkt 1 i 5 ustawy, realizując cel publiczny. Sąd nie podziela zarzutów skarżącej dotyczących ograniczenia jej prawa własności, bowiem podział działki nr 1430/1 na działki 1430/4 i 1430/5 nie wpływa w żaden sposób na prawo własności skarżących do działki i tego prawa nie ogranicza. W wyniku podziału nastąpiła jedynie zmiana przedmiotowa polegająca na wyodrębnieniu w operacie ewidencji gruntów dwóch działek w miejsce jednej. Wyodrębnienie działki 1430/4 pozwala na oznaczenie przedmiotu przeznaczonego w przyszłości na realizację celu publicznego. Z obecnego podziału nie wynika ograniczenie prawa własności skarżącej, niemniej podział ten może w przyszłości prowadzić do podjęcia rokowań ze skarżącą o wykup działki 1430/4. Zgodnie z art. 140 kodeksu cywilnego właściciel może, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego ,z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. W pewnych sytuacjach prawo własności nieruchomości może jednak ulec ograniczeniom, m.in. przez przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odnośnie zarzutu skarżącej dotyczącego działki 1448/1 należy wskazać, że przedmiotem postępowania jest podział działki 1430/1,który nie ma wpływu ani na konfigurację działki 1448/1 ani na jej dostęp do drogi publicznej. Dodać też należy, że podziału nieruchomości bez wniosku jej właściciela można dokonać m.in. wówczas, gdy podział ten jest niezbędny do realizacji celu publicznego. Podziału dokonuje się wówczas z urzędu i różni się on tym od podziału dokonanego na wniosek właściciela, że działki gruntu wydzielone na cel publiczny nie stają się z mocy prawa własnością jednostek samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa. Jeżeli właściciel nieruchomości nie zgodzi się jej wyzbyć w drodze czynności prawnej / sprzedaży, zamiany i t.p. / konieczne będzie wywłaszczenie części tej nieruchomości / vide : wyrok NSA z 13.07.2000 roku II S.A./Gd 1024/99 Lex 44203/. Powyższe uwagi o ograniczeniu prawa własności dotyczą jednak sytuacji, gdyby doszło do realizacji ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" , bowiem, jak wskazano wyżej, obecny podział działki 1430/1 nie wpływa w żaden sposób na prawo własności skarżącej. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dlatego orzekł jak w sentencji wyroku, w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.