II SA/Rz 1105/12

12 marca 2013 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] października 2012 r. Nr [...], wydaną w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, - postanawia – ustanowić adwokata. Wnioskiem złożonym w dniu 8 marca 2013 r., J. W., strona skarżąca w sprawie o sygn. II SA/Rz 1105/12, zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz na ustanowieniu adwokata z urzędu. Wniosek ten złożono w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1105/12 dotyczącej skargi wyżej wymienionego na decyzję SKO wydaną w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Sprawa ze skargi J. W. została zakończona wyrokiem WSA z dnia 29 stycznia 2012 r. o sygn. II SA/Rz 1105/12 o oddaleniu skargi. Według treści wniosku złożonego w przewidzianej przez prawo formie, skarżący J. W. nie osiąga jakichkolwiek dochodów. Jest zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i bez prawa do zasiłku. Nie posiada też żadnych oszczędności. Aktualnie opiekuje się chorą matką, która jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Jedyny dochód jaki otrzymuje rodzina stanowi renta I. W. w wysokości 884,87 zł netto. Skarżący do wydatków koniecznych gospodarstwa domowego zaliczył: energie elektryczną 300 zł, koszty wodociągowo-kanalizacyjne ok. 150 zł, gaz z butli 140 zł, telefon ok. 60 zł, leki dla matki 150 zł i środki czystości i osobiste 50 zł. Matka wnioskodawcy posiada gospodarstwo rolne o pow. 1,41 ha na gruntach V i Vi klasy. Według skarżącego gospodarstwo to nie przynosi członkom rodziny żadnych dochodów. Należy dodać, że do wniosku PPF załączono orzeczenie o ustaleniu u I. W. znacznego stopnia niepełnosprawności. Stwierdzono, co następuje : wniosek skarżącej dotyczy dwóch instytucji składających się na prawo pomocy tj. zwolnienia od kosztów oraz ustanowienia adwokata. Właściwy dla tak szerokiej postaci prawa pomocy art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 270; zwana dalej p.p.s.a.), stanowi, że przyznanie prawa w zakresie całkowitym powinno nastąpić, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Wniosek wyżej wymienionego o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy albowiem sprawy dotyczące zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego zostały przez ustawodawcę zwolnione od kosztów sądowych. Zwolnienie to wynika z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Przytoczony przepis zwalnia skarżących w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej od wszelkich opłat i kosztów sądowych. Bezsprzecznie sprawy o zwrot należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego należą do kategorii spraw z zakresu opieki społecznej. Z pewnością nie jest bezprzedmiotowy wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu. Dlatego jego żądanie procesowe zostanie odniesione do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy wyjaśnić, że według treści tej regulacji przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego. Nie sposób wątpić, że sytuacja dochodowa wnioskodawcy jest obiektywnie trudna. Skarżący nie pracuje, a przez to nie osiąga dochodów. Jest osobą poszukującą pracy, czego dowodzi fakt rejestracji w urzędzie pracy. Strona zaspokaja potrzeby egzystencjalne wyłącznie dzięki środkom pochodzącym z renty niepełnosprawnej matki. Innymi słowy, J. W. pomimo że jest osobą w wieku produkcyjnym, to nadal pozostaje na utrzymaniu rodzica. Wypada do tego dodać, że wnioskodawca nie dysponuje oszczędnościami czy przedmiotami wartościowymi. Rodzina co prawda posiada nieruchomość, lecz nie można wymagać aby pozbywała się tego składnika mienia dla potrzeb pokrycia kosztów wynagrodzenia adwokackiego. Przedstawione we wniosku koszty życia rodziny mają charakter kosztów koniecznych i właściwie w całości pochłaniają bardzo skromne jak na aktualne potrzeby dochody członków gospodarstwa domowego. Dlatego uprawniona jest ocena, iż aby skarżący mógł dochodzić swych roszczeń przed sądem, należy na jego rzecz ustanowić adwokata, którego wynagrodzenie zostanie pokryte z budżetu państwa. W aktualnym stanie prawnym, przesłanki przyznania adwokata czy radcy prawnego zostały wyłącznie uzależnione od tego czy strona wnioskująca posiada możliwości pokrycia własnym staraniem kosztów postępowania przed Sądem. Należy pouczyć wnioskodawcę, iż niniejsze postanowienie jest równoznaczne z udzieleniem adwokatowi pełnomocnictwa (art. 244 § 2 p.p.s.a.). Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu art. 239 pkt 1 lit. a, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.