II SA/Rz 1108/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ SO del. Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi T. W. i S. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala- Przedmiotem skargi T. W. i S. W. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2013 r. Nr [...], którą po rozpoznaniu odwołania wyżej wymienionych od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] odmawiającej wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta [...] obręb [...] zmiany danych ewidencyjnych działki nr 929 oraz pgr.l.kat. 2031/1, uchylono w całości zaskarżoną decyzję i jednocześnie umorzono postępowanie organu I instancji w tym zakresie. W podstawie prawnej organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm. – zwana dalej "P.g.k."). Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia decyzji wynika, że wnioskiem z dnia [...] marca 2009 r. T. i S. W. zwrócili się do Prezydenta Miasta [...] o wprowadzenie w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta [...] zmiany w odniesieniu do działki nr 929. Wskazali, że do działki tej błędnie została włączona dawna parcela gruntów nr 2035/5 (winno być 2032/5) obciążona prawem służebności przechodu i przejazdu na rzecz działki nr 927 stanowiącej ich własność. Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta [...] obr. [...] zmiany danych ewidencyjnych działki nr 929. Na skutek złożonego odwołania decyzja ta mocą decyzji WINGiK z dnia [...] października 2009 r. nr [...] została uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Powodem uchylenia decyzji była konieczność prawidłowego ustalenia stron postępowania oraz ustalenie czy T. W. i S. W. żądając dokonania zmiany w odniesieniu do działki nr 929 posiadają interes prawny (czy też wyłącznie interes faktyczny) w prowadzonej sprawie. Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta [...] obręb [...] zmiany danych ewidencyjnych działki nr 929 oraz pgr.l.kat. 2031/1. W uzasadnieniu organ podał, że dokumenty geodezyjne dotyczące działki nr 929 obręb [...] w jakich jest posiadaniu (zaewidencjonowane w Grodzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod nr [...] i nr [...]) zgodne są ze stanem wykazanym w obowiązującym operacie ewidencyjnym oraz w księdze wieczystej [...]. Natomiast wnioskodawcy kwestionują stan wykazany w ewidencji gruntów i budynków i wnoszą o wyłączenie z działki nr 929, obr. [...] gruntu odpowiadającego dawnej pgr.l. kat. 2032/5 oraz o wpisanie do niego prawa własności na rzecz osób wykazanych w księdze wieczystej [...]. Organ wskazał, że dla gruntu odpowiadającego dawnej pgr. l.kat. 2032/5 prowadzone są dwie księgi wieczyste, a on nie posiada żadnego dokumentu, który bezsprzecznie wskazywałby na błędne wpisy w operacie ewidencyjnym a który pozwoliłyby na dokonanie zmian. Podał, że do czasu uzgodnienia treści ksiąg wieczystych [...] i nr [...] oraz sporządzenia stosownej dokumentacji geodezyjnej, która mogłaby stanowić podstawę do wprowadzenia zmian, stan wykazany w operacie ewidencyjnym pozostaje niezmieniony. W odwołaniu od powyższej decyzji T. W. i S. W. nie zgodzili się z wydanym organ I instancji rozstrzygnięciem. Podali, że organ przez cztery lata prowadził postępowanie, po czym obecnie odsyła ich na drogę postępowania sądowego. Zażądali dokonania z urzędu sprostowania omyłki, gdyż ich zdaniem to "Urząd Miasta [...] dopuścił do tego, że w tym samym Urzędzie istnieją dwie różne mapy dotyczące tej samej drogi dojazdowej, tj. mapa zasadnicza na której jest naniesiona droga i mapa ewidencyjna gruntów, na której drogi nie ma". Jedna droga ma dwóch hipotecznych właścicieli, ta pomyłka dokonana była przez Urząd Miasta [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2013 r., Nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i jednocześnie umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu powołując się na art. 28 K.p.a. organ wskazał, że jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to czy legitymuje się interesem prawnym. Mieć interes prawny to znaczy ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak rozumianego interesu należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan w którym podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, ale nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami obowiązującego prawa. W okolicznościach sprawy T. i S. W. żądają wprowadzenia w operacie ewidencyjnym zmiany danych ewidencyjnych działki nr 929 położonej w P. obr. [....]. Wskazując na art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1 i 2, art. 22 ust. 2 i art. 51 ustawy P.g.k. organ odwoławczy podkreślił, że dane ewidencyjne mają charakter informacyjno-techniczny i odnoszą się do konkretnej działki ewidencyjnej. Ewidencja gruntów i budynków nie rozstrzyga sporów o prawo do gruntów i nie nadaje tych praw. Rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy orzekające. Ochronie i rejestracji praw podmiotowych służą natomiast księgi wieczyste a spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub w odrębnych postępowaniach. WINGiK wyjaśnił, że w postępowaniu w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków interes prawny, a tym samym przymiot strony, mają tylko podmioty będące właścicielem lub władającym działki ewidencyjnej, której zmiany dotyczą. Przymiot strony nie przysługuje właścicielowi lub współwłaścicielom sąsiedniej nieruchomości, jak również właścicielowi nieruchomości na rzecz której ustanowiona jest służebność gruntowa na nieruchomości objętej zmianami danych ewidencyjnych. W okolicznościach sprawy działka nr 929 w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta P. obr. [...] wykazana jest na rzecz R. P. i wpis ten jest zgodny ze stanem prawnym ujawnionym w KW nr [...]. Natomiast T. W. i S. W. są właścicielami działki sąsiedniej nr 927 objętej KW nr [...] a G. T. i M. K. współwłaścicielkami działki nr 928 - KW nr [...]. Z powyższego wynika, że T. W. i S. W. jako właściciele działki sąsiedniej (działki nr 927) nie posiadają interesu prawnego, który dawałby im przymiot strony w postępowaniu o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków miasta P. obr. [...] w odniesieniu do działki nr 929. Przymiotu tego nie posiadają również współwłaścicielki działki nr 928. Osoby te korzystają z drogi dojazdowej stanowiącej część działki nr 929, a zatem posiadają jedynie interes faktyczny w przedmiotowej sprawie. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyli T. W. i S. W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w celu "sprostowania z Urzędu błędu w operacie ewidencji gruntów". Zdaniem skarżących zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem i rażąco narusza art. 28 K.p.a. poprzez "pozbawienie ich interesu prawnego jako strony". W ich ocenie są stronami postępowania, bowiem mają interes prawny w korzystaniu z drogi 2031/1, tym bardziej że droga ta weszła nieprawnie w posiadanie innych osób. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i również powołał się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.). Stosownie do przepisu art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej "P.p.s.a." sąd rozpoznający skargę na akt administracyjny (tu decyzja) dokonuje jego oceny mając na uwadze wyłącznie stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia aktu (wydania decyzji), jak i stan sprawy istniejący na ten dzień, a wynikający z akt administracyjnych. Sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu (tu decyzji) rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Stwierdzenie uchybień w postaci: naruszenia prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stwierdzenie zachodzenia przyczyn nieważności z art. 156 k.p.a. bądź z innych przepisów daje podstawę do usunięcia skarżonego aktu z obrotu prawnego, o czym stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c oraz pkt 2 P.p.s.a. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc godnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu. Należy przypomnieć, że z przepisów art. 20, 22 i 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Z 2010 r.Nr 193, poz. 1287 ze zm.) wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko zbiorem informacji oraz danych o gruntach i budynkach, które stanowią podstawę planowania gospodarczego, panowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych (art. 21 ust. 1 ustawy). Spełnia ona funkcje informacyjno-techniczne, rejestrując stany prawne ustalane w innym trybie i przez inne organy. Nie rozstrzyga ona sporów o prawo do gruntu ani też takich praw nie nadaje. Ewidencja ta winna być utrzymywana w stanie aktualności (art. 20 ustawy w zw. z § 44 pkt 2 i § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – Dz.U. Nr 38, poz. 454), co należy do zadań starosty (winien on dokonywać zmian zapewniających aktualność ewidencji). Zmiany te dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych (zob. wyrok NSA z dnia 13.05.1999 r., II SA 566/99, Lex 46217). Ewentualne zaś kwestionowanie tych dokumentów może się odbywać w przepisowym trybie i nie należy do organów ewidencji gruntów (zob. wyrok NSA z dnia 17.02.1993 r., II SA1155/92, ONSA 1994/2/61). W świetle tych uwag, a więc co do charakteru ewidencji gruntów oraz warunków wprowadzania zmian do operatu ewidencji gruntów, a także zebranego w sprawie niniejszej materiału dowodowego stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji jest trafne, a tym samym zasługuje na akceptację Sądu. W szczególności nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, jakoby zaskarżona decyzja rażąco naruszyła art. 28 k.p.a. poprzez "pozbawienie ich interesu prawnego jako strony". Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się więc do właściwego rozumienia pojęcia "strona postępowania administracyjnego" zdefiniowanego w art. 28 k.p.a. Przepis ten wskazuje, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Według orzecznictwa sądowego postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję rozstrzygającą o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Inaczej mówiąc – przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (zob. wyrok NSA z dnia 9.12.2005 r., I OSK 310/05, Lex 190891). Powyższe prowadzi do wniosku, że odmowa przyznania skarżącym T. W. i S. W. statusu strony w postępowaniu zainicjowanym przez nich żądaniem skierowanym do Prezydenta Miasta [...] dotyczącym wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta [...] obręb [...] zmiany danych ewidencyjnych działki nr 929 oraz pgr. l. kat. 2031/1, była prawidłowa. Jednocześnie należy zgodzić się z stwierdzeniem organu odwoławczego, iż postępowaniu dotyczącym wprowadzenia zmian do ewidencji stronami są właściciel (bądź władający) działki, której zmiany dotyczą i organ. Jak wynika z akt sprawy, T. W. i S. W. wnioskiem z dnia [...] marca 2009 r. domagali się wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta [...] zmian dotyczących działki nr 929, bowiem w ich ocenie do tej działki błędnie została wyłączona pgr. l. kat. 2032/5, obciążona prawem służebności przechodu i przejazdu na rzecz działki nr 927, której są właścicielami. Według ustaleń dokonanych w pierwszej instancji grunt odpowiadający pgr. l. kat. 2032/5 został "zahipotekowany" w dwóch odrębnych księgach wieczystych z odmiennym prawem własności: w księdze wieczystej nr [....] jako część pgr. l. kat. 2031/1 i w księdze wieczystej nr [...] jako część działki nr 929 w obr. [....] miasta [...]. Niekwestionowane przede wszystkim jest, znajdując potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, że działka nr 929 w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta [...] obr. [...] wykazana jest na rzecz R. P. i wpis ten jest zgodny ze stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej nr [...]. Skarżący, jak wcześniej wskazano, są właścicielami działki nr 927, czyli sąsiedniej względem działki nr 929 i z części tej działki korzystają jako z drogi dojazdowej. Stąd też stanowisko organu odwoławczego, który wywiódł, iż w postępowaniu dotyczącym wprowadzenia zmian do ewidencji odnośnie działki nr 929 skarżący nie mają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., należy uznać za słuszne. W konsekwencji więc, skorzystanie przez ten organ z dyspozycji przewidzianej w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. było prawidłowe i odpowiada prawu. W rezultacie Sąd nie znajduje powodów do usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.