II SA/Rz 1110/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Marcin Kamiński WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...]. Przedmiotem skargi A.F. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej "Kolegium") z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego wydana w następującym stanie sprawy. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko A.H. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. z uwagi fakt, że dochód rodziny wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę wyniósł w roku poprzedzającym okres zasiłkowy 813, 60 zł przekraczają kryterium dochodowe, wynoszące 800 zł na pierwsze dziecko. W odwołaniu od wskazanej wyżej decyzji A.F. zarzuciła nieprawidłowe doliczenie do dochodu jej rodziny jednorazowej nagrody z tytułu Dnia Pracownika Samorządowego uzyskanej w maju 2015 r., co spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego. Przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego do otrzymania świadczenia za wnioskowany okres organ winien uwzględniać tylko dochody uzyskane w 2014 r. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją wymienioną na wstępie organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w podstawie prawnej powołując art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej "k.p.a."), art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195; dalej: "u.p.p.w.d."). Organ odwoławczy w całości podtrzymał stanowisko organu I instancji. Za prawidłowe uznał ustalenia dotyczące niespełnienia kryterium dochodowego warunkującego przyznanie wnioskowanego świadczenia. Z ustaleń tych wynikało, że w 2014 r. (poprzedzającym okres zasiłkowy) wnioskodawczyni nie osiągnęła żadnego dochodu. Z uwagi jednak na fakt, że 1 kwietnia 2015 r. podjęła zatrudnienie i w maju 2015 r. osiągnęła wynagrodzenie w kwocie 1814, 09 zł oraz uzyskała nagrodę w wysokości 626, 72 zł (po odliczeniu należnego podatku oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne) miesięczny dochód rodziny obliczony zgodnie z art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d. wyniósł 2440, 81 zł. Rodzina wnioskodawczyni składa się z 3 osób, zatem dochód w przeliczeniu na osobę wyniósł 813, 60 zł, przekraczając kryterium dochodowe wynoszące 800 zł, warunkujące, po myśli art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d. przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Wyłączało to przyznanie wnioskowanego świadczenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisaną w wstępie decyzję Kolegium wniosła A.F. zarzucając naruszenie art. 2 pkt 19 i 20 w zw. z art. 7 i art. 48 u.p.p.w.d. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W jej ocenie stan faktyczny sprawy nie został ustalony przez organy prawidłowo. Powołana ustawa dla okresu świadczeniowego od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. ustaliła odrębny sposób ustalania dochodu uprawniającego do uzyskania świadczenia wychowawczego. Zgodnie z art. 48 ustawy podstawą do ustalenia świadczenia za ten okres są dochody uzyskane w roku kalendarzowym 2014 r. Prawo do świadczenia wychowawczego za ten okres ustala się z uwzględnieniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu zgodnie z art. 2 pkt 19 i 20 w zw. z art. 7 powołanej ustawy. Skarżąca przez cały 2014 r. przebywała na urlopie macierzyńskim do 18 grudnia 2014 r., a następnie od 31 marca 2015 r. otrzymywała zasiłek wychowawczy. Od 1 kwietnia 2015 r. do chwili obecnej pozostaje w zatrudnieniu. Za rok 2014 r. utraciła dochód w związku z utratą prawa do zasiłku macierzyńskiego natomiast z dniem 1 kwietnia 2015 r. uzyskała dochód z tytułu pracy zarobkowej. Z art. 7 ust. 2 i ust. 3 u.p.p.w.d. wynika, że przy ustalaniu dochodu uprawniającego do przyznania świadczenia wychowawczego warunkiem doliczenia dochodu jest uzyskiwanie go w okresie na jaki jest ustalane lub weryfikowane prawo do tego świadczenia , tu w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Takiego charakteru nie ma jednorazowa nagroda czy tez premia uznaniowa. Odmienna interpretacja dokonana przez organy orzekające w sprawie jest tym bardziej krzywdząca dla skarżącej, że był to pierwszy pełny miesiąc jej zatrudnienia, tj. maj 2015 r., a za pozostałe miesiące osiągała dochód z umowy o pracę, który nie powodował przekroczenia kryterium dochodowego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Z istoty tej kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego aktu podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego w dacie podejmowania tego rozstrzygnięcia. Rozpoznając skargę Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Sąd może uwzględnić skargę tylko wówczas gdy dopatrzy się naruszeń prawa w stopniu określonym w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718). Ustalenia stanu faktycznego sprawy nie budzą wątpliwości i sprawa nadaje się do wyrokowania. Skarżąca w 2014 r. (do 18 grudnia 2014 r.) przebywała na urlopie wychowawczym na A.H., następnie od 19 grudnia 2014 r. do 31 marca 2015 r. pobierała na nią zasiłek wychowawczy a od 1 kwietnia 2015 r. była zatrudniona do chwili obecnej uzyskując wynagrodzenie w maju 2015 r. w kwocie 1814,09 zł (po odliczeniu należnego podatku, składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne) oraz nagrodę w wysokości 626,72 zł. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że wnioskodawczyni A.F. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Przesłanką, której spełnienie należy wykazać jest ustalenie miesięcznego dochodu członka rodziny wnioskodawczyni i stwierdzenie czy dochód mieści się w granicach kwoty przewidzianej ustawą z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t.j Dz.U. z 2016 r., poz. 195). Zgodnie z art. 5 ust. 3 cyt. ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko (...) jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Rodzina skarżącej składa się z trzech osób i ustalony miesięczny dochód każdego z członków rodziny wynosi 813 zł. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. 1 kwietnia 2016 r.) a kończy się dnia 30 września 2017 r. Rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia wychowawczego uwzględnia również przepisy o utracie i uzyskaniu dochodu. Art. 2 pkt 19 określając utratę dochodu przyjmuje, że oznacza to: utratę dochodu spowodowaną uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, utratę prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, utratę zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty, utratę zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego". Natomiast pkt 20 określając sytuacje, które powodują uzyskanie dochodu to również dochód spowodowany uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Te ustalenia nie budzą wątpliwości. Organ rozpoznając odwołanie w swym uzasadnieniu powołuje art. 7 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym "w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego, po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalone jest prawo do świadczenia wychowawczego dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny (...) powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalone lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego brak jest takiego wyjaśnienia aby stanowisko organu było zrozumiałe dla strony, tym samym nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 K.p.a., naruszając również zasadę ogólną zaufania obywatela do państwa. Uzasadnienie rozstrzygnięcia organu I instancji w ogóle nie wskazuje w swej podstawie który ustęp art. 7 ma zastosowanie. Poza tym skarżąca w odwołaniu wskazuje, że w jej sytuacji należało zastosować art. 7 ust. 2 ustawy. Organ odwoławczy ani jednym zdaniem nie odniósł się do zarzutów odwołania. Wskazane naruszenia to naruszenia przepisów postępowania, które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prowadząc ponownie postępowanie organy obu instancji prawidłowo uzasadnią swoje rozstrzygnięcia z uwzględnieniem różnic w brzmieniu ustępu 2 i 3 art. 7, odnosząc się również do zarzutów odwołania. Uzasadnienie rozstrzygnięć nie może sprowadzać się wyłącznie do podkreślenia, "że rodzina przekroczyła dopuszczalny dochód na każdego jej członka o 13,65 zł". Sąd nie może dokonywać obliczeń dochodu lecz jedynie kontroluje prawidłowość jego ustalenia. Z tych względów na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. i art. 9 K.p.a. Sąd uwzględnił skargę.