II SA/Rz 1110/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. i W.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.K. i W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń w celu zapobiegania szkodom - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. II SA/Rz 1110/17 U Z A S A D N I E N I E Skarżący (małżonkowie ) zwrócili się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając żądanie podali, że pracuje tylko skarżący – W.K., jego żona M.K. opiekuje się dziećmi, nie mają oszczędności ani znacznego majątku, aby pokryć koszty sądowe. Wnioskodawcom starcza tylko na życie dla siebie i dzieci. Po opłaceniu czynszu za mieszkanie, żywność, media, bilet na metro – nie zostaje już żadnych pieniędzy. Skarżący podali, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym i wychowują dwoje dzieci w wieku 5 lat i jednego roku. Dochód tego gospodarstwa według oświadczenia wynosi łącznie 2000 funtów szterlingów (GBP). Najem mieszkania, koszty dojazdu metrem, żywność, odzież to wydatki miesięcznie łącznie ok. 1800 GBP. Jako majątek skarżący wskazali dom jednorodzinny w stanie surowym o pow. 100 m², wartości ok. 150.000-170.000 zł na działce o pow. 0,07 ha. Podali, że na jego wykończenie nie mają funduszy. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., osobie fizycznej przyznane zostaje prawo pomocy z jej wniosku w zakresie częściowym (o taki ubiegają się w tej sprawie skarżący żądając zwolnienia od kosztów sądowych), jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołane we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty (takie winny być przedłożone skoro strona skarżąca stara się wykazać brak możliwości finansowych) powinny uzasadniać ową wyjątkową sytuację, w której poniesienie pełnych kosztów, spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W takim przypadku ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. W ocenie rozpoznającego wniosek referendarza skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych; w sprawie wymagany jest wpis stały wynoszący 300 zł, zatem jego wysokość generuje ewentualne inne koszty, jeżeli stałyby się wymagalne. Analiza wniosku PPF prowadzi do konkluzji, że skarżący nie spełniają przesłanek do zastosowania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i to w jakiejkolwiek postaci: zwolnienia tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. W sprawie zbędnym było zwracanie się o jakiekolwiek dodatkowe informacje i wyjaśnienia w sprawie sytuacji materialnej, ponieważ z treści formularza jednoznacznie wynika, że skarżący są w stanie ponieść ciężar ewentualnych kosztów sądowych; dochody gospodarstwa domowego małżonków równe są praktycznie wydatkom, ale skarżącym pozostaje suma 200 GBP (w przeliczeniu ok. 1000 zł), z których możliwe jest uiszczenie należnej na tym etapie opłaty od skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie powołują się na nadzwyczajne okoliczności, generujące koszty, którym można byłoby przypisać pierwszeństwo nad kosztami sądowymi, np. związane z leczeniem któregokolwiek z członków rodziny. W sprawie działa pełnomocnik z wyboru. Zatem wniosek skarżących w kontekście ich sytuacji materialnej należy ocenić jako niespełniający przesłanek ustawowych do przyznania prawa pomocy. Skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych sprawy, a wręcz odwrotnie – posiadają możliwości finansowe prowadzenia postępowania sądowego. Zadeklarowana różnica pomiędzy dochodami a wydatkami (o czym już powyżej nadmieniono) w całości jest w stanie pokryć wymaganą opłatę od skargi, ale także ewentualne przyszłe koszty. Ubieganie się o przyznanie prawa pomocy powinno następować dopiero wówczas, gdy skarżący wyczerpie własne możliwości finansowe. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.