II SA/Rz 1114/25
WyrokWSA w Rzeszowie2025-12-10
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Elżbieta Mazur-Selwa, Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba układu ruchu (przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej) u pracownicy piekarni, która wykonywała prace fizyczne obciążające kończyny górne, może zostać uznana za chorobę zawodową, jeśli pracodawca kwestionuje związek przyczynowo-skutkowy z uwagi na zespołowy charakter pracy, brak wcześniejszych zgłoszeń dolegliwości i brak podobnych schorzeń u innych pracowników?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo stwierdziły chorobę zawodową. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było istnienie orzeczenia lekarskiego potwierdzającego chorobę i jej związek z pracą, a także ocena narażenia zawodowego wskazująca na obciążenie kończyn górnych. Sąd podkreślił, że indywidualne predyspozycje pracownika, brak zgłaszania dolegliwości pracodawcy czy brak podobnych schorzeń u innych pracowników nie są przeszkodą do stwierdzenia choroby zawodowej, jeśli spełnione są przesłanki ustawowe.Stan faktyczny
Spółdzielnia zaskarżyła decyzję Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (PPWIS) utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) o stwierdzeniu choroby zawodowej u pracownicy A. J. (przewlekłe choroby układu ruchu – zapalenie nadkłykcia). Spółdzielnia podnosiła, że praca była wykonywana zespołowo, pracownica nigdy nie zgłaszała dolegliwości, a inne osoby nie chorują na podobne schorzenia. PPWIS utrzymał decyzję PPIS, wskazując na indywidualne predyspozycje i znaczenie orzeczenia lekarskiego. WSA w Rzeszowie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ WSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Gminnej Spółdzielni [...] w J. na decyzję Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 26 czerwca 2025 r. nr SP.906.1.31.2024.KK w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej – skargę oddala –
Przedmiotem skargi Spółdzielni [...] z siedzibą w J. (dalej: "spółdzielnia" lub "skarżąca") jest decyzja Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie (dalej: "PPWIS" lub "organ odwoławczy") z dnia 26 czerwca 2025 r. nr SP.906.1.31.2024.KK, wydana w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, w następującym stanie faktycznym.
W dniu 5 maja 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (dalej: "PPIS" lub "organ I instancji") wszczął postępowanie w związku z podejrzeniem u A. J. choroby zawodowej z poz. 19 pkt 5 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836; dalej: "rozporządzenie") - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie [...].
W przeprowadzonym postępowaniu w zakresie oceny narażenia zawodowego PPIS ustalił, że A. J. była zatrudniona w Spółdzielni [...] w J.:
1. od [...].09.1983 r. do [...].06.1986 r., jako pracownik młodociany w zawodzie [...] - Zasadnicza Szkoła Zawodowa w [...];
2. od [...].08.1986 r. do [...].05.1999 r. na stanowisku [...]; w tym od [...].12.1988 r. - [...].12.1991 r. przebywała na urlopie bezpłatnym;
3. od [...].06.1999 r. do [...].07.2011 r. na stanowisku [...];
4. od [...].08.2011 r. do chwili obecnej - na stanowisku [...].
Organ ustalił, że A. J. pracując w piekarni wykonywała prace związane z przygotowaniem półproduktów do produkcji pieczywa, przygotowaniem pieczywa do wypieku oraz przeprowadzeniem procesu wypieku. Praca polegała na wsypywaniu surowców do mieszałki, wyciąganiu ciasta z dzieży, dzieleniu ciasta, formowaniu: chleba, bułek, drożdżówek itp., wybijaniu chleba z koszyków na taśmę załadowczą do pieca, krojeniu chleba oraz pracach porządkowych po zakończonym cyklu produkcyjnym. Praca wykonywana była zespołowo przez trzy osoby.
W dniu 28 marca 2025 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu u A. J. ww. choroby zawodowej z poz. 19 pkt 5 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że przeprowadzone postępowanie diagnostyczno-orzecznicze obejmowało badania laboratoryjne, badania podmiotowe i przedmiotowe, konsultacje specjalisty w dziedzinie ortopedii oraz analizę dokumentacji medycznej. A. J. pracowała w piekarni, gdzie większość czynności wykonywano ręcznie. Asortyment był zróżnicowany, zarówno pod względem wagi produktu, jak i nakładu wymaganych czynności manualnych. Objawy kliniczne pojawiły się po wieloletniej pracy i obejmowały dwa stawy łokciowe. Przeprowadzona konsultacja ortopedy potwierdziła zespół bólowy [...] na tle zmian entezopatycznych - przewlekłe zapalenie obu [...]. Biegli stwierdzili, że analiza narażenia zawodowego, dokumentacji medycznej oraz wyniki aktualnie wykonanych badań dają podstawy do rozpoznania u opiniowanej choroby zawodowej poz. 19 pkt 5 wykazu chorób zawodowych.
W związku z powyższym PPIS uznał, że istnieją podstawy do przyjęcia z wysokim prawdopodobieństwem, że rozpoznana choroba spowodowana została czynnikiem szkodliwym dla zdrowia występującym w środowisku pracy i stwierdzając, że spełnione są warunki określone w art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277), decyzją z dnia 7 maja 2025 r. nr PSP.907.3.2023 orzekł o rozpoznaniu u A. J. ww. choroby zawodowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji spółdzielnia podniosła, że A. J. ze względu na charakter produkcji nigdy nie wykonywała swojej pracy jednoosobowo, lecz w pracach tych zawsze uczestniczył zespół pracowników. Natomiast u żadnego z pozostałych pracowników nigdy nie stwierdzono choroby zawodowej w związku ze sposobem wykonywania pracy. Ponadto z uzasadnienia decyzji nie wynika od kiedy po raz pierwszy wymieniona zaczęła odczuwać dolegliwości skutkujące przedmiotową chorobą, a przez cały okres zawodowy nie zgłaszała jakichkolwiek dolegliwości związanych z pracą, w tym również lekarzowi medycyny pracy, jak też nigdy nie składała żadnego wniosku o przeniesienie do innej, lżejszej pracy. Zdaniem spółdzielni nie można też przyjąć, aby tak bolesne spustoszenia w układzie kostno-stawowym pojawiły się nagle, a pracownik wcześniej nie odczuwał bólu lub innych dolegliwości. W ocenie spółdzielni, być może naturalny układ kostno-stawowy wymienionej od początku jej pracy zawodowej nie predysponował jej do tej pracy, a fakt ten zataiła podczas badań okresowych. Ponadto PPIS nie dokonał jakichkolwiek ustaleń, jakie prace A. J. przez całe swoje życie zawodowe wykonywała po godzinach pracy i czy to nie one stanowią przyczynę jej obecnego stanu zdrowia.
W wyniku rozpoznania odwołania, PPWIS opisaną na wstępie decyzją z dnia 26 czerwca 2025 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a.") i § 8 ust. 1 rozporządzenia, utrzymał zaskarżoną decyzję PPIS w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej zostało przez PPIS przeprowadzone wyczerpująco i rzetelnie. Wyjaśnił, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie ustala pracodawcy, u którego warunki pracy spowodowały wystąpienie u pracownika choroby zawodowej, a jedynie ustala, czy istniejące schorzenie ma charakter zawodowy, to jest, czy stanowi efekt pracy w narażeniu na czynnik szkodliwy bądź zostało spowodowane sposobem wykonywania pracy.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, PPWIS wskazał, że możliwość powstania choroby zawodowej u pracownika jest cechą indywidualną zależną od predyspozycji osobniczej, a także od rodzaju i długości narażenia zawodowego oraz intensywności kontaktu z czynnikiem szkodliwym. Organ podkreślił, że biegli z zakresu medycyny pracy, będąc w posiadaniu wiedzy na temat rodzaju wykonywanych czynności zawodowych oraz charakteru powstałych dolegliwości, uznali, że środowisko pracy przyczyniło się do rozwoju przewlekłego zapalenia [...] u A. J. Chronometraż pracy na zajmowanym przez wymienioną stanowisku wyraźnie wskazuje, że wszystkie czynności wykonywane są za pomocą dłoni. Informacja o pierwszych dolegliwościach u A. J. zawarta jest w orzeczeniu lekarskim WOMP z dnia [...] marca 2025 r., z którego wynika, że wystąpiły one u opiniowanej w 2022 r., a więc po wieloletniej pracy w narażeniu zawodowym. Organ zaznaczył, że w postępowaniu w sprawach chorób zawodowych kluczowe jest wykazanie, że rozpoznana jednostka chorobowa powstała w wyniku wykonywania czynności zawodowych, co zostało w niniejszej sprawie udowodnione. Wskazał również, że kwestia oceny jakości prowadzonych badań profilaktycznych, czy też kwestia ujawnienia dolegliwości bólowych przez pracownika pozostaje poza oceną organów w postępowaniu w sprawie choroby zawodowej, którego celem jest ustalenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym schorzeniem a warunkami pracy.
PPWIS odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnił także, że przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać stwierdzone schorzenie, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby. Podkreślił również, że wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie spółdzielnia, reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, zarzuciła organowi naruszenie:
art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a., poprzez błędne ustalenie, że choroba stwierdzona u A. J. w zaskarżonej decyzji jest chorobą zawodową, a w szczególności, że została spowodowana rodzajem, charakterem i warunkami wykonywanej pracy w Spółdzielni, w sytuacji gdy wymieniona nigdy wcześniej nie skarżyła się na jakiekolwiek dolegliwości bólowe, żaden innych pracownik Spółdzielni nie uskarża się, ani nie choruje na podobne schorzenie;
art. 7a w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez błędne rozstrzygnięcie przez organ odwoławczy wątpliwości wynikających z niepełnej oraz dowolnej oceny materiału dowodowego na niekorzyść strony, a to uznanie, że schorzenie A. J. jest chorobą zawodową, w sytuacji gdy nie można na podstawie zebranego materiału dowodowego bezsprzecznie uznać, że schorzenie wymienionej nastąpiło wskutek wykonywanej pracy na rzecz Spółdzielni;
art. 2351 Kodeksu pracy, poprzez błędne ustalenie, że choroba A. J. nastąpiła bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, na skutek działania czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, w sytuacji gdy nie możliwym jest bezsprzecznie uznać, że charakter wykonywanej pracy mógł przyczynić się do powstania przedmiotowej choroby zawodowej.
W związku z tak sformułowanymi zarzutami, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, wobec jej wydania bez podstawy prawnej, jak również z rażącym naruszeniem prawa oraz umorzenie postępowania w całości, ewentualnie uchylenie decyzji organów obu instancji, bądź uchylenie tych decyzji i umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego. Wniosła również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi spółdzielnia ponowiła dotychczasową argumentację. Podniosła ponadto, że organy nie przeprowadziły należytej analizy związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy, a rozpoznawaną chorobą. Zdaniem skarżącej rozpoznanie zostało dokonane na podstawie przypuszczeń, a nie spójnych i niepodważalnych danych medycznych i środowiskowych. Organ nie wykazał w sposób jednoznaczny i oparty na obiektywnych dowodach, że pracownik był narażony na działanie czynnika szkodliwego w zakresie i czasie wystarczającym do wywołania choroby zawodowej. Zarówno z dokumentacji BHP, jak i opisu stanowiska pracy i obserwacji wynika, że praca A. J. nie wiązała się z ciągłym powtarzaniem identycznych, jednostajnych ruchów nadgarstka i łokcia typowych dla rozwinięcia tego schorzenia. Zakres czynności był zróżnicowany i rotacyjny, np. przygotowywanie ciasta, załadunek i rozładunek pieca, nie wykonywane przez jedną osobę stale. Ponadto organ, pomimo że dokonał ergonomicznej oceny obciążenia kończyny górnej, nie wykonał jednak pomiaru częstotliwości ruchów, siły, kata zgięcia, czy czasu trwania obciążeń.
W odpowiedzi na skargę PPWIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.: sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli wyżej zakreślonych granicach Sąd nie stwierdził podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego stwierdzająca u A. J. chorobę zawodową: przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie [...].
Zgodnie z art. 2351 K.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezopornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
W myśl kolei art. 2352 k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1836) - zwane dalej rozporządzeniem, które określa: wykaz chorób zawodowych, okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych (§ 1 ust. 1).
Rozpoznawanie chorób zawodowych należy do lekarzy posiadających wymagane kwalifikacje, zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia (m.in. poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy) oraz II stopnia (jednostki badawczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy) wymienionych w rozporządzeniu.
Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje się, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia, oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Specyfikę postępowania w sprawie stwierdzania chorób zawodowych stanowi fakt związania inspektora sanitarnego orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że organ ten nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/GL 794/06; wyrok NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 335/10, dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA). Dotyczy to zarówno symptomów choroby, jak i przyczyn jej powstania.
Orzeczenie lekarskie ma zatem w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej kluczowe znaczenie i stanowi obligatoryjny dowód w sprawie mający walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) - dalej: "k.p.a.". Z tego też powodu, oprócz konkluzji powinno zawierać uzasadnienie zajętego stanowiska, ze wskazaniem przeprowadzonych badań i wyjaśnieniem wszelkich wątpliwości, przy czym zalecane jest, aby użyte w nim sformułowania podane zostały w sposób zrozumiały dla stron organów i sądu, nie posiadających wiadomości specjalnych zastrzeżonych dla biegłych.
Ocena opinii lekarskich dokonywana przez inspektora sanitarnego prowadzącego postępowanie sprowadza się do badania ich pod względem formalnym czyli oceny czy wyjaśniają istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i czy są rzeczowo i przekonywująco uzasadnione.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że poprzedzające wydanie decyzji postępowanie odpowiada wymogom formalnym określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, a zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że stwierdzone u badanej przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej pozostaje w bezpośrednim związku z wykonywaną pracą.
W sprawie nie były kwestionowane ustalone przez organy okoliczności faktyczne dotyczące okresów pracy A. J. w Spółdzielni, rodzaju i zakresu wykonywanych przez nią prac, zespołowego charakteru pracy oraz faktu wystąpienia u niej jednostki chorobowej.
W dniu [...].03.2025 r. WOMP w [...] wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej u Pani A. J. - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie [...] - poz. 19 pkt 5 wykazu chorób zawodowych.
W orzeczeniu lekarskim stwierdzono, że czynnikiem narażenia zawodowego stanowiącym przyczynę powstania choroby zawodowej był "sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne, wymuszona pozycja ciała, nadmierny wysiłek fizyczny":
Dokonana przez Organy ocena narażenia zawodowego wykazała, że na czynnik ten badana była narażona w związku z pracą na wymienionych w orzeczeniu stanowiskach u skarżącej w okresie:
- od [...].09.1983r. do [...].06.1986 r.
- od [...].08.1986 r. do [...].05.1999 r. (w tym od [...].12.1988 do [...].12.1991 r.)
- od [...].06.1999 r. do [...].07.2011 r.
- od [...].08.2011 do nadal.
Przedstawiona w karcie narażenia zawodowego charakterystyka wskazuje, na to, że w ramach powierzonych i wykonywanych czynności badana była narażona na czynnik narażenia, wykonywała pracę jako pracownik młodociany w zawodzie [...].
Nie ulega zatem wątpliwości, że w skarżącej Spółdzielni występował czynnik narażenia zawodowego, a wykonywana przez badaną praca, zakres powierzonych czynności świadczył o bezpośrednim narażeniu na ten czynnik.
W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia a wyciągnięte na jego podstawie wnioski organu logiczne, konkretne i uzasadnione, poparte orzeczeniem wyspecjalizowanej jednostki.
Sąd nie znajduje przy tym jakichkolwiek podstaw do podważenia diagnozy wyspecjalizowanego organu. Wiadomości specjalne stanowią gwarancję fachowości i rzetelności, które w powiązaniu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym w tym kartą narażenia zawodowego dają pewność co do prawidłowości wyciągniętych wniosków.
Strona skarżąca nie kwestionowała wynikających z karty narażenia zawodowego czasookresu i rodzaju wykonywanej przez A. J. pracy.
Wbrew zarzutom lekarz orzecznik wskazał jednoznacznie na zawodowe podłoże, przyczynę powstania choroby. W orzeczeniu podano, że objawy kliniczne pojawiły się po wieloletniej pracy i obejmowały oba stawy [...].
Podniesione w skardze zarzuty nie znalazły akceptacji Sądu.
Stan faktyczny sprawy został ustalony z poszanowaniem zasad wynikających z k.p.a., w tym art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 – 3.
W toku postępowania dowodowego, które zostało przeprowadzone rzetelnie i wyczerpująco organ I instancji ustalił pracodawcę, okres zatrudnienia, zajmowane stanowisko pracy oraz charakterystykę narażenia zawodowego u A. J. Na podstawie chronometrażu pracy pozyskanym od pracodawcy PPIS w [...] ustalił, że sposób wykonywania pracy przez A. J. w Spółdzielni [...] z siedzibą w J. obciążał kończyny górne a informacja ta została również zawarta w sporządzonej przez organ I instancji karcie oceny narażenia zawodowego. Na podstawie sporządzonej karty oceny narażenia zawodowego WOMP w [...] wydał orzeczenie w dniu [...].03.2025 r., w którym lekarze orzecznicy uznali, że stwierdzone u A. J. schorzenie - przewlekłe zapalenie [...] - powstało na skutek wykonywania czynności zawodowych na zajmowanym przez nią stanowisku pracy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7a w zw. z art. 80 k.p.a. przypomnieć należy, że zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ dopiero na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Przed wydaniem rozstrzygnięcia administracyjnego organ I instancji zgromadził potrzebną dokumentację oraz ustalił, że orzeczenie lekarskie spełnia wymogi formalne, wyjaśniło istotne okoliczności oraz jest jasne, należycie uzasadnione i nie zawiera wewnętrznych sprzeczności. W związku z powyższy prawidłowo PPWIS stwierdził na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że organ I instancji podjął wszelkie konieczne i możliwe czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy na podstawie, którego wydał decyzję.
Sąd w tym zakresie w całości podziela stanowisko PPWIS.
Skarżąca zarzuciła ponadto, że przeprowadzona ocena narażenia zawodowego została sporządzona w sposób niepełny, tj. bez dokładnych pomiarów częstotliwości ruchów, siły, kąta zgięcia czy czasu trwania obciążeń.
Sąd nie podziela tego zarzutu.
Dokonana przez organ ocena sposobu wykonywania pracy przez Panią A. J. została przeprowadzona w sposób wystarczający i właściwie wyczerpujący, spełniający wymóg określony w § 6 ust 2 pkt. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, zgodnie z którym narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy - określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego. Przed wydaniem orzeczenia lekarskiego, biegli z zakresu medycyny pracy, nie skorzystali z przysługującego im prawa wynikającego z § 6 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, zgodnie z którym lekarz orzecznik w przypadku stwierdzenia, że informacje zawarte w dokumentacji są niewystarczające do wydania orzeczenia lekarskiego może wystąpić o ich uzupełnienie do: pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, właściwego państwowego inspektora sanitarnego lub pracownika/byłego pracownika. Lekarze orzecznicy nie zwrócili się o uzupełnienie dokumentacji, co wskazuje, że byli w posiadaniu wszystkich informacji potrzebnych do wydania adekwatnego orzeczenia lekarskiego, które jest w swej treści jasne, spójne i logiczne. Lekarzom orzecznikom, jako specjalistom medycyny pracy, znana jest specyfika czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój przewlekłego zapalenia [...]. Posiadają oni doświadczenie i wiedzę do oceny wpływu sposobu wykonywanej pracy na powstanie choroby a tym samym na stwierdzenie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy a rozpoznanym schorzeniem. Orzeczenia lekarskie mają charakter opinii biegłego, więc organ inspekcji sanitarnej może oceniać jedynie kompletność i precyzyjność dokumentu, jednakże nie jest uprawniony do zakwestionowania stanowiska lekarza orzecznika co do istnienia medycznych przesłanek do uznania danej choroby za chorobę zawodową lub ich braku. Warunkiem koniecznym do stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwą medyczną jednostkę orzeczniczą. Następnie na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz formularza oceny narażenia zawodowego organ inspekcji sanitarnej wydaje decyzję. Zasadnym wydaje się dodatkowe wyjaśnienie, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie ustala pracodawcy, u którego warunki pracy spowodowały wystąpienie u pracownika choroby zawodowej, gdyż nie taka jest jej rola. Organy inspekcji sanitarnej nie są zobowiązane do udowodnienia, że praca u konkretnego pracodawcy spowodowała tę chorobę (§ 8 ust 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Cały proces oceny narażenia zawodowego pracownika ubiegającego się o stwierdzenie choroby zawodowej polega na ustaleniu, czy pracownik był zatrudniony w warunkach środowiska pracy, które mogły spowodować określone skutki zdrowotne. Zadanie organów sanitarnych orzekających w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej polega na ustaleniu, czy istniejące schorzenie ma charakter zawodowy, to jest, czy stanowi efekt pracy w narażeniu na czynnik szkodliwy bądź zostało spowodowane sposobem wykonywania pracy. Co w niniejszej sprawie zostało wykazane.
Sąd w tym zakresie w całości akceptuje stanowisko organów.
Orzeczenie lekarskie, jak wynika z wcześniej powołanego § 6 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych wydaje się na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.
Wszystkie te elementy zawiera przedmiotowe orzeczenie. Należy również pamiętać, że orzeczenie lekarskie w postępowaniu orzeczniczym w sprawach chorób zawodowych korzysta jako dokument urzędowy z domniemania wiarygodności i autentyczności, a zatem zakresem tego domniemania objęte są także twierdzenia i wnioski medyczne z przeprowadzonych badań specjalistycznych (m.in. badań laboratoryjnych, obrazowych i neurologicznych). Szczegółowa dokumentacja ze specjalistycznych badań lekarskich przeprowadzanych w ramach postępowania orzeczniczego z zakresu medycyny pracy nie jest załączana do akt administracyjnych. Zgodnie natomiast z § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy (w szczególności dane zawarte w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika) jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Rzecz jednak w tym, że w przedmiotowej sprawie organy administracji sanitarnej trafnie uznały, że materiał dowodowy jest wystarczający do wydania orzeczenia i nie zachodzi konieczność podejmowania dalszych czynności dowodowych. Podkreślić należy, że Organy administracji sanitarnej nie są uprawnione do wkraczania w sferę ustaleń i ocen medycznych orzeczników, lecz jedynie mogą żądać uzupełnienia uzasadnienia orzeczeń lekarskich albo poddać te orzeczenia weryfikacji przez jednostki orzecznicze wyższego stopnia. Ocena w tym zakresie pozostawiona jest uznaniu organów, które zawsze jest odnoszone do specyfiki danej sprawy.
Odnosząc się do stwierdzenia skarżącej, że u żadnego z pozostałych pracowników piekarni tych obecnie, zatrudnionych i byłych zatrudnionych, nigdy nie stwierdzono powstania choroby zawodowej organy prawidłowo przyjęły, że możliwość powstania choroby zawodowej u pracownika jest cechą indywidualną zależną od predyspozycji osobniczej. Biegli z zakresu medycyny pracy będąc w posiadaniu wiedzy na temat rodzaju wykonywanych czynności zawodowych oraz charakteru powstałych dolegliwości uznali że sposób wykonywania pracy przez Panią A. J. przyczynił się do rozwoju przewlekłego zapalenia [...].
Zarzut Spółdzielni dotyczący nie zgłaszania przez A. J. żadnych dolegliwości pracodawcy oraz lekarzowi medycyny pracy podczas badań okresowych, należy uznać za nieadekwatny, ponieważ kwestia oceny jakości prowadzonych badań profilaktycznych czy też kwestia ujawnienia dolegliwości bólowych przez pracownika pozostaje poza oceną organów w postępowaniu w sprawie choroby zawodowej. Celem tego postępowania zgodnie z art. 2351 k.p. jest stwierdzenie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba zawodowa została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, jak trafnie podniósł Naczelny Sąd Administracyjny, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać stwierdzone schorzenie, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2025 r., - II GSK 1572/21). Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość.
Sąd w całości podziela stanowisko PPWIS, który podkreślił, że aby orzec istnienie choroby zawodowej organ administracji musi stwierdzić wystąpienie trzech przesłanek. Po pierwsze musi ustalić, że strona była w środowisku pracy narażona na działanie czynników mogących potencjalnie wywołać chorobę zawodową. Po drugie musi stwierdzić, że powołani w sprawie biegli rozpoznają u strony rozpatrywaną chorobę w sensie medycznym. Po trzecie musi ustalić związek przyczynowy między narażeniem na działanie czynników szkodliwych w środowisku pracy, a chorobą strony. Jedynie spełnienie wszystkich powyższych przesłanek pozwala organowi administracyjnemu na pozytywne rozstrzygnięcie sprawy, brak którejkolwiek z przesłanek obliguje organ do wydania decyzji nie stwierdzającej choroby zawodowej. W razie ustalenia przez właściwego lekarza medycyny pracy, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową.
Zdaniem Sądu organy prawidłowo przyjęły, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej, dlatego też skargę – jako niezasadną – oddalił na podstawie art. 151 § P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło