II SA/Rz 1119/11
PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-12-23
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wnioskodawcy spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ ich sytuacja materialna, charakteryzująca się niskimi dochodami i znacznymi wydatkami związanymi z utrzymaniem rodziny oraz kształceniem dzieci, uniemożliwia im poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Wnioskodawcy M. i T. K. złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Wnioskodawcy wskazali na niskie dochody z pracy jednego z małżonków, znaczące wydatki związane z utrzymaniem pięcioosobowej rodziny, w tym kształceniem dzieci, oraz posiadany majątek w postaci domu, lasu i nieruchomości rolnej uprawianej na własne potrzeby. Po wezwaniu do uzupełnienia informacji, przedstawili szczegółowe dane dotyczące swoich dochodów i wydatków, w tym korzystanie z pomocy socjalnej przez dzieci i pozyskiwanie żywności z własnego gospodarstwa.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcom prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. i T. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków postanawia przyznać wnioskodawcom prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.
II SA/Rz 1119/11
U z a s a d n i e n i e
M. i T. K. wezwani do solidarnego uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł. od wniesionej przez nich skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...], wnioskiem
o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF wnieśli
o przyznanie im zwolnienia od kosztów sądowych (a w szczególności od wpisu od skargi, którego kwota byłaby dla ich rodziny znacznym obciążeniem finansowym).
Wg zawartych w tym wniosku informacji:
- skarżący zamieszkują wspólnie z 3 dzieci (16, 20 i 23 lata),
- jedynym źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie za pracę M. K. w wysokości
1400 zł. netto,
- na obciążające ich wydatki składają się opłaty za energię elektryczną i gaz
(ok. 220 i 190 zł. co 2 m-ce), telefon – 55 zł., składka KRUS za T. K. – 300 zł./ kwartał, dojazd M. K. do pracy – 140 zł., czynsz i dojazdy studiujących córek R. i L. – odpowiednio 300 i 350 zł., dojazd do szkoły syna A. – 140 zł., zakup opału –
2 tys. zł.
- posiadany przez nich majątek obejmuje dom o pow. 150 m², 0,06 ha lasu oraz nieruchomość rolną o pow. ok. 2,2 ha (uprawianą wyłącznie na własne potrzeby żywnościowe i nie przynoszącą żadnych dochodów).
Wg złożonego w wyniku wezwania dodatkowego oświadczenia wnioskodawców:
- na zakup żywności wydatkują oni kwotę ok. 200 – 250 zł. miesięcznie (warzywa,
mąkę i mięso pozyskują z gospodarstwa rolnego),
- nie posiadają żadnych pojazdów mechanicznych (w tym maszyn rolniczych), nie
pobierają dopłat do produkcji rolnej z ARiMR,
- zakup opału został sfinansowany zwrotem z urzędu skarbowego nadpłaconego podatku, na zakup odzieży i wydatki szkolne dzieci dorabiają przy pracach sezonowych (zbiór malin), część środków czystości M. K. otrzymuje w zakładzie pracy,
- córki skarżących są uprawnione do stypendiów socjalnych w kwotach 120 i 250 zł, zaś syn do zasiłku rodzinnego 141 zł. (we wrześniu br. otrzymał też jednorazowy dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego). Skarżąca M. K. na utrzymanie studiujących córek przeznaczyła też część swojego wkładu (1 tys. zł.)
z pracowniczej kasy zapomogowo – pożyczkowej.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych (opłat sądowych: wpisu i opłaty kancelaryjnej oraz zwrotu wydatków) wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej związane jest z wykazaniem przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozpoznając w oparciu o to kryterium wniosek M. i T. K. uznano go za uzasadniony i mający oparcie w przedstawionych przez nich okolicznościach. Oceniając aktualną sytuację materialno – finansową skarżących przez pryzmat ustawowego obowiązku ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie należy stwierdzić, że z przyczyn od nich niezależnych
i niezawinionych nie są oni w stanie się z niego wywiązać. Podyktowane jest to przede wszystkim skromnymi jak na utrzymanie 5-osobowej rodziny dochodami, tym bardziej, że skarżących obciążają wydatki związane z kształceniem dzieci. Jak wynika z udzielonych informacji, znaczącym uzupełnieniem tych dochodów są uzyskiwane z gospodarstwa rolnego pożytki w naturze, które pozwalają praktycznie do minimum ograniczyć wydatki na zakup żywności, a przez to sfinansować inne niezbędne potrzeby.
W tym stanie rzeczy za odpowiadające rzeczywistości należy uznać zawarte we wniosku PPF stwierdzenie skarżących, że żyją bardzo skromnie i wszystkie dochody przeznaczają na bieżące utrzymanie. Nie posiadają żadnych oszczędności
i są zmuszeni rezygnować z wielu koniecznych i niezbędnych rzeczy.
Odzwierciedleniem powyższego jest chociażby także brak posiadania przez nich jakichkolwiek pojazdów mechanicznych.
W tym stanie rzeczy należy uznać obiektywny brak możliwości wygospodarowania przez M. i T. K. środków na pokrycie chociażby części kosztów sądowych bez uszczerbku dla ich i członków rodziny koniecznego utrzymania. Uzasadnia to przyznanie im zwolnienia od tych kosztów w całości.
Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3
i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak
w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło