II SA/Rz 1120/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku R.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R.Z. i M.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia stosunków wodnych do stanu poprzedniego - postanawia – I. zwolnić skarżącego od uiszczenia kosztów sądowych II. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SA/Rz 1120/18 U Z A S A D N I E N I E R.Z. (dalej: skarżący) w sprawie opisanej w sentencji niniejszej decyzji wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata. Podał, że nie jest w stanie ponosić kosztów postępowań i pomocy prawnej z powodu trudnej sytuacji finansowej rodziny, która utrzymuje się z pobieranego świadczenia kompensacyjnego dla nauczycieli (1804,80 zł), żona nie pracuje, syn studiuje na I roku i nie ma własnych dochodów. Stałe wydatki to opłaty średnio w kwocie 750 zł miesięcznie, żona opłaca KRUS w wysokości 133 zł miesięcznie. Skarżący ponosi koszty leczenia stomatologicznego syna w kwocie 300 zł. Jako majątek oświadczył dom o pow. 100 m² i wartości ok. 150.000 zł oraz grunty rolne o pow. 1,8585 ha i leśne o pow. 0,135 ha, budynek gospodarczy o pow. 100 m². Skarżący nie posiada urządzeń do produkcji rolnej ani inwentarza żywego. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.), osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2) -gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Oświadczenie strony powinno być dokładne, tzn. powinno z niego wynikać, że strona okoliczności związane z trudną sytuacją materialną wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W ocenie rozpoznającego wniosek referendarza, który zbadał przesłanki przyznania prawa pomocy w tej sprawie, zasadnym jest udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Rodzina utrzymuje się z jednego świadczenia, syn rozpoczął naukę na studiach. Z kolei małe gospodarstwo nie przynosi dochodów. Jednak skarżący nie powołuje się na okoliczności, które całkowicie uniemożliwiałyby mu jakąkolwiek partycypację w postępowaniu sądowym, np. w postaci wydatków związanych z ochroną zdrowia, którym należałoby dać pierwszeństwo przed innymi. Dlatego brak jest przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zakres ten jest usprawiedliwiony wówczas, gdy skarżący nie ma jakiegokolwiek źródła pokrycia tych wydatków ani nie ma możliwości zdobycia koniecznych środków, z powodu braku źródeł stałych dochodów lub jakiegokolwiek majątku nieruchomego. Nadmienić w sprawie należy, że w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest reguły, zgodnie z którą udział pełnomocnika w sprawie jest potrzebny już na etapie wnoszenia skargi (czynność wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest objęta tzw. "przymusem adwokackim"). W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym przysługują gwarancje procesowe; Sąd bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę, udziela również pouczeń. Zakres przyznanego prawa pomocy pozwoli nadać sprawie bieg przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.