II SA/Rz 1121/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-12-19
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej odmowy częściowego zwolnienia z odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej?Ratio decidendi
Skarżąca z mocy prawa jest zwolniona od całości kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, wobec czego żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu jest zasadny, gdyż sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, gdyż poniesienie kosztów adwokata zagraża jej zdolności do pokrycia niezbędnych wydatków na utrzymanie.Stan faktyczny
B. O. złożyła wniosek do WSA w Rzeszowie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy częściowego zwolnienia z odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Skarżąca mieszka w domu pomocy społecznej, ponosi wysokie koszty leczenia i nie posiada majątku o znacznej wartości. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmówiła częściowego zwolnienia z opłat.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
19 grudnia 2012 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku B. O., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od całości kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi wyżej wymienionej, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] września 2012 r., nr [...], o odmowie częściowego zwolnienia z odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej - postanawia – przyznać skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
B. O. skarżąca w sprawie o sygn. II SA/Rz 1134/12, zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (tj. zwolnienie od opłat i wydatków sądowych) oraz o ustanowienie adwokata. Sprawa, do której złożono powyższy wniosek dotyczy odmowy częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Sytuacja majątkowa i rodzinna strony skarżącej została dokładnie opisana w druku urzędowym PPF oraz załącznikach do skargi sądowo administracyjnej. Z treści tych dokumentu wynika, że wnioskodawczyni nie posiada majątku o znacznej wartości. Skarżąca zamieszkuje w domu pomocy społecznej w R. Ponosi wysokie wydatki na zakup leków niezbędnych jej z powodu poważnych schorzeń.
Stwierdzono, co następuje:
W pierwszej kolejności wypada zauważyć, że wniosek strony skarżącej decyzję organu pomocy społecznej dotyczy zarówno zwolnienia od pełnych kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Według art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej P.p.s.a./, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Przedmiotem skargi wyżej wymienionej jest decyzja o odmowie zwolnienia od kosztów pobytu w domu pomocy społecznej. Domy pomocy społecznej są jednostkami organizacyjnymi świadczącymi usługi opiekuńcze i bytowe osobom wymagającym szczególnej troski ze strony państwa. Tego typu materia została unormowana w przepisach ustawy o pomocy społecznej. To powoduje, że wnioskodawczyni jest z mocy prawa zwolniona od całości kosztów sądowych. Wobec tego jej żądanie w zakresie kosztów sądowych, czyli opłat i wydatków, jest żądaniem bezprzedmiotowym.
Bezprzedmiotowym nie jest natomiast wniosek strony o ustanowienie adwokata z urzędu. Ponieważ strona korzysta już ze zwolnienia od kosztów sądowych, jej sytuacja majątkowa i rodzinna zostanie odniesiona do przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Strona skarżąca powinna udowodnić, że poniesienie wynagrodzenia adwokackiego nie jest możliwe z uwagi na realne zagrożenie zdolności pokrycia wydatków niezbędnych dla utrzymania poziomu utrzymania koniecznego (zob. art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej P.p.s.a./).
Z treści złożonych przez B. O. oświadczeń wynika, że jest osobą w podeszłym wieku, wymagającą ponoszenia wydatków na pokrycie kosztów leczenia. Większą część otrzymywanego dochodu z renty pochłaniają koszty pobytu w domu pomocy społecznej. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że jest to 70 % łącznego dochodu wnioskodawczyni. Dlatego wypada stwierdzić, że przedstawiona we wniosku PPF sytuacja majątkowa i rodzinna strony skarżącej udowodnia brak rzeczywistych możliwości pokrycia wynagrodzenia, jakie zwykli za reprezentowanie strony pobierać pełnomocnicy wykonujący zawód adwokata. Wymóg sporządzenia środka odwoławczego przez fachowego pełnomocnika wynika z treści art. 175 § 1 p.p.s.a. Wydatki poniesione w związku z udziałem adwokata lub radcy prawnego mogłyby ograniczyć dokonanie zakupu podstawowych dla egzystowania dóbr i usług. Ponadto stan zdrowia strony może istotnie utrudniać należytą ochronę praw.
Osobę adwokata wskaże dla B. O. Okręgowa Rada Adwokacka w R. Niniejsze postanowienie jest równoznaczne z udzieleniem adwokatowi pełnomocnictwa procesowego (art. 244 § 2 i 3 p.p.s.a.).
Z przedstawionych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w oparciu o art. 239 pkt 1 lit. a, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło