II SA/Rz 1123/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata. P. K. we wniesionej do WSA w Rzeszowie skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] zawarł wniosek o ustanowienie adwokata, który to podtrzymał w złożonym następnie urzędowym formularzu PPF obowiązującym osoby fizyczne wnioskujące o prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwracając się w nim dodatkowo o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazał na swój zły stan zdrowia, uniemożliwiający mu podjęcie pracy. Źródło jego utrzymania stanowi zasiłek stały z MOPS, którego wysokość od 6 listopada br. wynosi 530 zł. (uprzednio była to kwota 177 zł.). Wraz z 74-letnią schorowaną matką zamieszkuje w spółdzielczym lokatorskim mieszkaniu o pow. 20 m². Nie może liczyć na jej pomoc, gdyż po odliczeniu z pobieranej przez nią renty w wysokości 840 zł. kosztów leczenia i należności za media, na utrzymanie pozostaje jej kwota 200 zł. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych m.in. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skoro zakres tego uregulowania obejmuje przedmiot skargi, oznacza to, że wnioskodawcę jako osobę korzystającą z ustawowego zwolnienia nie obciążają w sprawie żadne związane z nią koszty sądowe. W tej sytuacji składanie wniosku o zwolnienie od nich należy uznać za zbędne, a on sam nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu. W tych okolicznościach wniosek o ustanowienie adwokata dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czego warunkiem jest wykazanie przez osobę wnioskującą, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana na podstawie powyższych informacji ocena całokształtu sytuacji materialnej i możliwości płatniczych P. K. wskazuje, że przesłanka ta została przez niego spełniona. Mimo braku po jego stronie obowiązku ponoszenia związanych ze sprawą kosztów sądowych, bez wątpienia nie posiada on wystarczających środków finansowych, z których bez powodowania uszczerbku w zaspokojeniu swoich niezbędnych potrzeb życiowych mógłby pokryć wydatki związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Stanowisko takie jest o tyle uzasadnione, że uzyskiwane przez niego dochody w całości pochodzą ze świadczeń pomocy społecznej, z założenia przyznawanych w przypadku trudnej sytuacji materialno – bytowej, w której osoba wnioskująca nie jest w stanie sama sobie zapewnić na minimalnym poziomie środków utrzymania w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. O tym, że w przypadku skarżącego taka sytuacja występuje, świadczy zwiększenie mu przez MOPS kwoty zasiłku stałego ze 177 zł. na 530 zł. Nie jest to przy tym kwota na tyle znacząca, by mając chociażby na uwadze najważniejsze wydatki związane z bieżącym utrzymaniem i leczeniem można było ją uznać za wystarczającą do poczynienia jakichkolwiek oszczędności i to nawet w sytuacji, w której całość kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania miałaby zgodnie z udzielonymi informacjami ponosić zamieszkująca z wnioskodawcą matka. W tym kontekście należy mieć zwłaszcza na uwadze zły stan zdrowia skarżącego znajdujący odzwierciedlenie w przedłożonych kserokopiach kart leczenia szpitalnego, orzeczenia o zaliczeniu go do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (do 31 października 2013 r.), czy też zaświadczeń lekarskich o konieczności leczenia psychiatrycznego i niezdolności do podjęcia pracy. Wnioskodawca nie posiada przy tym żadnych wartościowych składników majątkowych, które mogłyby być mu pomocne w pozyskaniu środków na opłacenie w sprawie pełnomocnika z wyboru. Powyższe uzasadnia pozytywne ustosunkowanie się do jego wniosku o ustanowienie adwokata, którego w opisanej sytuacji nie jest w stanie ustanowić własnym staraniem, a czego jedynym wyznacznikiem są posiadane możliwości finansowe. Pozostaje to w ścisłym związku z celem prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.