II SA/Rz 1129/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Maria Mikolik /spr./ WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi O. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 lipca 2025 r. nr 010070/680/9557623/2023 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej O. S. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Przedmiotem skargi O. S. (dalej: "Skarżąca") jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Organ II instancji", "Organ odwoławczy", "Prezes ZUS") z 15 lipca 2025 r. nr 010070/680/9557623/2023 wydana w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w następujący sposób. Skarżąca wnioskiem z 25 października 2023 r. wystąpiła o przyznanie jej świadczenia wychowawczego na małoletnią córkę S. S., ur. [...].12.2014 r. za okres od dnia 1 października 2023 r., do dnia 31 maja 2024 r. Świadczenie zostało przyznane , o czym powiadomiono Skarżącą w informacji z 20 lutego 2024 r. Następnie decyzją z 6 września 2024 r. nr 010070/680/9557623/2023 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin uchylił przyznane prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko S. S. od 1 października 2023 r. do 31 maja 2024 r. z uwagi na utratę legalnego pobytu w Polsce przez córkę Skarżącej w związku z wyjazdem na Ukrainę w dniu [...] lipca 2022 r., co zostało ustalone na podstawie rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej. Pismem z 5 lutego 2025 r. Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z 6 września 2024 r., wnosząc o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wymienionych w przedmiotowym wniosku, m.in. zaświadczenie z rejestru PESEL, czy paszport małoletniej córki Skarżącej. W uzasadnieniu podano, że córka Skarżącej ma przyznany status cudzoziemca "UKR" zatem korzysta ona z uprawnienia do świadczenia wychowawczego na podstawie specustawy. Zdaniem Skarżącej nie można podzielić poglądu, w którym tygodniowy wyjazd jej córki wraz z nią (choćby w celu innej destynacji niż Ukraina) powoduje utratę statusu "UKR" a w konsekwencji także i utratę prawa do świadczeń wychowawczych. Przepisy nie wskazują, że pokonywanie granicy i utrzymywanie statusu "UKR" jest w pełni uzależnione od przekraczania jej na przejściach granicznych Polski wyłącznie z państwem objętym konfliktem zbrojnym, którego dotyczy ustawa. Skarżąca podniosła, że organ bezzasadnie uchylił jej prawo do pobierania świadczenia wychowawczego, skoro prawo to nigdy nie się nie zdezaktualizowało. Organ nie ustalił należycie sianu faktycznego, nawet nie wziął pod uwagę wszystkich przepisów, które zobowiązany był wziąć w rozważenie. W ocenie Skarżącej, organ wydając decyzję uchylającą, w sposób rażący naruszył przepisy prawa powszechnie obowiązującego, a tym samym doprowadził do tego, że decyzja ta jest nieważna. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, opisaną na wstępie decyzją z 15 lipca 2025 r. nr 010070/680/9557623/2023, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z 6 września 2024 r. W uzasadnieniu decyzji Organ odwoławczy na podstawie zgromadzonych dokumentów stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a."), ponieważ decyzja ta nie została wydana bez podstawy prawnej oraz nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ II instancji wyjaśnił, że prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje obywatelom Ukrainy lub ich małżonkom, przebywającym na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (RP), których pobyt na terytorium RP jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, natomiast z akt sprawy wynika, że ww. dziecko nie posiada prawa do legalnego pobytu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. W rejestrze prowadzonym przez Komendanta Głównego Straży Granicznej rejestrowany jest pobyt obywatela Ukrainy, który przybył na terytorium RP z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy. Obywatelowi Ukrainy na podstawie wniosku złożonego w dowolnym organie gminy jest nadawany numer PESEL, ze statusem "UKR". Nadanie numeru PESEL ze statusem "UKR" potwierdza, że obywatel Ukrainy przebywa na terytorium RP legalnie na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy pomocowej w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy. W przypadku wyjazdu obywatela Ukrainy z terytorium RP na okres powyżej 1 miesiąca obywatel Ukrainy traci status "UKR". Organ odwoławczy wyjaśnił, że przyjazd dziecka Skarżącej na terytorium RP w dniu [...] lipca 2022 r. został odnotowany w rejestrze SPEC PESEL oraz w rejestrze prowadzonym przez Komendanta Głównego Straży Granicznej jako przyjazd obywatela Ukrainy w związku działaniami wojennymi. Brak jest natomiast danych dziecka o okresie legalności pobytu na terytorium RP, uprawniających do przyznania prawa do ww. świadczenia w ww. rejestrze. Organ podał, że wielokrotnie wzywał Skarżącą do wyjaśnienia rozbieżności z jednostką Straży Granicznej. Osobom, które utraciły status "UKR", w związku z wyjazdem z terytorium RP, status ten może zostać nadany kolejny raz po ponownym przybyciu na terytorium RP z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. W związku z powyższym, w celu ponownego uzyskania statusu "UKR" należy zgłosić się niezwłocznie do organu gminy w celu złożenia wniosku o nadanie numeru PESEL i uzyskania statusu "UKR". W przypadku ponownego przyjazdu na terytorium RP oraz uzyskania utraconego statusu "UKR", w celu uzyskania uprawnienia do świadczenia wychowawczego, należy złożyć nowy wniosek SW-U. Po ponownym odczycie danych z rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej - w rejestrze nadal widnieje zapis potwierdzający, że dane Skarżącej dotyczące legalności pobytu na terytorium RP nie zostały zmodyfikowane. Wobec powyższego nie zostały spełnione warunki wynikające z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ponieważ dziecko S. S. nie posiada legalnego pobytu na terytorium RP wg. rejestru prowadzonego przez Straż Graniczną. Po analizie zgromadzonego materiału stwierdzono, że decyzja nie jest obarczona wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 k.p.a. W szczególności nie zachodzi rażące naruszenie prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponadto nie zachodzi przypadek wydania decyzji bez podstawy prawnej, bowiem podstawa prawna istniała, gdyż Skarżąca nie spełniła warunków do przyznania świadczenia wymaganych ustawą o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła O. S. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika zaskarżając ww. decyzję Prezesa w całości. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak kompleksowego zapoznania się z aktami sprawy i zbadania czy decyzja z 6 września 2024 r. dotknięta jest którąkolwiek z wad nieważności określonych w art. 156 k.p.a.; 2. art. 158 § 1 i 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. 2024 poz. 1576 ze zm.) poprzez wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z 6 września 2024 r. jako iż zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej, w sytuacji kiedy wykładnia art. 27 ust. 1 ww. ustawy jednoznacznie wskazuje, że wydawanie decyzji uchylających prawo do pobierania świadczenia wychowawczego możliwe jest wyłącznie w stosunku do świadczeń, które jeszcze nie zostały świadczeniobiorcom wypłacone, a decyzja z 6 września 2024 r. uchylała prawo do świadczenia za okres świadczeniowy od 1 października 2023 r. do 31 maja 2024 r., w ramach którego świadczenie to zostało Skarżącej wypłacone oraz w całości przez nią skonsumowane na rzecz małoletniej córki Skarżącej. Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi podano, że zarówno Skarżąca jak i jej małoletnia córka to obywatelki Ukrainy, które w Polsce znalazły się na skutek działań zbrojnych na terytorium ww. państwa, a same zainteresowane na mocy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, przebywają legalnie na terenie państwa polskiego i w tym zakresie mają nadany zarówno numer PESEL jak i status "UKR". Zdaniem Skarżącej, decyzja w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia za okres od 1 października 2023 r. do dnia 31 maja 2024 r. nigdy nie powinna zostać wydana, ponieważ w świetle przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a w szczególności na gruncie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci we wskazanym już stanie faktycznym taki rodzaj decyzji nie jest dopuszczalny. W ocenie Skarżącej w sytuacji, gdy przyznane prawo do świadczenia wychowawczego nie zostało jeszcze całkowicie skonsumowane, a wyjdą na jaw okoliczności wskazujące, że przyznane świadczenie jest nienależne, w pierwszej kolejności należy doprowadzić do wydania decyzji o zmianie bądź uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego (od dnia orzekania w danej kwestii), a następnie wydać decyzję o nienależnie pobranym świadczeniu za okres, w jakim zostało ono wypłacone. Natomiast w sytuacji, gdy prawo do świadczenia wychowawczego zostało już skonsumowane (wypłacone), a na jaw wyjdą okoliczności wskazujące na to, że przyznane świadczenie jest nienależne, nie ma podstaw do wydawania decyzji zmieniającej świadczenie. W takim przypadku wydaje sic jedynie decyzję w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia. Organ I instancji decyzję uchylającą prawo do świadczenia wychowawczego wydał w dniu 6 września 2024 r., a więc po upływie okresu świadczeniowego na jaki w ogóle świadczenie wychowawcze zostało Skarżącej przyznane. Skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie ze strony Organu II instancji zabrakło kompleksowego ustalenia obrazu sprawy, w związku z czym Organ ten uchybił treści art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Brak rzetelnego podejścia do pochylenia się na samym wnioskiem wyraźnie widoczny jest w treści samego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a uzasadnienie należy traktować jako odzwierciedlenie przebiegu toku myślowego samego Organu. Z treści uzasadnienia do zaskarżonej decyzji wynika, że Organ II instancji bardzo ogólnikowo odniósł się do podniesionych zarzutów we wniosku i nie podjął ciężaru weryfikacji czy w zakresie pozostałych przesłanek określonych treścią art. 156 k.p.a. nie doszło do ich aktualizacji. Pozwala to wysunąć przypuszczenie, że Organ II instancji bardzo pobieżnie i nierzetelnie pochylił się nad istotą sprawy. Powyższe doprowadziło z kolei do tego, że podjął on wadliwą decyzję i w konsekwencji odmówił wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji z 6 września 2024 r. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w związku z wniesioną skargą przeprowadził postępowanie sprawdzające w oparciu o dane zapisane w aktach elektronicznych prowadzonych w systemie informatycznym ZUS wspomagającym obsługę świadczeń dla rodzin i zgormadzone w nich środki dowodowe przedłożone przez wnioskodawcę. Ustalono, że Skarżąca w dniu 25 października 2023 r. złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze na okres 2023/2024 na dwoje dzieci D. i S. S. Do wniosku została dołączona wiza [....] ważna w okresie [...].03.2023 r. do [...].03.2024 r. oraz skan paszportu wnioskodawczyni. Organ I instancji w dniu 22 stycznia 2024 r. wezwał wnioskodawczynię do przedłożenia dokumentu potwierdzającego dostęp do rynku pracy w Polsce. W odpowiedzi, Skarżąca ponownie dołączyła skan paszportu, ww. wizę, czerwony stempel z paszportu z dnia [...].10.2023 r. potwierdzający złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia cudzoziemcowi na legalny pobyt w Polsce oraz oświadczenie podmiotu nieświadczącego usług w zakresie pracy tymczasowej o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi. Następnie Organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku, informacją z 6 lutego 2024 r. przyznał świadczenie wychowawcze na dziecko D. na okres od 1.10.2023 r. do 31 maja 2024 r., natomiast na dziecko S. proszono o doręczenie aktu urodzenia dziecka. W dniu 19 lutego 2024 r. Skarżąca doręczyła żądany dokument. Z uwagi na powyższe informacją z 20 lutego 2024 r. przyznano Skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego od 1 października 2023 r. do 31 maja 2024 r. na dziecko S. Następnie kilkukrotnie wstrzymywano (decyzją z [...].03.2024 r., [...].04.2024 r., [...].05.2024 r.) i wznawiano (decyzją z [...].03.2024 r., [...].04.2024 r., [...].05.2024 r.) świadczenie wychowawcze dla dziecka D. W dniu 23 lipca 2024 r. wezwano Skarżącą do wyjaśnienia niezgodności w rejestrach Straży Granicznej. Na podstawie rejestru prowadzonego przez Straż Graniczną ustalono, że ww. dziecko utraciło legalny pobyt w Polsce w związku z wyjazdem z terytorium Polski w dniu [...] lipca 2022 r. Ponowny przyjazd do Polski w dniu [...] lipca 2022 r. nie został odnotowany jako przyjazd obywatela Ukrainy w związku działaniami wojennymi. Na powyższe Skarżąca nie odpowiedziała, a dane w rejestrze nie zawierały modyfikacji, w związku z tym ZUS decyzją z 6 września 2024 r. uchylił Skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego od 1 października 2023 r. do 31 maja 2024 r. Następnie w dniu [...] listopada 2024 r. wydano decyzję o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego wydano w sposób, który istotnie narusza wymogi, dotyczące prowadzenia postępowania wyrażone w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Prowadzone przez Prezesa ZUS postępowanie było postępowaniem nadzwyczajnym, jednak w jego ramach Organ był zobowiązany do zbadania w sposób wyczerpujący, czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji objętej wnioskiem, wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. a rezultaty tego postępowania był zobowiązany przedstawić w uzasadnieniu, stosownie do wymogów, wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. Wymogom tym Organ nie sprostał. Jak wynika z akt postępowania, Skarżącej zostało przyznane prawo do świadczenia wychowawczego na małoletnią córkę S. S. w okresie od 1 października 2023 r. do 31 maja 2024 r., o czym powiadomiono Skarżącą w informacji z 20 lutego 2024 r. Następnie decyzją z 6 września 2024 r. nr 010070/680/9557623/2023 Zakład Ubezpieczeń Społecznych uchylił przyznane prawo do świadczenia wychowawczego z uwagi na utratę legalnego pobytu w Polsce przez córkę Skarżącej w związku z wyjazdem na Ukrainę w dniu [...] lipca 2022 r., co zostało ustalone na podstawie rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej. Skarżąca nie złożyła od powyżej decyzji odwołania, jednak w dniu 10 lutego 2025r., reprezentowana już przez fachowego pełnomocnika zwróciła się o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. We wniosku tym Skarżąca szeroko argumentowała dlaczego jej zdaniem Organ rażąco naruszył prawo uchylając prawo do świadczenia wychowawczego, mimo że nie doszło do żadnych okoliczności, które uprawniałyby do tego organ. Zwróciła przy tym uwagę na regulacje, zawarte w art. 26 ust. 1 pkt 2, art. 2 ust. 1 i art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy i wywodziła, że Organ rażąco naruszył przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Należy wskazać, że w decyzji uchylającej prawo do świadczenia wychowawczego z 6 września 2024r. ZUS przyjął, że dziecko utraciło legalny pobyt w Polsce przez córkę Skarżącej w związku z wyjazdem na Ukrainę w dniu [...] lipca 2022 r., co zostało ustalone na podstawie rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej. Powyższe ustalenia nie odpowiadają informacjom, jakie wynikają z przedstawionego Sądowi materiału dowodowego. Jak wynika z kopii paszportu małoletniej S., w dniu [...] lutego 2022r. przekroczyła ona granicę Ukrainy ze Słowacją (przejście [....]). Następnie przyjechała do Polski, bowiem zgodnie z zaświadczeniem, wystawionym przez Szkołę Podstawową nr [...] w [...], została przyjęta do szkoły w dniu [...] marca 2022r. a w roku szkolnym 2024/2025 była uczennicą [...] klasy ww. Szkoły Podstawowej. S. S. legitymuje się również numerem PESEL ze statusem UKR (cudzoziemiec, któremu nadano numer PESEL w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy). W dniu [...] lipca 2022r. S. S. wyleciała z Polski na tydzień (wylot z K.; w tym samym dniu przyleciała do L. na C.) a wróciła do Polski [...] lipca 2022r. (przylot do K.). Skarżąca przedstawiła również zaświadczenie z placówki Straży Granicznej w [...] z 4 marca 2025r., z którego wynika, że dane dotyczące przekroczenia granicy na wjazd do RP w lotniczym przejściu granicznym w [...] zostały zaktualizowane i zweryfikowane w systemie teleinformatycznym Straży Granicznej jako związane z konfliktem zbrojnym. Należy tutaj zaznaczyć, że daty wylotu i przylotu do Polski, widniejące w paszporcie odpowiadają informacjom ZUS przedstawionym w wezwaniu z 23 lipca 2024r. ZUS w piśmie tym wskazał, że wyjazd z Polski miał miejsce w dniu [...].07.2022r. a ponowny przyjazd do Polski dziecka miał miejsce w dniu [...].07.2022. Zatem w decyzji z 6 września 2024r., uchylającej Skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego: - błędnie wskazano, że w dniu [...] lipca 202r. dziecko wyjechało na Ukrainę – podczas gdy z zapisów w paszporcie S. wynika, że w tym dniu wyleciało na C.; - ZUS pominął zupełnie posiadaną przez siebie informacje (czemu dał wyraz we wcześniejszym wezwaniu z 23 lipca 2024r.), że dziecko Skarżącej ponownie przyleciało do Polski [...] lipca 2022r.; Ponadto Organ uchylił prawo do świadczenia wychowawczego już po zakończeniu okresu świadczeniowego. Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, że w trybie art. 27 u.p.p.w.d. nie będzie podlegało uchyleniu lub zmianie prawo do świadczenia wychowawczego, które zostało już skonsumowane. W takiej sytuacji organ powinien wdrożyć w oparciu o art. 25 ust. 1 u.p.p.d.w., postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego (zob. wyrok NSA z 19.09.2025 r., I OSK 2198/23, LEX nr 3939932). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego Organ wskazał na następujące ustalenia. Prezes ZUS stwierdził, że przyjazd dziecka Skarżącej na terytorium RP w dniu [...] lipca 2022 r. został odnotowany w rejestrze SPEC PESEL oraz w rejestrze prowadzonym przez Komendanta Głównego Straży Granicznej jako przyjazd obywatela Ukrainy w związku działaniami wojennymi, brak jest natomiast danych dziecka o okresie legalności pobytu na terytorium RP, uprawniających do przyznania prawa do ww. świadczenia. Powyższe stwierdzenie pozostaje w sprzeczności ze wskazanymi powyżej ustaleniami, wynikającymi z materiału dowodowego. W dniu [...] lipca 2022r. miał miejsce nie przyjazd na terytorium RP, lecz wylot z Polski, przy czym powrót do Polski nastąpił [...] lipca 2022r. Odnosząc się do przesłanek stwierdzenia nieważności Prezes ZUS ogólnikowo stwierdził, ze jego zdaniem podstawy wskazane w art. 156 § 1 k.p.a. nie zachodzą. Mając na uwadze zawartość uzasadnienia zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że Prezes ZUS nie ustosunkował się do istniejących w tej konkretnej sprawie okoliczności w kontekście przesłanek stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 k.p.a. Organ powinien po pierwsze skonfrontować ustalenia, przyjęte za podstawę wydania decyzji z 6 września 2024r. z okolicznościami, które realnie zaistniały w tej sprawie, a które wynikają ze zgromadzonego materiału dowodowego. Dotyczy to dat przyjazdów dziecka Skarżącej do Polski i statusu legalnego pobytu. Jako przyczynę uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego w decyzji z 6 września 2024 podano utratę legalnego pobytu w związku z wyjazdem na Ukrainę w dniu [...] lipca 2022r. Jak już powyżej wskazano, nie był to wyjazd na Ukrainę lecz tygodniowy wylot na C. Przede wszystkim jednak należało ocenić, czy wylot w dniu [...] lipca 2022r. mógł stanowić podstawę do uznania, że doszło do utraty legalności pobytu. Oceny tej należało dokonać w kontekście regulacji zawartych w ustawie o pomocy obywatelom Ukrainy, w szczególności w przepisach, zawartych w art. 2 ust. 1 i art. 11 ust. 2 ww. ustawy. Organ nie kwestionował, że przed datą [...] lipca 2022r. dziecko legalnie przebywało w Polsce. Świadczą o tym opisane powyżej okoliczności w powiązaniu z art. 2 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym, jeżeli obywatel Ukrainy, o którym mowa w art. 1 ust. 1, przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia [...] lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 i deklaruje zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny do dnia [...] marca 2026 r. (ta data jest systematycznie aktualizowana). Z kolei art. 11 ust. 2 ww. ustawy przewiduje (od 28 stycznia 2023r.), że wyjazd obywatela Ukrainy z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres powyżej 30 dni pozbawia go uprawnienia, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Przepis ten jest jasny i nie powinien budzić wątpliwości co do treści. Tylko wyjazd na okres powyżej 30 dni skutkuje utratą legalności pobytu, nabytej na podstawie art. 2 ust. 1 ww. ustawy. W tej sytuacji należało odpowiedzieć na pytanie, czy Organ w świetle art. 11 ust. 2 ww. ustawy miał podstawy by uznać, że wylot z Polski w dniu [...] lica 2022r. skutkował utratą legalności pobytu. W ocenie Sądu Organ nie miał podstaw do takiego stwierdzenia, bowiem z informacji przez siebie posiadanych, czemu dał wyraz w wezwaniu z 23 lipca 2024r., które znajdują pełne odzwierciedlenie w zapisach paszportu, dziecko powróciło do Polski po 7 dniach – tj. [...] lipca 2022r. Nie został więc przekroczony termin 30 dni, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ww. ustawy.Jedyny udokumentowany wyjazd poza granice RP, na który powoływał się ZUS, trwał 7-8 dni i miał miejsce przed okresem, na który przyznano świadczenie. Przedmiotem tej sprawy jest natomiast prawo do świadczenia wychowawczego przyznane w okresie od 1 października 2023r. do 31 maja 2024r. Należy więc wskazać, że niezależnie od daty pierwszego przyjazdu S. do Polski, który miał miejsce po [...] lutego 2022r, gdyż dziecko do polskiej szkoły w [...] zaczęło uczęszczać od [...] marca 2022r. należy wskazać, że w dniu [...] lipca 2022r. S. przyleciała do Polski (po tygodniowym, pobycie za granicą Polski). Data przylotu została wprost przyznana przez ZUS w wezwaniu z 23 lipca 2024r. Co więcej, Skarżąca przedstawiła zaświadczenie ze Straży Granicznej, z którego wynika, że przyjazd ten został odnotowany jako związany z konfliktem zbrojnym. Nie jest również kwestionowane, że małoletnia S. ma nadany numer PESEL – UKR. W tej sytuacji należało stwierdzić, że organ uznając, że zachodzą podstawy do uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego z powodu utraty legalności pobytu w dniu [...] lipca 2022r. uczynił to z naruszeniem prawa – tj. z naruszeniem art. 11 ust. 2 ww. ustawy. Rozważając, czy tego rodzaju naruszenie prawa mogło stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji należy wskazać, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi kwalifikowaną postać naruszenia i decydują o nim łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - w tym skutki, które wywołuje decyzja (co do przesłanki "skutków" poglądy bywają jednak różne, skoro powstają one dopiero po wydaniu rozstrzygnięcia, a zatem - zdaniem części poglądów - nie powinny wpływać na jego ocenę). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. O rażącym naruszeniu prawa można więc mówić jedynie w sytuacji naruszenia przepisu, którego treść nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Przepis art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie budzi wątpliwości i został w niniejszej sprawie naruszony w sposób oczywisty. Dziecko Skarżącej nie wyjechało z Polski na okres powyżej 30 dni, o czym Organ miał bezpośrednią wiedzę już przed wydaniem decyzji z 6 września 2024r. Mimo to uznał, że dziecko utraciło legalny pobyt a w uzasadnieniu decyzji uchylającej prawo do świadczenia wychowawczego powołał jedynie datę wyjazdu ([...] lipca 2022r.) milcząc zupełnie na temat daty powrotu ([...] lipca 2022r.), która została wskazana przez sam ZUS w wezwaniu z 23 lipca 2024r. Należy też uwzględnić skutki, jakie wywołała decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Skarżącej uchylono prawo do świadczenia wychowawczego już skonsumowanego mimo, że nie doszło do utraty uprawnienia. W tej sytuacji należało uznać tego rodzaju naruszenie za rażące w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z tego powodu Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Organ uchylił się od rozważenia, czy zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji objętej wnioskiem a w uzasadnieniu przywołał okoliczności sprzeczne z materiałem dowodowym w sprawie, nie odnosząc się do istoty argumentacji, zawartej we wniosku o stwierdzenie nieważności. Z tych przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną decyzją na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.) Sąd na rzecz Skarżącej od Organu zasądził kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.